De religieuze stad Touba zal aanstaande zondag 2 augustus, die overeenkomt met de 18 Safar, miljoenen gelovigen verwelkomen die het Groot Magal komen vieren. Deze herdenking zet de aanbeveling van Cheikh Ahmadou Bamba Mbacké om God te danken voor de gunsten die Hij gedurende de beproevingen van zijn ballingschap heeft geschonken, voort. In 1921 ingesteld, vindt deze dankdag haar grondslag in de oproep van de stichter van het Mouridisme: « Wat betreft de zegeningen die God mij heeft geschonken, mijn enige en soevereine dankbaarheid bedekt ze niet langer. Daarom nodig ik elke persoon wiens persoonlijke geluk mij verheugt om zich bij mij aan te sluiten in de erkenning aan God, telkens wanneer de verjaardag van mijn vertrek in ballingschap hier op aarde verschijnt ». Voor deze editie heeft het algemene khalifaat van de Mourides het thema gekozen: « Makârim al-Akhlaaq », de nobele koranische deugden, die rechtschapenheid, vrijgevigheid, vergeving, gevoel voor maat en humanisme verheerlijken.
Touba zal dit zondag het belangrijkste ontmoetingspunt worden van de Mouride gemeenschap en, breder gezien, van de moslims. Sinds het begin van Safar stromen pelgrims uit alle regio’s van het land en uit de diaspora toe om gehoor te geven aan de oproep van 18 Safar, een datum die herinnert aan Cheikh Ahmadou Bamba’s vertrek in ballingschap. Naast de historische betekenis draagt deze dag een diepe spirituele waarde. Zij viert het einde van de beproevingen die de stichter van het Mouridisme hebben getroffen: hij werd in 1895 gedeporteerd naar Gabon, vervolgens van 1903 tot 1907 verbannen naar Mauritanië, waarna hij van 1907 tot 1912 huisarrest kreeg in Thieyène, en van 1912 tot 1927 in Diourbel. Elke verjaardag van 18 Safar deed bij de Sheik herinneringen aan deze beproevingen opnieuw opvlammen.
„OP DEZE DAG HEB IK DE TOTALE VOORDELEN VERKREGEN DIE IK AAN DEN EEUWIGEN HAD VRAAGD”
Het was in Diourbel, terwijl hij hoopte dezelfde beproevingen opnieuw te moeten doorstaan, dat Cheikh Ahmadou Bamba de goddelijke verzekering ontving dat de tijd van de beproevingen voorbij was. Hij gaf deze viering een volwaardige betekenis door te verklaren: « De pijn is opgeheven, de hele missie die jou was toevertrouwd, is vervuld. Je hebt verworven wat je nastreefde. Hij heeft mij op deze dag verhoord tot op het punt dat ik alle voordelen die ik bij God had gevraagd, heb mogen ontvangen. Wat de zegeningen betreft die God mij heeft geschonken, mijn enige en soevereine dankbaarheid dekt ze niet langer. Daarom nodig ik ieder die zich door mijn persoonlijke geluk verheugd weet om zich bij mij aan te sluiten in de erkentelijkheid aan God, telkens wanneer de verjaardag van mijn vertrek in ballingschap op aarde verschijnt.” Vanaf 1921 riep hij de Magal uit tot een dag van erkentelijkheid aan de Schepper.
REJOUISSANCES, VALEURS DE PARTAGE AU SERVICE DE LA SPIRITUALITE
Cheikhoul Khadim verduidelijkte ook de modaliteiten van deze viering. Bij de devotie voegt hij de « Berndé » toe, wat inhoudt dat men vrijgevig maaltijden, dranken en hapjes aanbiedt aan bezoekers én aan de minderbedeelden. Deze traditie maakt van het Magal een moment van sharing, solidariteit, vrede en onderlinge hulp binnen de Dahiras en de diverse gemeenschappen van gelovigen. Deze broederlijke dimensie gaat gepaard met talloze spirituele praktijken, zoals koranrecitaties, zikir-sessies, het lezen van de Khassaïdes, bedevaartsbesprekingen gewijd aan de Profeet (vrede zij met hem) en aan de Mouride-doctrine, met inachtneming van de Sunna en de leer van Khadimou Rassoul. Voor pelgrims biedt Touba’s Magal ook de gelegenheid om de « Ziar » te volbrengen, bedevaartachtige bezoeken aan heiligdommen, de mausolea van de kaliefen en andere spirituele heiligdommen van Touba, waardoor zij hun engagement en loyaliteit aan de stichter van het Mouridisme vernieuwen.
MAGAL 2026 : TOUBA A L’ECOLE DES «MAKARIM AL-AKHLAQ »
Voor de editie van 2026 hebben het hoofdkalifa van de Mourides en het organiserend comité het Magal onder het thema « Makârim al-Akhlaq », de nobele deugden uit de Koran, geplaatst. Deze keuze weerspeigert de wil om fundamentele waarden zoals rechtschapenheid, vrijgevigheid, vergeving, bescheidenheid en humanisme te promoten, in een context waarin deze principes vaak op de proef worden gesteld. Via de woordvoerder Serigne Bassirou Mbacké Abdou Khadre hebben de religieuze autoriteiten pelgrims opgeroepen om tijdens het Magal, net als in het dagelijks leven, gedragingen aan te nemen die geïnspireerd zijn op de leer van de islam, gebaseerd op moraal, broederschap en respect voor anderen.
DE VOORWAARDEN VOOR HET HEILIGE KARAKTER VAN TOUBA EN DE HANDHAVING VAN DE ORDE VERSTERKEN DOOR STRIJDIGE AANBEVELINGEN
De religieuze autoriteiten hebben tevens de noodzaak benadrukt om het heilige karakter van Touba te bewaren, opgericht in 1888 door Cheikh Ahmadou Bamba, en om te waken voor strikte naleving van verboden en de openbare orde. Ze hebben bovendien de media opgeroepen verantwoordelijkheid te tonen bij de verslaggeving van het evenement, door de voorkeur te geven aan recitaties uit de Heilige Koran, religieuze betogen en spirituele leringen, en zich te onthouden van het uitzenden van beelden, uitspraken of gedrag die afwijken van de fundamenten van het Mouridisme, vaak versterkt door sociale netwerken. Deze aanbeveling heeft tot doel de sfeer van innerlijk samenkomen en eenheid te bewaren die door de stichter van de latere toebehorende tak van de gemeenschap is bedoeld. Na het overlijden van Cheikh Ahmadou Bamba in 1927 bleef zijn eerste opvolger Cheikh Mouhamadou Moustapha Mbacké trouw aan de spirituele erfenis die zijn vader had nagelaten, en zette hij de viering van de 18 Safar in Touba voort, net als in andere Mouride-huizen. De huidige vorm van het Groot Magal vindt echter zijn oorsprong in 1948, toen de tweede Khalife algemeen Serigne Fallou Mbacké besloot deze viering in Touba te verenigen. Sindsdien is deze gebeurtenis exponentieel gegroeid, tot het punt dat ze tegenwoordig, honderd vijf jaar na de instelling, wordt beschouwd als de grootste religieuze bijeenkomst van Afrika. Deze continuïteit getuigt van de trouw van de volgelingen aan het erfgoed van Cheikh Ahmadou Bamba en van de vitaliteit van een viering die jaarlijks historische herinnering, spirituele vurig, overdracht van waarden en solidariteit onder de gelovigen samenbrengt.
