Zevenendertig jaar na hun debuut heeft Positive Black Soul (PBS) nog altijd een bijzondere plek in de geschiedenis van de Afrikaanse hiphop. In de Culture-rubriek van het RTS-avondjournaal, uitgezonden op 2 augustus 2026, ging Oumou Kalsoum Sall in gesprek met de twee oprichters van de groep, Didier Awadi en Duggy Tee. Zij reflecteren op een traject dat de evolutie van de Senegalese rap weerspiegelt, van de allereerste beginnelingen tot aan internationale erkenning.
Het verhaal van PBS begint aan het begin van de jaren tachtig, lang voordat de eerste albums verschijnen. Net als vele jongeren uit hun generatie maken Awadi en Duggy aanvankelijk kennis met hiphop via breakdance. Ieder bouwt aan zijn eigen groep, tot een ontmoeting na het zogenoemde jaar blanco een gezamenlijk project oplevert. De twee artiesten zeggen zich te hebben gevonden rond dezelfde maatschappelijke bekommernissen en de wil om rap tot een middel van expressie te maken.
Destijds worstelde het genre nog met acceptatie in Senegal. Programmeurs geven de voorkeur aan dansshows en beschouwden rap als een voorbijgaande mode, geïmporteerd uit de Verenigde Staten. De twee rappers vertellen dat ze vaak buiten de programmering vielen of moesten onderhandelen om gratis op te treden. Deze obstakels hebben hun vastberadenheid alleen maar versterkt om hun muziek door te laten dringen.
De klik komt met Boul Falé, uitgebracht in 1994. Door het geleidelijk loslaten van Engels en Frans ten gunste van Wolof vindt PBS een taal die dichter bij het publiek staat. Deze artistieke keuze gaat samen met een verschuiving in hun teksten, die nu verankerd raken in de sociale en politieke realiteit van Senegal.
In een land dat werd gekenmerkt door de frustraties van het jaar blanco en de moeilijkheden waar een deel van de jeugd mee te kampen heeft, wordt PBS al snel een van de meest beluisterde stemmen van een generatie. Voor Awadi en Duggy Tee is rap niet louter vermaak: het vormt een ruimte voor publieke uiteenzetting en protest.
De erkenning reikt al snel verder dan de Senegalese grenzen. Met Salaam, uitgebracht in 1995, betreedt de groep de internationale markt. De twee artiesten wijten een deel van deze doorbraak aan de steun van journalist Moïse Ambroise Gomis, die zij als mentor beschouwen, en aan de steun van de muzikant Baaba Maal, wiens contacten het mogelijk maakten een contract te tekenen bij een Brits platenlabel.
Door de jaren heen wordt panafrikanisme een van de rode draden in hun oeuvre. De twee rappers bevestigen hun overtuiging dat de eenheid van het continent een essentiële hefboom voor ontwikkeling blijft, een idee dat door hun nummers door de jaren heen is verweven.
De RTS-documentaire belicht ook de scheiding van de groep in 2001, een episode die de twee artiesten beschrijven als een fase in hun persoonlijke loopbaan in plaats van een definitieve breuk. Ze erkennen dat deze beslissing hun fans diep heeft geraakt, maar ze menen dat hij hen in staat heeft gesteld om nieuwe ervaringen op te doen voordat ze weer bij elkaar kwamen.
Vandaag kijkt Positive Black Soul weer vooruit. Awadi en Duggy Tee kondigen aan dat er gewerkt wordt aan een film en een documentairereeks over de geschiedenis van de Afrikaanse rap via PBS, naast een nieuw album, een tournee en de komende single. Onlangs werden zij onderscheiden met de Nationale Orde van de Leeuw, wat zij zien als erkenning voor de rol die hun groep heeft gespeeld bij de opkomst van de Senegalese hiphop. De vieringen van hun 37-jarig jubileum moeten culmineren in een concert in het Grand Théâtre van Dakar, een van de hoogtepunten van deze verjaardag.
