Gezondheid: Speak Up Africa viert 15 jaar pleitbezorging en pleit voor meer financiering van de gezondheidszorg

Gezondheid: Speak Up Africa viert 15 jaar pleitbezorging en pleit voor meer financiering van de gezondheidszorg

18 november 2026

Vijftien jaar van pleiten, partnerschappen en mobilisatie rondom de gezondheidsprioriteiten en duurzame ontwikkeling in Afrika. De organisatie Speak Up Africa viert, sinds woensdag in Dakar, vijftien jaar van engagement via een reeks ontmoetingen die regeringsfunctionarissen, onderzoekers, internationale partners, actoren uit de maatschappij en vertegenwoordigers van de private sector bijeenbrengt. Naast de herdenking wil deze derde editie van Speak Up Africa Day een nieuw hoofdstuk openen gewijd aan Afrikaanse oplossingen en hun implementatie.

Opgericht in 2011 in de hoofdstad van Senegal, Dakar, is Speak Up Africa een pleit- en strategische communicatieve organisatie die onder meer actief is in de strijd tegen malaria en verwaarloosde tropische ziekten, sanitaire voorzieningen, de gezondheid van vrouwen, onderwijs, onderzoek en innovatie. Haar aanpak is gebaseerd op de mobilisatie van verschillende actoren om de sanitaire en ontwikkelingsprioriteiten van het continent vooruit te helpen.

Voor haar uitvoerend directeur, Yacine Djibo, verwijst de keuze om deze jubileumeditie te openen met een sessie die aan malaria is gewijd naar de oorsprong van de organisatie. Vijftien jaar geleden, legt ze uit, had Speak Up Africa onder meer samengewerkt met de Amerikaanse organisatie Malaria No More voordat ze pleitte voor antwoorden die meer door Afrikaanse actoren gedragen worden. Die koers ligt nog altijd centraal in haar engagement: de expertise van het continent laten opkomen en die een grotere rol geven in de beslissingen.

De verantwoordelijke is er echter van overtuigd dat de geboekte vooruitgang in de strijd tegen malaria niet mag leiden tot het verzwijgen van de huidige financieringsproblemen. Hoewel de mobilisatie van Afrikaanse landen, de Afrikaanse Unie en internationale partners vooruitgang heeft gebracht, zullen traditionele bronnen de sanitaire programma’s niet langer onder dezelfde voorwaarden kunnen ondersteunen als in het verleden. Ze roept dan ook op tot het zoeken naar nieuwe financieringsmechanismen, tot een grotere betrokkenheid van de private sector en tot een betere benutting van de beschikbare middelen, met name via een betere integratie van gezondheidsdiensten.

Deze bezorgdheid sluit aan bij die van Raymonde Goudou-Coffie, voormalig minister van Volksgezondheid van Ivoorkust, voorzitter van de raad van bestuur van de Ivoriaanse Nationale Kas voor Sociale Vooruitzichten en kampioene Avos van Speak Up Africa. Tijdens haar optreden plaatste zij gezondheidssoevereiniteit centraal in de Afrikaanse prioriteiten, in een context van een transformatie van de wereldwijde financieringsarchitectuur voor de gezondheidszorg. Zij noemde onder meer de oprichting, in Ivoorkust, van een Nationaal Fonds ter bestrijding van ziekten en epidemische noodgevallen als illustratie van de inspanningen om de mobilisatie van nationale middelen te versterken.

Voor de voormalige minister mag deze soevereiniteit echter niet beperkt blijven tot publieke uitgaven. Ze veronderstelt ook de capaciteit van Afrikaanse landen om hun eigen kennis te produceren, innovaties te ontwikkelen die aansluiten bij hun realiteit en wetenschappers te betrekken bij de ontwikkeling van gezondheidsbeleid. In die logica sluit het programma « De Afrikaanse Stemmen van de Wetenschap », gelanceerd in 2021 door Speak Up Africa, aan om de zichtbaarheid en invloed van continentale onderzoekers te versterken. Een nieuwe cohort gericht op malaria, met wetenschappers uit vier West-Afrikaanse landen, werd ook in Dakar benadrukt.

Ook de vraag naar waardering van wetenschappelijk werk kreeg veel aandacht tijdens de uitwisseling. De algemeen directeur van het Senegalese Nationaal Agentschap voor Wetenschappelijk en Technisch Onderzoek, Dr. Lamine Sané, meent dat Afrika verder moet gaan dan enkel het produceren van wetenschappelijke publicaties om onderzoeksresultaten beter ten goede van de bevolking te benutten. Hij pleitte voor mechanismen die innovaties kunnen evalueren, hun ontwikkeling kunnen begeleiden en hun adoptie kunnen bevorderen. Hij benadrukte ook de bijdrage van de sociale wetenschappen, onmisbaar om percepties en culturele realiteiten te begrijpen die de acceptatie van een gezondheidsoplossing kunnen beïnvloeden.

De 2026-editie van Speak Up Africa Day loopt verder op 12, 14 en 20 november in Dakar, met een programma dat onder meer gericht is op strategische partnerschappen, de betrokkenheid van de private sector bij de strijd tegen malaria, reproductieve gezondheid, onderwijs, sport en mobilisatie van de gemeenschap. Een initiatief dat de Basketball Africa League koppelt aan gezondheids- en onderwijsacties is onder meer gepland in Guédiawaye, terwijl een dag wordt gewijd aan het programma Voix EssentiELLES, dat de initiatieven en het pleitbezorgdheid van vrouwen onder de aandacht brengt.

Voor Speak Up Africa moet deze vijftiende verjaardag dus verder gaan dan een institutionele viering. Het doel is om allianties tussen generaties en sectoren te versterken, de Afrikaanse capaciteiten te versterken en engagementen om te zetten in meetbare acties. Een uitdaging die, voorbij de woorden, terugverwijst naar een centrale vraag: hoe kunnen de middelen, de kennis en de innovaties die op het continent worden geproduceerd, daadwerkelijk leiden tot verbetering van de leefomstandigheden van de bevolking?

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.