« Jëmël » in plaats van « jëmmal »; « Teranga » in plaats van « Teraanga » en « Jàmm » in plaats van « Diam ». Slechts drie fouten, en toch een bekentenis.
Want het is niet zomaar een woord dat de COJOJ in zijn officiële leus heeft verminkt. We wilden Senegal vieren, maar we begonnen met het schofferen van zijn taal. En de fout bleef niet in een lade liggen: het IOC heeft het opgepakt, talloze media kopieerden het, zonder dat iemand, op geen enkel moment in de keten, eraan dacht te controleren. Niemand dacht eraan een woordenboek te openen, een telefoon op te nemen, aan een van de miljoenen Senegalese sprekers die deze taal elke dag spreken.
Want het Wolof is geen plattelands-taal zonder regels, die zomaar naar goeddunken en « à l’oreille » wordt overgeschreven. Het is de meest gesproken taal van Senegal, en de orthografie ervan is bij decreet vastgelegd sinds 2005 (decreet nr. 2005-992 van 21 oktober 2005, betreffende de orthografie en de scheiding van woorden). Die regel bestaat, zwart op wit, toegankelijk voor ieder die de moeite neemt haar op te zoeken. Het is dus geen excuus voor onwetendheid: het is nalatigheid.
En dat doet pijn. Je kunt je niet hullen in de Senegalese gastvrijheid, de teraanga, terwijl je de taal die haar draagt mishandelt. Je kunt niet beweren een volk te eren door haar woorden te verwaarlozen. Correct Wolof schrijven is geen kleinigheid van puristen noch een detail voor taalkundigen die graag zeuren: het is erkenning van zijn status als nationale taal, respect voor degenen die het spreken, en Afrika vertellen dat ze er niet alléén is om als figurant aanwezig te zijn. Ze is niet slechts uitgenodigd aan de Olympische tafel, maar ze mag er spreken met eigen woorden, correct geschreven.
Wat blijft er te doen? Een eenvoudige zaak, die niets rechtvaardigt om uit te stellen: de COJOJ moet zonder uitstel « Afrig Dalal, Ndakaaru Jëmmal » op al haar communicatiemiddelen corrigeren. En de Senegalese autoriteiten, bewakers van de teksten die onze nationale talen regelen, kunnen niet volstaan met naar de fout te kijken die voorbijgaat. Een regelgeving die niet wordt toegepast is slechts papier. Aan hen om te tonen dat dit document nog telt.
Want uiteindelijk is een taal die men niet durft te corrigeren wanneer ze wereldwijd op affiches wordt misvormd, een taal die men stilletjes laat sterven.
