Wereldwijd stilzwijgen over de nieuwe anti-LGBTQ-wet

Wereldwijd stilzwijgen over de nieuwe anti-LGBTQ-wet

11 april 2026

In een artikel dat op 2 april 2026 verscheen, een gezamenlijke publicatie van Jeune Afrique en het AFP, wordt getracht de afwezigheid van internationale reacties op de recente verstrenging van de anti-LGBTQ-wetgeving in Senegal te verklaren. Terwijl president Bassirou Diomaye Faye officieel een wet heeft bekrachtigd die de gevangenisstraffen voor het onderdrukken van homoseksualiteit verdubbelt (nu vijf tot tien jaar gevangenisstraf), heeft de internationale gemeenschap zich opvallend terughoudend opgesteld.

De nieuwe Senegaleze wetgeving, die bovendien drie tot zeven jaar gevangenisstraf oplegt voor het financieren of aanmoedigen van homoseksuele relaties, heeft slechts sporadische officiële veroordelingen uitgelokt. Ondanks oproepen van UNAIDS en van het VN-Hoge Commissariaat voor de Mensenrechten die deze tekst « schaadt » de fundamentele rechten, bleven de diplomatieke kringen wereldwijd onbewogen. De enige noemenswaardige uitzondering die in het artikel wordt genoemd, was een Waalse minister die dreigde klimaatinvesteringen bestemd voor Senegal af te schaffen, waardoor de woede van de Senegalese leiders ontstond. Nog opvallender is dat de tekst wijst op het stilzwijgen van de grote mensenrechtenorganisaties, terwijl slechts enkele gespecialiseerde NGO’s het voortouw hebben genomen.

Om dit stilzwijgen te begrijpen, wijzen Jeune Afrique en het AFP op verschillende belangrijke geopolitieke factoren. De eerste heeft betrekking op de partner in West-Afrika zelf: Senegal wordt gezien als een relatief stabiele democratie en als een essentiële partner. Daardoor vreest het Westen, en in het bijzonder de voormalige kolonisator Frankrijk, om « het beeld terug te geven van iemand die lessen uitdeelt ». Bovendien is de strafbaarstelling van homoseksualiteit een duidelijke verkiezingsbelofte van de nieuwe Senegalese regering, tegenover een publieke opinie die deze seksuele oriëntatie vaak ziet als « een instrument dat door de westerlingen wordt gebruikt om zogenaamd vreemde waarden op te leggen ».

De tweede verklarende factor ligt in de politieke verschuiving in de Verenigde Staten. Zoals Ari Shaw, een onderzoeker van het Williams Institute en geciteerd in het artikel, uitlegt, waren de Verenigde Staten historisch gezien de belangrijkste drijver van diplomatieke druk op deze kwesties. Maar onder de huidige administratie van Donald Trump ziet men « een werkelijk leiderschapsvacuüm op mondiaal vlak op deze kwestie ». Een analyse die wordt gedeeld door Paul Melly van Chatham House, die bevestigt dat West-Europa (Frankrijk en Spanje voorop) weigert zich uit te spreken om de strategische relaties met Dakar te beschermen.

Deze diplomatieke stilte staat in scherp contrast met de internationale reactie die volgde op de invoering van de Oegandese wet in 2023. Destijds had de Wereldbank haar financiële hulp tijdelijk opgeschort vanwege een tekst die de doodstraf voor « verergerde homoseksualiteit » voorzag.

Vandaag maakt de Senegalese zaak deel uit van een bredere golf die Afrika doorkruist, waarbij minstens 32 van de 54 landen homoseksualiteit strafrechtelijk verbieden. Arlana Shikongo, vertegenwoordiger van ILGA-Afrika, waarschuwt bovendien voor dit alarmerende klimaat, gekenmerkt door « een toename van homofoobie en agressies op het continent en wereldwijd ». Een normalisering van repressie, tegenover welke de internationale diplomatie tot op heden lijkt te kiezen om weg te kijken.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.