Amadou Elimane Kane: schrijver die zijn handicap omzet in emancipatoire pedagogiek

Amadou Elimane Kane: de schrijver die van zijn handicap een pedagogiek van emancipatie maakte

18 september 2026

Geboren in Dagana, in het noorden van Senegal, aan de grens tussen de historische koninkrijken Walo en Fouta, groeit Amadou Elimane Kane op als een meertalig kind en spreekt hij vanaf jonge leeftijd Wolof en Poular, zo vertelde hij in een interview met Medi1TV Afrique. Hij beschrijft een geografie die hij zelf als een ‘gedicht’ noemt, gekenmerkt door moerassen, trekvogels en een natuur die hij zegt te hebben beleefd « in verwondering ». 

Uit een groot gezin groeit hij op onder het gezag van een vader die als vliegend kapitein diende in het Franse leger, bekend om zijn strengheid, en een thuisblijfmoeder die hem het observeren bijbrengt. Ook in die periode begint hij met de koranschool, vanaf drieënhalf jaar oud, nog voordat hij naar de gewone school gaat.

Lang tijdlang hield de schrijver zijn visuele handicap voor zichzelf en vertelt hij dat hij vier keer harder moest werken dan zijn klasgenoten om een handicap te compenseren die zijn schoolomgeving negeerde, tot hij door anderen ten onrechte als leerling in moeilijkheden werd gezien. Hij wijt een deel van zijn vastberadenheid aan een bijzonder strenge docent, die hem voortdurend met zijn oudere broer vergeleek, die uitblonk in wiskunde. Een ervaring die hij presenteert als een indirecte trigger voor zijn interesse in onderwijs vraagstukken.

Uit deze gevoeligheid, vermengd met een reflectie op oraalheid en het Afrikaanse historische erfgoed, ontstond de ubuntu-benadering. Amadou Elimane Kane stelt dat hij zich vooral heeft gebaseerd op het eerste artikel van de Mandé-charter, waarin gesteld wordt dat geen enkel leven superieur is aan een ander, om zo een pedagogisch paradigma te bouwen dat de competitie in onderwijs afschaft ten gunste van een evenwicht tussen het individuele en het collectieve.

Na een eerste loopbaan als invalleerkracht aan de École normale de Sèvres richt hij daarna het Pan-Afrikaanse Culturele Onderzoeksinstituut op, evenals de uitgeverij Lettres de Renaissance, met de duidelijke ambitie om het Afrikaanse verhaal „door Afrikanen zelf en voor Afrikanen” te laten dragen.

Onder de figuren die hij als bepalend voor zijn parcours noemt, bevinden zich de dichter Aimé Césaire, die hij in Martinique ontmoette, en diverse Franse pedagogische adviseurs die hem vanaf 2014 hebben ondersteund bij de erkenning van zijn onderzoekswerk. Een nieuw werk, Transmettre par la pédagogie Ubuntu, zal bij de start van het seizoen verschijnen. Hij kreeg meerdere prijzen, waaronder een speciale vermelding bij de Fetkann Maryse Condé-prijs en de prijs van de Denker van de Soevereiniteit; hij vat zijn aanpak samen als een oproep tot gastvrijheid, vrijgevigheid en delen, die hij expliciet afzet tegen een logica van winstmaximalisatie.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.