Gasten aan het programma “Soir d’Infos” op dinsdag 3 februari 2026 bij TFM, de professoren Ahmadou Aly Mbaye en Abdoulaye Ndiaye bespraken de opties die de Senegalese regering heeft in het licht van de crisis rondom de publieke schuld. Hun optreden volgt op een openbare conferentie die woensdag 4 februari wordt georganiseerd door het Laboratorium voor Analyse van Ontwikkelingsbeleid (LAPD) om een rapport over de schulden van het land te bespreken.
De discussie draaide om een rapport dat is gepubliceerd door het Finance Development Lab, mede geschreven door professor Abdoulaye Ndiaye, docent aan de New York University, en Martin Kessler. Volgens dit document “begint Senegal het jaar 2026 met een hoge publieke schuld en weinig goede opties voor het voeren van zijn economisch beleid”, herinnerde journalist Jean-Paul Ndour bij de inleiding.
“We wilden op tafel brengen wat de opties zijn, omdat er in het leven nooit zekerheid is,” legde professor Ndiaye uit. “We hebben geprobeerd aan te geven welke beperkingen er zijn bij zo’n optie. Het is echt de insteek van dit rapport, dat geen ideologisch karakter heeft maar juist de beperkingen die aan de opties verbonden zijn uiteenzet.”
Het rapport presenteert twee hoofdopties: een pad zonder herstructurering en een ander met herstructurering van de publieke schuld. “De optie zonder herstructurering, daar hebben ze de voor- en nadelen besproken,” merkte professor Ahmadou Aly Mbaye, voormalig rector van de Université Cheikh Anta Diop de Dakar en directeur van het LAPD, op. “Maar wat mij persoonlijk betreft, denk ik dat de optie die we moeten kiezen de herstructureringsoptie is. Waarom? Omdat het minder kost voor de economie.”
Volgens Mbaye is de reactie van de regering “volledig begrijpelijk”, maar de internationale ervaring toont dat “herstructurering toch gepaard gaat met extreem hoge kosten”, terwijl “inactiviteit naar mijn mening veel verwoestender nadelen heeft”.
De professor Ndiaye detailleerde de gevaren van de optie zonder herstructurering: “Momenteel bevindt de kost van de schuldendienst zich rond de 4,5 %,” verduidelijkte hij. “Men lijkt uit de gegevens af te leiden dat na verloop van tijd de kosten van schuldfinanciering zullen toenemen.”
Hij waarschuwde ook tegen een overmatige afhankelijkheid van de regionale markt: “Als de regionale markt tekenen van zwakte begint te vertonen […] als we in een situatie terechtkomen waarin we niet genoeg speelruimte hebben om te onderhandelen en onze schuldeisers ook willen dat deze regionale markt deel uitmaakt van een herstructurering, dan kan dat een bankcrisis veroorzaken.”
Een kritieke termijn in maart 2026
Aangaande het risico van wanbetaling herinnerde professor Ndiaye eraan dat “Senegal in 2026 aanzienlijke bedragen moet financieren.” “Er is een termijn in maart en het is ons gezamenlijke streven dat Senegal die termijn kan redden,” voegde hij toe. Het land moet in 2026 ongeveer 6.075 miljard CFA vinden, inclusief de herfinanciering van obligaties.
“Bij wanbetaling zijn de gevolgen verwoestend,” waarschuwde Mbaye. “We ontvangen dan niets meer […] het is volledig verwoestend en daarna verliezen we alle speelruimte.”
De twee economen erkenden dat herstructurering geen gemakkelijke oplossing is. “Herstructureringen zijn nooit vanzelfsprekend. Ze kunnen tijd kosten, ze kunnen lastig zijn in 2 jaar of zelfs 3 jaar,” gaf Ndiaye toe. “Het is geen situatie waarin we ons onze waardigheid verliezen of ons publiek zouden moeten schamen om publiek toe te geven dat we ons niet in een onhoudbare situatie bevinden.”
“Er bestaat een gezamenlijk kader, zeker nieuw maar dat beter wordt met voorbeelden van meerdere landen,” vervolgde hij, onderstrepende dat dit proces “de staat in staat stelt om weer op de financiële markt te komen die daarna open gaat en zodat men toegang krijgt tot de markt en die geloofwaardigheid verder kan ontwikkelen.”
Naast de technische aspecten legde Ndiaye de nadruk op de dimensie van geloofwaardigheid: “De schuldenproblematiek in Senegal gaat niet alleen over houdbaarheid maar vooral over geloofwaardigheid, zodat men geïnformeerde discussies kan voeren, duidelijke uitwisselingen over dit vraagstuk kan hebben.”
Deze geloofwaardigheid werd ondermijnd door de onthulling van een verborgen schuld. “Deze geloofwaardigheid is ook aangetast doordat er een verborgen schuld was […] deze schuld was niet het werk van de huidige administratie,” verduidelijkte hij, toevoegend dat “nu de keuzes en deze kredietvernieuwing in handen zijn van de huidige administratie.”
Beide professoren benadrukten het belang van kwalitatieve informatie bij besluitvorming. “Hoe beter de informatie die je hebt, hoe groter de kans dat je beslissingen neemt die goed zijn,” bevestigde Mbaye.
Ze wilden echter duidelijk maken wat hun rol is: “Onze regering heeft ons niet nodig,” verklaarde Ndiaye. “Het is aan de academici om te oordelen, duidelijk te zijn, te zeggen wat de economische beperkingen zijn en wat de politieke beperkingen zijn. En dat was het doel, dat is het doel van ons rapport.”
De openbare conferentie die woensdag 4 februari door LAPD wordt georganiseerd, zal verschillende experts samenbrengen die hebben gewerkt aan de schuldenkwestie, met andere benaderingen, andere gezichtspunten, vaak met convergente conclusies, aldus Mbaye, die het publiek opriep om massaal aan dit debat deel te nemen.
