De gewelddadige muiterij en de mislukte staatsgreep hebben het regime van Generaal Thiani niet ten val gebracht. Integendeel, de geopolitieke en militaire schok in Niamey bleek een geschenk voor de politieke adviseurs van president Tebboune. Sterker nog, de ‘humeurbeweging’ van het Nigerese leger bood het Algerijnse hoofdkwartier in de nasleep daarvan een geschikte opstap om een lucht- en landmacht naar Niger te dirigeren.
Deze offensieve tussenkomst van het Algerijnse leger illustreert een geopolitieke wending en een herdefinitie van het Sahel-toneel. In praktische termen betekent het de verdringing van het Franse leger uit Centraal-Sahel.
De operaties ‘Barkhane’ in Mali en ‘Sabre’ in Burkina Faso hebben een leegte achtergelaten die nu door de regionale en buurlandmacht – Algerije – ruimer wordt gevuld dan Rusland via de paramilitaire groep Africa Corps.
Men staat tegenover een stabilisatie-aanbod dat door Algerije wordt voorgesteld en door Niamey wordt geaccepteerd. Een militaire hulp die verre van filantropisch is. Integendeel.
Want, inderdaad, de geopolitieke zwaartekrachten dwingen Algerije om zijn zeer lange zuidelijke flank te beveiligen, dat wil zeggen de circa 1.300 kilometer lange grens met Mali; waaraan de 951 kilometer gedeeld met Niger zich voegen. Dit verklaart de aanwezigheid van Generaal Mohamed Adjroud, hoofd van de 4e Militaire Regio, in Niamey.
Juist, de 4e Militaire Regio, grenzend aan de Sahel, krijgt extra gewicht omdat zij de olie-installaties van Ain Amenas herbergt. Daarnaast kruist de beruchte SALVADOR-lijn grofweg langs de grens tussen Algerije en Niger.
Onzichtbaar op wereldkaarten verschijnt de SALVADOR-piste uitsluitend op de kaart van het operationele hoofdkwartier. Het gevaar ligt in het feit dat terroristen die voortdurend pendelen tussen Zuid-Libye en Noord-Mali er gebruik van maken.
Het zuiden van Libië is een zone zonder staat en zonder rechtsorde, waar spionnen van verschillende nationaliteiten elkaar ontmoeten, emissarissen van generaal Hemetti uit Soedan, plenipotentiaries van Saddam Haftar, Colombiaanse huursoldaten op weg naar Darfoer via Oost-Chad, enzovoort. Een uiterst gevoelig gebied dat door de Algerijnse DRS nauwlettend volgt.
De omvang van de belangen en de immensiteit van de Sahel rechtvaardigen de aard en het volume van de middelen die door het Algerijnse Ministerie van Defensie worden ingezet.
Voorzien van vier SU-30 gevechtsvliegtuigen, vergezeld door een Ilyushin IL-76 transportvliegtuig en een tweede IL-78 tanker (een vliegende tank gevuld met kerosine), vertegenwoordigt het door Niamey afgezonden Algerijnse expeditieleger een slagkracht die in alle richtingen afschrikt: tegen terrorisme en tegen muiterij.
Er vindt een ware herconfiguratie van de Sahel-crisis plaats op militair gebied; aangezien de nieuwe operationele capaciteit die nu beschikbaar is, een luchtcarrousel mogelijk maakt (vier jagers en een tanker) over een uitgestrekt gebied van Niamey tot Kayes, nabij Senegal.
Onmiskenbaar heeft het samenspel van muiterij en staatsgreep het toneel geopend voor een diplomatieke revanche van Algerije op Frankrijk in de Sahel.
Noteren we ter herinnering dat Parijs Algerije had uit de wind gezet door de oprichting van het G5 Sahel in 2014 te ondersteunen en te sponsoren, ten koste van het CEMOC (Comité d’État-major opérationnel conjoint), een militaire structuur die al in 2010 onder Algerijnse leiding was opgericht, met zetel in Tamanrasset.
Natuurlijk is het vervangen van een verre militaire paraplu door een nabije militaire paraplu niet souverainistisch voorbeeldig. Het is zelfs een inktvlek in de nationale soevereiniteit. Maar elke tussenstap voorkomt het onmiddellijke instorten.
