Enkele weken voor de Dakar Biennale stelde de Amerikaanse kunstenaar Kehinde Wiley voor een van zijn schilderijen terug te kopen dat uit de Amerikaanse ambassade in de Dominicaanse Republiek was verwijderd, waardoor deze controverse met de Trump-administratie een nieuwe wending krijgt.
In een artikel gepubliceerd op 28 september 2026 meldt de New York Times, geschreven door Zachary Small, dat de kunstenaar een brief heeft gestuurd aan president Donald Trump om het schilderij terug te krijgen, getiteld “Young Artists After Siamesas 1960”. De brief is tevens verzonden aan Erin Scavino, hoofd van het programma Art in Embassies van het ministerie van Buitenlandse Zaken, aan Leah Campos, de Amerikaanse ambassadeur in de Dominicaanse Republiek, en aan minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
“Als uw regering heeft besloten de werken niet langer tentoon te stellen, zou ik graag de mogelijkheid hebben om het terug te kopen,” schrijft Kehinde Wiley in deze brief die per aangetekende zending is verzonden. De kunstenaar legt uit dat hij de opdracht had aanvaard omdat hij ambassade’s beschouwde als plaatsen waar kunst kon bijdragen aan het smeden van banden tussen landen.
In 2013 werd het werk in opdracht van het programma Art in Embassies gemaakt. Het beeldt vier jonge personen af die bijeen staan in een veld met bloemen. Volgens de New York Times heeft Wiley twee jaar besteed aan het bestuderen van Dominicaanse schilders om de compositie te ontwerpen, voordat hij vier lokale kunststudenten vroeg om te poseren voor het schilderij.
Het werk was geplaatst op een bijzonder zichtbare plek van de ambassade. Leah Campos had haar bezwaar tegen het schilderij geuit nadat ze het had ontdekt en had contact opgenomen met Erin Scavino, die het programma Art in Embassies leidt. De twee verantwoordelijken besloten vervolgens het werk te verwijderen, aldus de Amerikaanse krant.
De controverse escaleerde nadat Leah Campos op een Dominicaanse radio had verklaard dat het schilderij een “lesbische picknick” voorstelde. Erin Scavino noemde het werk op haar beurt in een interview “angstaanjagend esthetisch.”
Kehinde Wiley vertelde aan de New York Times dat hij deze interpretatie niet begrijpt. “Wat het schilderij voorstelt, zijn vier jonge mensen die samenkomen in een veld vol bloemen,” legde hij uit. Hij zei te twijfelen aan de manier waarop zijn werk werd gelezen en vond dat het mogelijk een ongemak over queer personen en mensen van kleur weerspiegelde.
De kunstenaar vroeg zich ook af of zijn verbondenheid met Barack Obama niet in deze beslissing had meegewogen. “Ik ben gewoon de kerel die Obama heeft geschilderd,” zei hij tegen de Amerikaanse krant, verwijzend naar het officiële portret van de voormalige president uit 2017.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken had aanvankelijk vermeden te verduidelijken wat het schilderij problematisch maakte. Een woordvoerster wees eerder op de reputatie van de kunstenaar en op de beschuldigingen van seksuele agressie die tegen hem waren geuit, waar Wileytegen heeft geprotesteerd.
Na de verwijdering werd door het ministerie van Buitenlandse Zaken gesproken over de mogelijkheid om het schilderij te verkopen. De Amerikaanse autoriteiten meldden dat zij onderzochten of zo’n verkoop juridisch mogelijk was. Het programma Art in Embassies was toen van plan afstand te nemen van het werk, zo werd eerder gemeld door de New York Times.
Het Witte Huis wilde niet reageren op de aanvraag van de kunstenaar. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en Erin Scavino hebben niet gereageerd op de verzoeken van de Amerikaanse krant.
De verwijdering vindt plaats in een bredere context van koerswijzigingen bij sommige Amerikaanse culturele instellingen onder de Trump-administratie. Sinds zijn terugkeer naar het Witte Huis heeft de Amerikaanse president onder meer kritiek geuit op instellingen zoals de Smithsonian-musea en geprobeerd het bestuur van het Kennedy Center te hervormen.
Het geval van Kehinde Wiley is echter bijzonder. De kunstenaar maakte wereldwijde bekendheid nadat hij het officiële portret van Barack Obama maakte, dat tegenwoordig bewaard wordt in de National Portrait Gallery in Washington. Zijn werk herinterpreteert vaak de codes van de klassieke schilderkunst door zwarte hedendaagse figuren in beeld te brengen.
Het uit de ambassade verwijderde werk was precies ontworpen volgens deze aanpak. Voor “Young Artists After Siamesas 1960” dook Wiley twee jaar lang in de Dominicaanse schilderkunst voordat hij met lokale kunststudenten aan het werk ging. Het programma Art in Embassies had het werk besteld als onderdeel van zijn missie op het gebied van culturele diplomatie.
De controverse komt ook op een moment dat de kunstenaar zich voorbereidt op een comeback op de New Yorkse kunstscene. Op 6 november staat zijn galerist Sean Kelly in Manhattan op de agenda met bijna een dozijn schilderijen en andere werken die voortkomen uit ontmoetingen met bewoners van New York.
Na beschuldigingen van seksuele agressie in 2024, die Wiley heeft weersproken, hadden twee musea exposities rond zijn werk geannuleerd. De kunstenaar hoopt nu dat deze nieuwe tentoonstelling samenvalt met de terugkeer van zijn schilderij dat uit de ambassade is gehaald.
“Waarom mij? Waarom nu? Waarom dit schilderij?” vraagt hij zich af in zijn uitspraken aan de New York Times.
Geboren in 1977 in Los Angeles, is Kehinde Wiley een Amerikaanse schilder van Nigeriaanse afkomst via zijn vader. Na afstuderen aan het San Francisco Art Institute in 1999 behaalde hij in 2001 een master in beeldende kunst aan de Yale University. Hij is de oprichter van Black Rock Senegal, een internationaal residentieprogramma voor kunstenaars gevestigd in Dakar. Opgericht in 2019 omvat het complex in Yoff, in de wijk Virage, onder meer de leefruimte en de persoonlijke studio van de kunstenaar, alsook woningen en ateliers voor resident-artiesten. Black Rock verwelkomt internationale kunstenaars voor residenties van één tot drie maanden.
