Het duurde zestien jaar en het is de langste oorlog die Frankrijk in de twintigste eeuw heeft gevoerd, en toch kennen maar weinig Fransen het bestaan ervan. Op het plateau van het Journal de l’Afrique van France 24, keerde de historicus Pascal Blanchard, mede-auteur van Décolonisation 1925-2026, terug naar het Cameroun-conflict, dat hij beschrijft als een hoek in het nationale geheugen die nog ontbreekt.
Volgens Pascal Blanchard richtte de repressie in Kameroen zich niet uitsluitend tegen de Kameroense opstandelingen. Ze diende ook als waarschuwing aan de andere koloniën, onderstreepend dat het beter was toe te treden tot Françafrique dan zich in de oorlog te mengen. De historicus pleit ervoor het koloniale rijk niet als een bundel geïsoleerde conflicten te zien. « Het is één oorlog », vat hij samen. De methoden die in Yaoundé en in de Kameroense campagnes werden toegepast, vertelden de andere hoofdsteden wat het kostte om Parijs uit te dagen.
Als dit conflict onbekend blijft, is dat eerst en vooral, legt de historicus uit, omdat men nog altijd denkt dat er geen koloniale geweldpleging in Sub-Sahara-Afrika heeft plaatsgevonden. Het is ook, zegt hij, omdat de Franse militairen het als een overwinning beschouwen, in tegenstelling tot Indochina en Algerije: Frankrijk heeft er een macht geïnstalleerd die in zijn belangen voorzag, en is er vervolgens blijven bestaan. Ten slotte was het een geheime oorlog, waarvan er zeer weinig beelden bestaan en waarvan de militaire archieven gesloten blijven.
Pascal Blanchard herinnert eraan dat dit stilzwijgen tot in het publieke debat heeft doorgevoerd. In het midden van de presidentscampagne had François Fillon, vanuit Yaoundé, verklaard dat Frankrijk nooit oorlog had gevoerd in Kameroen. Voor de historicus ontkent deze uitspraak feiten die toch zijn vastgesteld, waaronder massaslachtingen op burgers, gedwongen samenkomsten in kampen, dorpen die in brand zijn gestoken en het gebruik van napalm.
Hij benadrukt dat de geschiedenis van deze oorlog tegenwoordig breed bekend is, met name dankzij het rapport van de historica Karine Ramondy, dat aan de president van de Republiek is overhandigd, en hij nodigt iedereen uit het te lezen.
Volgens Pascal Blanchard voeden deze taboes, lange tijd bewaard achter slot en grendel door de Françafrique, het hedendaagse wantrouwen jegens Parijs. Hij meent dat Frankrijk een « tweede dekolonisatie » doormaakt en Afrika verlaat vanwege het feit dat men zijn geheugen niet onder ogen heeft gezien. Daar ziet hij een strategische, diplomatieke en politieke fout in.
