Open brief aan Zijne Excellentie, Heer Bassirou Diomaye Diakhar Faye
Zijne Excellentie, de Heer President,
Wij zijn geïnformeerd over het voornemen van de regering om tijdelijk een deel van de voormalige militaire bases Bel Air en Rufisque over te dragen aan private exploitanten om zo de overheidsinkomsten te versterken in het kader van het Plan voor Economisch en Sociaal Herstel. Hoewel deze stap voortkomt uit een bewuste drang tot binnenlandse mobilisatie van middelen, kleven er onmiddellijke risico’s aan die volgens ons bijzondere aandacht vereisen.
Onze analyse heeft ons ertoe gebracht onmiddellijke risico’s bij de teruggifte aan te wijzen.
Het eerste risico zou de destabilisatie van het beveiligingsnetwerk van de hoofdstad zijn.
Deze twee locaties zijn geen alledaagse terreinen. Ze vormen strategische knooppunten voor kustbewaking, logistieke ontvangst en snelle coördinatie van de Defensie- en Veiligheidsdiensten (FDS). Hun operationele onbeschikbaarheid, zelfs tijdelijk, verzwakt het reactievermogen van de Staat bij een crisis.
Het tweede risico, en niet minder belangrijk, betreft een fragmentatie van de territoriale integriteit. Een overdracht, zij het beperkt tot private actoren en zonder militaire tegenprestatie, creëert een discontinuïteit in de veiligheidsplanning. Het opent de weg naar commerciële toepassingen die moeilijk terug te draaien zijn en tot verlies van controle over zones die historisch beschermd zijn.
Daarnaast moeten we rekening houden met de diplomatieke verzwakking die dit in onstabiele gebieden kan veroorzaken, want in een Sahel-context die wordt gekenmerkt door instabiliteit (11 600 doden door terroristische aanvallen in 2023 volgens de VN), kan elk teken van terugtrekking van militaire aanwezigheid worden geïnterpreteerd als een verzwakking van de defensiedoctrine van Senegal en onze strategische rol in West-Afrika ondermijnen.
We moeten ook waakzaam blijven voor onze toenemende energievulnerabiliteit. Nu Senegal haar intrede maakt in het tijdperk van olie en gas, verdienen deze bases versterking als centra voor de bescherming van vitale infrastructuur. Hun teruggifte, zelfs onder toezicht, vermindert onze capaciteit tot preventieve beveiliging rond productielocaties en transportassen.
Tot slot moeten de negatieve economische en politieke precedenten ons en onze beleidsmakers dienen als les. De beoogde opbrengsten van soortgelijke operaties, zoals de gedeeltelijke verkoop van het terrein van de voormalige Léopold Sédar Senghor-luchthaven, bleken teleurstellend: gebrek aan grootschalige projecten, gebrek aan transparantie in contracten en demobilisatie van de bevolking. Dit precedent nodigt uit tot voorzichtigheid.
Bovendien moet de kernvraag rond het beheer en toezicht op deze overdracht nog worden verduidelijkt. Als de huurder de bases in de loop der tijd waardeert, welke vorm van vergoeding of compensatie zal hij ontvangen bij de teruggifte? Het is van essentieel belang dat robuuste garanties worden opgesteld om te voorkomen dat deze waardering uitsluitend ten voordele komt aan private belangen ten koste van de nationale soevereiniteit en de veiligheid. Het is noodzakelijk een strikt juridisch kader te voorzien zodat deze transactie de belangen van de Staat en de natie in de toekomst niet in gevaar brengt.
Om al het voorgaande te vertalen in concrete stappen, doen wij u respectvol de volgende alternatieven voor:
- Volledige strategische herbestemming van deze sites aan de FDS;
- Omvorming tot regionale militaire opleidings- en coördinatiecentra;
- Juridische waarborging van hun statuut om elke tijdelijke of definitieve vervreemding te voorkomen.
Hoogachtend,
Hoogachtend,