Sonko zet regering en IMF op hun plek

Sonko zet regering en IMF op hun plek

20 november 2026

Enkele minuten na de afwijzing van het eerste deel van het initiële begrotingswetsvoorstel (PLFI) 2027 heeft de voorzitter van de Nationale Vergadering, Ousmane Sonko, op woensdagavond 18 november 2026 laat in de avond zijn toespraak gehouden om de gevolgen te duiden en zich te richten tot de regering, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Senegalese bevolking. In zijn toespraak beschuldigde hij wat hij ziet als een « politieke inmenging » van het Fonds, eiste hij de overhandiging van de begrotingsdocumenten en riep hij op tot een begroting die « eerlijk, duidelijk en transparant » is.

Tot eerbetoon aan de minister, wiens pleidooi hij prees, stelde hij dat de onderwerpen « geen plaats laten voor gevoelens ». Hij volstond dat Senegal in het verleden de strengheid in begrotingsbeheer had verwaarloosd, waardoor « de 18 miljoen Senegalese burgers » nu de gevolgen ondervinden. Sinds 2024, zei hij, wanneer deze « begrotingsmanipulaties » werden ontdekt en blootgelegd, met het begrip van verborgen schuld, komt alles wat het land nu meemaakt voort uit die gebeurtenissen. « We mogen niet langer met de begroting van Senegal spelen. »

Hij beschreef een vrijwel unanieme constatering: bijna niemand had het begrotingsplan geprezen. Sommige parlementariërs, zo vertelde hij, vonden het wetsvoorstel slecht maar bereid om het te stemmen omdat het programma’s uit het oude regime voortzetten; anderen meenden dat dit begrotingsplan en de daaraan voorafgegane begrotingswet niet goed waren, maar dat een slecht begrotingsplan beter was dan geen begroting. « Waarom stemmen op een slecht begrotingsplan als je het tot een goed kunt maken? », vroeg hij zich af. Hij schonk zijn « goede trouw » aan het ministerie van Economie en Financiën, terwijl hij vond dat er tijd was om rustig te werken.

Het Parlement had volgens hem zelfs voorgesteld om de dialoog open te gooien naar externe personen, academici, voormalige ministers van Financiën of internationale ambtenaren, maar « er was niet de respons die nodig was ».

Ousmane Sonko beklaagde zich erover dat de regering documenten aan het IMF sneller doorstuurt dan aan het Parlement, wat hij « onaanvaardbaar » noemde. Het Mazars-rapport, zo verduidelijkte hij, was aan het Parlement en aan het IMF overgemaakt, terwijl alle andere documenten enkel aan het IMF waren overlegd. Hij gaf aan het Mazars-rapport te bezitten, dat de minister hem op 11 oktober 2025 had meegedeeld toen hij nog premier was; hij had er toen geen toegang toe, noch de minister van Economie, noch de minister van Staat, aldus zijn verhaal. Hij noemde vijf ontvangen documenten, een zesde, het Excel-rapport, zou volgen. Volgens hem ligt de verantwoordelijkheid om deze documenten aan het Parlement te overhandigen bij de regering, en niet bij hem, die ze formeel opvronk.

Hij sloot uit dat er een akkoord met het IMF kan worden gesloten en vervolgens het Parlement gevraagd kan worden dit « met gesloten ogen » te bevestigen, herinnerend dat het Parlement de tweede instelling is, zonder welke men de overeenkomsten die men ondertekent niet kan realiseren.

Het IMF, « een flagrante partijdigheid »

De voorzitter van de Vergadering beklaagde het Fonds. Tijdens zijn missie naar Dakar van 19 augustus tot 1 september, die door een dienstelijk akkoord werd bekrachtigd, trof het team volgens de lijst op zijn site aangehaald door Ousmane Sonko, de president van de Republiek, de premier, de eerste president van de Cour des comptes, de minister van Economie, Financiën en Plan, de staatssecretaris, de vice-gouverneur van de BCEAO en diens nationale directeur, de ontwikkelingspartners, vertegenwoordigers uit het privé-sectoraal en het maatschappelijk middenveld, « iedereen, behalve het Parlement ». « Deze houding van het Fonds lijkt op politieke inmenging in de huidige opstelling, een duidelijke partijdigheid die nergens op slaat », zei hij.

Hij merkte op dat het Fonds zegt bereid te blijven om vooruit te gaan met Senegal zolang de goedgekeurde begrotingen voldoen aan de parameters van het memorandum, het belangrijkste is dat er een begroting is. Hij herinnerde eraan dat volgens de doctrine van het IMF een programma pas geldig is als het de nodige politieke steun krijgt, en verwees naar precedenten in Joegoslavië (2001), El Salvador (2009), Portugal (2011) en Argentinië (2018): « Er kunnen geen regels gelden voor de rest van de wereld en andere regels voor Afrika. » Die politieke steun is hier niet bevestigd, zo stelde hij, en hij hoopte dat het land niet nog een keer in een wazige avontuurlijke richting werd geleid op basis van een belofte van 2,2 miljard dollar.

Na kennis te hebben genomen van de verklaring van de staatssecretaris dat voortzetting van de dienstverleningen niet mogelijk is, stelde Ousmane Sonko vast dat na de afwijzing van de stemming er nog maar één optie overblijft: « de regering ter verantwoording roepen tegenover de parlementaire vertegenwoordiging », een democratisch instrument zoals vastgelegd in de Grondwet en waartegen niets staat. « Maar men kan de Senegalese bevolking hier niet lichtzinnig bij betrekken », voegde hij toe.

Hij verklaarde zich voor een akkoord met het IMF te zijn, « op gezonde basis » en vatte zijn vraag samen in één zin: « Een oprechte, duidelijke, transparante begroting, die door iedereen begrepen wordt en door iedereen wordt gedragen. » De Vergadering blijft, zo verzekerde hij, open voor dialoog, terwijl het uitvoerend macht vrij blijft in zijn initiatieven.

Ousmane Sonko pleitte tenslotte voor respect voor elke instelling. De situatie is mogelijk ongekend sinds 1960, aldus hij, met deze politieke configuratie: de Vergadering is misschien altijd als een aanvulling op de uitvoerende macht gezien. Het stemmen of afwijzen van een begroting is een constitutionele prerogatief, herinnerde hij zich, en noch « de politieke opwinding », noch de verklaringen, noch de bijeenkomsten, noch de pogingen om de publieke opinie te manipuleren, zouden hem kunnen intimideren.

Hij verwees ernaar dat in grote democratieën begrotingen regelmatig worden afgewezen. Spanje heeft drie jaar zonder begroting gezeten en kent nu een van de sterkste groeicijfers onder de grote Europese economieën, zo stelde hij, en de Franse begroting werd drie dagen geleden afgewezen, wat volgens hem geen golf van onrust teweegbracht. Hij riep op tot het « ontpolitiseren » en « uit de politieke sferen halen » van het debat, door technische discussies te voeren en toe te geven waar men zich vergist, terwijl ego’s opzij worden gezet.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.