Senegal moet zijn eigen agenda hebben voor de teruggave van cultuurgoederen die tijdens de koloniale periode zijn geroofd, met het oog op een betere aanpak van deze morele en politieke kwestie, zo liet Abdoulaye Koundoul, technisch-cultureel adviseur van de premier van Senegal, maandag in Dakar weten.
“[De teruggave die door Afrikaanse landen wordt geëist], gaat niet over het focussen op het verleden, maar eerder over vooruitkijken naar de toekomst. En het is belangrijk dat wij ons eigen verhaal hebben, dat wij ons eigen plan hebben voor de teruggave van dit cultureel erfgoed. Het is geen boetedoening, het is een morele eis, een politieke eis”, zei hij.
De heer Koundoul sprak met journalisten na een ceremonie die de officiële opening markeerde van een internationaal colloquium met als thema “Soevereiniteiten en restituties van cultureel erfgoed”, dat tot en met 26 februari voortduurt.
Volgens hem heeft het geen zin om naar andere soevereiniteiten te zoeken, zonder onze eigen historische, economische en politieke soevereiniteit.
“Het zou voor jongeren duidelijk moeten zijn wat precies de relatie is tussen deze cultuurgoederen en onze samenleving, de evolutie van onze samenleving. Het zijn geen levenloze voorwerpen die in een heel specifieke context zijn genomen”, pleitte hij.
Hij roept op om de context van soevereiniteit te heruitvinden, om te begrijpen welke betekenis dit cultuurgoed had in de samenlevingen en gemeenschappen van Africa.
Volgens de docent-onderzoeker aan het Institut Fondamental d’Afrique Noire (IFAN), Mamarame Seck, is dit colloquium bedoeld om het debat over soevereiniteit en restitutie van cultureel erfgoed nieuw leven in te blazen, wat de autoriteiten zou moeten aanzetten om zich met de kwestie bezig te houden.
“Er zijn zeker objecten in collecties waarvan wij wellicht geen toegang hebben, die niet tentoongesteld zijn en die we moeten gaan bekijken”, zei hij.
Socioloog Saskia Cousin Kouton, lid van het wetenschappelijke comité van het colloquium, vindt bovendien dat de kwestie van de terugkeer van cultureel erfgoed “veelomvattender” is en “andere vormen van terugvordering” vereist, zonder noodzakelijk via de staten te verlopen.
“[…] We werken niet aan de legitimiteit van een fundamenteel recht. Wat ons interesseerde, was het bestuderen van de verhalen, de middelen, de belangen, het gebruik en de gevolgen van de uitvoering ervan, zoals gewenst door de betrokken landen”, voegt zij toe.
De vertegenwoordiger van de directeur van het Regionaal Bureau van UNESCO in West-Afrika, Khadidiatou Camara, verklaarde bovendien dat de kwestie van terugkeer en restitutie van geroofd cultuurgoed niet alleen een plicht tot herinnering is, maar ook een “strijd tegen het illegale verkeer van cultuurgoederen, evenals een geheugen van de toekomst”.
