De betrouwbaarheid van de cijfers in de Senegalese openbare statistieken krijgt de aandacht van het IMF. In zijn Rapport over de observatie van normen en codes (RONC), module « données » (gegevens), uitgevoerd in maart 2026, levert de instelling van Bretton Woods een gemengd beeld. Hoewel meerdere onderdelen van het statistische systeem een bevredigende kwaliteit tonen, blijven tekorten bestaan op cruciale gebieden. Allereerst staan de overheidsfinanciën en de schuld centraal.
Deze evaluatie, die een update is van een eerdere oefening uit 2002, bestrijkt zes bepalende domeinen voor het sturen van de economie, namelijk de nationale rekeningen, prijsindices, statistieken van overheidsfinanciën, monetaire en financiële statistieken, de sector buitenland en de schuld van de publieke sector. De algehele constatering laat geen twijfel: Senegal beschikt over een statistisch apparaat dat op technisch gebied in meerdere domeinen robuust is, maar het wordt gekenmerkt door significante verschillen in kwaliteit, dekking en toegankelijkheid afhankelijk van de sector en de data-producerende instantie. De prijsindices vormen het belangrijkste sterke punt zoals door het IMF vastgesteld. De Consumentenprijsindex (CPI) en de Producentenprijsindex (PPI) krijgen de hoogste waardering, met een naleving die op de meeste criteria als « Geobserveerd » is beoordeeld.
De actualisatie van de wegingen van de CPI en de toepassing van nieuwe methodologieën sinds februari 2025 hebben bijgedragen aan een versterking van de kwaliteit van deze indicatoren. Er blijven evenwel verbeteringen noodzakelijk, met name om beter rekening te houden met eigenaar-bewoonde woningen en om het bereik van de PPI uit te breiden naar sectoren zoals landbouw en telecommunicatie.
Ook de nationale rekeningen laten over het algemeen een bevredigende situatie zien. Gealigneerd op het Systeem van Nationale Rekeningen (SNR) 2008, behalen ze de beoordeling « Grotendeels waargenomen » op alle beoordeelde dimensies. Het IMF raadt aan de inspanningen voort te zetten op het gebied van de opstelling van de rekening van financiële transacties en de productie van kwartaalrekeningen per sector.
Overheidsfinanciën en schuld onder de loep
Het rapport is het meest kritisch over de statistieken van de overheidsfinanciën. Het IMF merkt tekortkomingen op in het bereik van de statistische productie en kent deze dimensie de beoordeling « Niet waargenomen » toe. De algemene afstemming op internationale normen wordt aldus beschouwd als « Grotendeels niet waargenomen ». Enkele belangrijkste zwakke punten zijn onder meer het ontbreken van rekeningen voor financiële activa en passiva, het gebrek aan een geïntegreerde staat van stromingen en uitstaande saldi, en de uitsluiting van de nationale tak van de BCEAO uit het statistische bereik van de publieke sector. Het IMF signaleert ook tekortkomingen in bruikbaarheid en toegankelijkheid van de statistieken over overheidsfinanciën. Het herzieningsbeleid van de data lijkt onvoldoende formeel vastgelegd. Deze kwetsbaarheid is vooral voelbaar in een context waarin de begrotingsroute en de houdbaarheid van de schuld cruciale kwesties zijn voor de economische en financiële geloofwaardigheid van Senegal. De publieke schuld vormt eveneens een belangrijk aandachtspunt. Hoewel de naleving van internationale normen en het nut van de data in het algemeen als bevredigend worden beschouwd, blijven nauwkeurigheid en betrouwbaarheid de belangrijkste zwakke punten van het systeem. Het IMF wijst op het ontbreken van een permanent schulddetectiemechanisme, een onvolledige centralisatie van informatie over bepaalde projecten die met externe middelen zijn gefinancierd, en een beperkte dekking van de verschillende schuldeninstrumenten.
Transparantie, nog een belangrijke uitdaging
De kwaliteit van een statistisch systeem wordt echter niet uitsluitend gemeten aan de nauwkeurigheid van de geproduceerde cijfers. Het draait ook om traceerbaarheid, documentatie, regelmaat en toegankelijkheid. De enquête die in januari en februari 2026 werd afgenomen bij negen gebruikers uit de administratie, de private sector en internationale organisaties is in dit opzicht veelzeggend. Hoewel 100% van de respondenten de statistische methoden als solide en passend beschouwt, vindt 89% ook dat de algehele kwaliteit van de statistieken ‘goed’ is. De belangrijkste kanttekeningen betreffen de methodologische documentatie. Slechts 67% van de respondenten vindt dat deze duidelijk en gedetailleerd genoeg is. Verschillende gebruikers vragen bovendien om meer voorspelbaarheid en transparantie in de praktijken van data-herziening.
L’ANSD aangemoedigd om zijn coördinatierol te versterken
Om deze tekorten aan te pakken, adviseert het IMF om het mandaat van coördinatie van de Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie (ANSD) te versterken. Het doel is een betere methodologische samenhang te waarborgen tussen de verschillende producers van macro-economische data en een permanent mechanisme voor statistische afstemming op te zetten. Het IMF dringt aan op een versterkte afstemming tussen de begrotingsrekeningen en de nationale rekeningen en op het standaardiseren van regelmatige audits van de schuldstatistieken. Tot slot roept de instelling op om de kwaliteitsverschillen tussen de ANSD, wiens praktijken als rigoureus worden beschouwd, en sommige sectorale statistieke diensten te verkleinen.
Reeds aangevatte hervormingen
De Senegalese regering stelt dat zij reeds verschillende hervormingen heeft doorgevoerd om de vastgestelde tekorten aan te pakken. Sinds oktober 2025 is een formele Commissie voor de Validering van de Staatshuishoudingsoverzichten (TOFE) operationeel. De geleidelijke invoering van een accrual-boekhouding, ondersteund door het nieuwe Staatsboekhoudplan, moet bijdragen aan de volledigheid, samenhang en betrouwbaarheid van de gegevens over de overheidsoperaties. Wat de schuld betreft, ziet het IMF vooruitgang. De Initiële Begrotingswet (LFI) 2026 verbiedt voortaan comfortbrieven, terwijl reconcilierondes met geldschieters de betrouwbaarheid van de gegevens over de publieke schuld geleidelijk versterken.
Naast de technische diagnose werpt het IMF een economische vraag van groot belang op: de geloofwaardigheid van de overheidsmaatregelen hangt mede af van de geloofwaardigheid van de statistieken waarop ze rusten. In een context van strengere controles op de overheidsfinanciën, toenemende druk op de houdbaarheid van de schuldenlast, en een groeiende eis aan transparantie, zal Senegal daarom blijven investeren in data die volledig, coherent, toegankelijk en regelmatig verifieerbaar zijn. Achter elke tekortratio, elk schuldenniveau en elke groeiverwachting ligt nu een cruciale vraag: is de kwaliteit van de cijfers toereikend voor de eisen van goed economisch bestuur?
