Geboord op 31-01-1930 volgens zijn dossier, was Boucounta Thior meer dan een kunstenaar. Deze legende uit Dionewar heeft ook wonderen verricht op het gebied van visserij, mechanica en vooral sociaal werk, onder andere. Als beeldhouwer-sculptor zijn zijn werken uniek.
Een grote houten maquette van een pirogue ligt onder de televisie. Dit decor trekt onze aandacht wanneer we worden verwelkomd in de salon van Boucounta Thior, een legende uit Dionewar. De toegang tot de salon gaat via een grote familiale binnenplaats vol schelpen, kenmerkend voor deze gemetselde structuur. Deze houtsnijwerk-formatie wordt Fanal of Panal genoemd, een eerbetoon aan de maritieme identiteit en aan de oceaan die de Saloum-eilanden omringt.
Dit kunstwerk is vervaardigd door Boucounta Thior. Een ander soortgelijk werk van dezelfde kunstenaar, groter en geplaatst op sokkels zodat het op de vloer kan rusten, wordt tentoongesteld in het Cultureel Centrum Cheikh Faty Faye te Dionewar. Aan de boeg van dit beeldlijn staan drie imposante figuren in de vorm van vissen; op de grootste rust een klein visje. Men moet niet twijfelen: de visfiguur verschijnt regelmatig, in diverse vormen, in de kern van de werken van deze artiest. Dat is geen toevalligheid. Traditiegetrouw zijn de inwoners van Dionewar vissers en zeilers. Het zijn de Niominka, Sérères van de eilanden.
Vogels vormen een andere categorie die sterk vertegenwoordigd is in de werken van de oude beeldhouwer, die nu 96 jaar oud is. Deze man heeft zijn eigen signatuur. Hij genoot ervan om vogels leven in te blazen door middel van hout. Naar schatting is de delta van de Sine-Saloum een belangrijk ornithologisch beschermgebied met meer dan 400 vogelsoorten. De natuur inspireert! De vogelbeelden vervaardigd door Boucounta Thior zijn niet alleen prachtig, ze zijn ook gemakkelijk te transporteren.
“Hij is de enige die sommige van zijn werken op die manier kan ontwerpen. Zodra men zijn werk aanschouwt, wordt men hem direct herkennen,” oordeelde zijn zoon, Arfang Malick Thior, die ons ontving vanwege een ziekte van zijn vader. Volgens Arfang, die in de voetsporen van zijn vader volgt, kwam de voormalige president naar Dionewar tijdens zijn bewind en boden de bewoners hem een werk aan dat hij maakte. Het geschenk werd tentoongesteld in het Presidentiële Paleis.
Maar wat maakt Boucounta Thior tot een legende? Hij droeg meerdere petten. Naast deze artistieke kwaliteiten was hij ook een getalenteerde technicus.
Voorspeller en uitmuntende visser
Sinds 1960, nog vóór de komst van Senelec, was er elektriciteit dankzij een generator. Boucounta Thior zorgde daarvoor, volgens getuigenissen. Hij werkte in een fabriek die in Djifer ligt, een dorp ongeveer 10 km ten zuiden van Palmarin in de regio Fatick. Dionewar kreeg hun eerste generator dankzij een blanke man. Ze deden een beroep op een blanke reparateur die na een paar dagen het elektrisch probleem niet kon oplossen. Daarna werd meneer Thior opgeroepen die in Djifer verbleef. Enkele uren na zijn aankomst slaagde hij erin de machine te repareren. Zo begrepen de dorpsbewoners dat hij dit kon regelen. Later werd deze generator vervangen door een grotere. Boucounta Thior was ook een opmerkelijke visser. Hij ondernam acties die het leven van zijn mede-dorpsbewoners veranderden. Dankzij hem begonnen de dorpse vissers Cymbium olla (yette of yet, in Wolof) te vissen, een grote mariene schelpachtige gastropode uit de familie Volutidae. Dit is geen kleinigheid. De vissers van zijn dorp vertrekken vaak elders gedurende een heel seizoen om te vissen in gebieden met meer vis. Hij vond de oplossing.
Hij trok naar Lebous om te leren vissen op yeet. Deze praktijk bleek waardevol: de wateren van Dionewar wemelen van Cymbium olla, een bron zo overvloedig dat zelfs de Lebous naar Dionewar trokken om het te vangen.
Zo heeft Boucounta Thior, bij terugkeer in het dorp, de plaatselijke vissers op deze techniek getraind. De eerste die hij onderwees was zijn neef Souleye Diop, vader van Youssouf Youm. Souleye Diop, eveneens voormalig soldaat, was de eerste chauffeur van Boucounta Thior’s vrachtwagen.
Onder de eerste vissers die hij opleidde bevinden zich Assane Gnima en Mamadou Saliou Diallo. Er waren ook veel kapiteins zoals Ousmane Hady Thior. De dorpsbewoners merkten dat het lonender is om thuis te blijven en te werken. Zo werden verschillende jongeren opgeleid. Tegenwoordig is de visserij op Cymbium olla wichtiger dan ooit. Want het gebrek aan vis is het grootste probleem voor de vissers. Volgens sommige bronnen, naast de klimaatverandering, speelt de uitbuiting van de Sangomar-olie ook een rol.
De werken van de zoon zullen tentoongesteld worden in het Cultureel Centrum van Dionewar
Woonachtig in Dionewar leverde El Hadj Sékou Diouf zijn getuigenis over Adama Boucounta Thior. Deze visser prijst een genereus en hardwerkend man. “Hij schonk kano’s aan mensen zodat zij konden werken,” zegt hij. Dankzij zijn vrijgevigheid en open geest kwam toen hij zijn huis bouwde iedereen samen om bij te dragen en het zand te dragen met wat men voorhanden had, zoals emmers en keukengerei. Destijds was het erg moeilijk om een geschikt vervoersmiddel te vinden. “Hij was de eerste die hier een huis met één verdieping bouwde. En hij was de eerste die vrachtwagens naar dit dorp bracht. Hij was de eerste die een pirogue in filao had,” vertelt El Hadj Sékou Diouf.
Vandaag wil de zoon van de oude Thior, Arfang Malick, het stokje overnemen. Hij bewaart zorgvuldig enkele werken van zijn vader ter inspiratie, terwijl hij zijn creaties maakt met een persoonlijke toets. “We hebben het vakmanschap van hem geërfd. Niet 100%, maar we nemen de taak op ons,” verzekert de kunstenaar-sculptor en visser.
Het Cultureel Centrum Cheikh Faty Faye van Dionewar werkt samen met Arfang Malick Thior, een getalenteerde kunstenaar die een erfgoed van een legende uit Dionewar voortzet. De werken van Boucounta Thior’s zoon zullen in het Centrum te zien zijn, waar ze samenkomen met de standbeelden die door Boucounta Thior zelf zijn vervaardigd.
