De denktank WATHI organiseerde gisteren een rondetafelgesprek over het thema: « De Senegalese diplomatie onder president Diomaye Faye: breuk of continuïteit ? ». Een gelegenheid voor verschillende academici om premier Ousmane Sonko op te roepen zich niet te bemoeien met de gang van zaken in de diplomatie, een domein exclusief voor de staatshoofd.
Volgens hen is die verduidelijking nodig om publieke tegenstrijdigheden te voorkomen, de samenhang van de buitenlandse politiek van Senegal te versterken en zijn geloofwaardigheid op het internationale toneel te behouden. WATHI herinnert eraan dat Senegal sinds de onafhankelijkheid zich heeft onderscheiden door een actieve, evenwichtige en gerespecteerde diplomatie, gehandhaafd door opeenvolgende regimes ondanks geopolitieke mutaties.
De nieuwe macht, gedragen door een discours van « rupture », van « soevereiniteit » en van « refondation nationale », roept evenwel vragen op over toekomstige assen van het Senegalese buitenlands beleid.
In het hart van het debat stelde de professor publiekrecht aan de UCAD, Ousmane Khouma, dat een eerste interne « rupture » al heeft plaatsgevonden, gemarkeerd door inmenging in het domein dat voor de staatshoofd is gereserveerd. « Sinds de afwisseling lijken twee koppen soms de Senegalese diplomatie uit te maken », benadrukte hij.
Hij identificeert vervolgens een tweede uitdaging: de herdefinitie van de partnerschappen
« De wereld is opgebouwd rond twee polen, democratie en soevereiniteit. Ons buitenlands beleid probeert zich aan te passen door het Atlantistische DNA van Senegal te verzoenen, historisch verankerd in een westerse samenwerking, terwijl het zich tegelijkertijd verder opent naar het Global South. Het belangrijkste is het beschikken over een duidelijke en strategische routekaart », benadrukte Prof. Khouma.
Voor zijn deel beschouwt Prof. Mamadou Yaya Diallo, docent-onderzoeker internationaal recht, dat Senegal onder Diomaye Faye zich situeert in een dynamiek van consolidatie van zijn diplomatieke verworvenheden, terwijl het een strategische repositionering doorvoert. Hij merkt tevens bij de staatshoofd een uitgesproken wil op om pan-Afrikanisme te promoten, opgenomen in de Agenda 2050.
« De premier moet zich achter de staatshoofd scharen »
Desalniettemin oordeelt Diallo dat deze pan-Afrikaanse oriëntatie eerder een retoriek dan concrete maatregelen betreft. Hij pleit voor het behoud van de diplomatieke lijn die Senegal tot een hoorbare stem in West-Afrika maakt. « Het zal nodig zijn om onze partnerschappen en onze geloofwaardigheid te versterken. Senegal moet het regionale kader – onveiligheid, politieke instabiliteit, terugtrekking van enkele landen uit de ECOWAS – benutten om het naleven van regionale normen en de principes van democratische governance te verdedigen », pleitte hij.
De academic benadrukt dat de ontwikkeling van het buitenlands beleid exclusief toebehoort aan de president van de Republiek. De premier, legt hij uit, is in de eerste plaats een uitvoerder: « Hij kan spreken op het internationale toneel, maar altijd binnen de kaders van de door de staatshoofd vastgestelde richtlijnen. Elke tegenstrijdige initiatief kan leiden tot verwarring en het land verzwakken. »
Met klem wijst hij op de institutionele centraliteit van de president en waarschuwt: « De premier heeft er alle belang bij zich achter de staatshoofd te scharen zolang hij deze functie bekleedt. Verwarrende verklaringen kunnen leiden tot een diplomatiek fiasco. »
