Maandag 17 augustus markeerde de 45e verjaardag van Mariama Bâ’s overlijden, wiens roman Une si longue lettre, uit 1979, het zwijgen over vrouwelijke ervaringen die destijds onder het tapijt werden gehouden doorbrak. RFI, in een reportage ondertekend door haar correspondente in Dakar, Juliette Dubois, ging hiertoe en vroeg aan twee figuren uit de hedendaagse literatuur wat er vandaag nog resteert van dit erfgoed.
De constatering van de schrijfster en feministische activiste Ndèye Fatou Kane, geciteerd door RFI, is zonder omweg: de thema’s waarmee Mariama Bâ zich bezighoudt blijven vooraan op het toneel staan. Ze gaat nog verder en stelt dat polygamie nog nooit zo weinig vooruit heeft gezet opgeleide vrouwen als tegenwoordig, en dat elke feministische claim wordt geconfronteerd met een paradoxale vereiste: modern zijn, maar niet té.
De duizeling, voor haar, schuilt in één zin zoals door RFI gerapporteerd: bij het lezen van de roman in 2026 zou men denken dat het het huidige Senegal beschrijft.
RFI merkt toch dat de stem zich heeft verplaatst in veertig vijf jaar, met als voorbeeld activiste Fatou Warkha, die onlangs heeft geschreven over scheiding en breuk. Thema’s die lange tijd vermeden werden.
Voor de bibliothecaris en feministe Adama Pouye, eveneens geïnterviewd door het medium, kruist Mariama Bâ’s nalatenschap alle hedendaagse feministische literatuur uit Senegal. Vrouwenauteurs kunnen nu vrijer het intieme, seksualiteit, moederschap of religie benaderen, maar hun aanwezigheid in de publieke ruimte blijft beperkt.
RFI herinnert ten slotte dat Une si longue lettre tegenwoordig is opgenomen in het lesprogramma van Senegalese scholieren, en dat het in 2025 op het scherm werd gebracht door regisseuse Angèle Diabang.
