De inzet van financiële swaps wordt geleidelijk aan een strategisch alternatief voor Afrikaanse economieën die uit de traditionele obligatiemarkten worden geweerd door de stijgende rendementen. Senegal, het eerste land in de regio dat dit mechanisme in groten getale testte, haalde in 2025 721 miljard CFA-frank (1,3 miljard dollar) op nadat het geen toegang meer kon krijgen tot de internationale markten, volgens Bloomberg.
Deze strategie, aanvankelijk door sommigen als risicant gezien, trekt nu de belangstelling van andere hoofdsteden in Afrika. Op dinsdag 31 maart hebben Nigeriaanse parlementsleden een vergelijkbare overeenkomst goedgekeurd waarmee president Bola Tinubu 5 miljard dollar kan mobiliseren bij First Abu Dhabi Bank, de grootste bankinstelling van de Verenigde Arabische Emiraten, zo blijkt uit berichten.
Angola heeft zich eveneens bij deze exclusieve club gevoegd en mobiliseerde 1 miljard dollar via swaps-operaties tot 2025, volgens IMF-gegevens die Bloomberg aanhaalt.
Deze vlucht naar derivaten vindt plaats in een internationale context die bijzonder gespannen is. Het conflict tussen de Verenigde Staten en Israël en Iran heeft geleid tot een sterke stijging van de leenkosten op de internationale markten. Ter illustratie: Nigeriaanse obligaties met vervaldatum in 2034 brachten dinsdag een rendement van 7,97% op, een duidelijke stijging ten opzichte van de 7,3% die voor het uitbreken van de vijandelijkheden werd geregistreerd, aldus Bloomberg.
Voor Nigeria, ’s werelds grootste olie-exporterende economie van het continent, zal de transactie met First Abu Dhabi Bank de financiering van havens en wegprojecten mogelijk maken terwijl duurdere schulden worden herfinancierd, zo tekende de president Tinubu op in een brief die werd voorgelezen aan de voorzitter van de Senaat.
Het tarief dat door Abuja is afgesproken ligt 395 basispunten boven de Secured Overnight Financing Rate (SOFR) voor de eerste tranche, en daarna SOFR plus 400 basispunten. Met een SOFR van 3,63% eind maart noemde een senatorencommissie deze voorwaarden “concurrerend ten opzichte van de huidige rendementen op Nigeriaanse euro-obligaties”, zo blijkt uit het Bloomberg-rapport.
Total Return Swaps (TRS), de rendement-swaps die centraal staan in deze operaties, zijn echter niet zonder controverse. Deze afgeleide instrumenten kregen wereldwijde bekendheid in 2021 na de spectaculaire ineenstorting van het hedgefonds Archegos Capital Management, aldus Bloomberg.
De Nigeriaanse regeling vereist onderpand ter waarde van 133,3% van het geleende bedrag, bestaande uit in naira luidende effecten. De faciliteit loopt zes jaar met een break-clausule op drie jaar en bepalingen voor jaarlijkse reconductie die onderling moeten worden goedgekeurd door beide partijen.
