Onderwijsbudget 2027: minister verdedigt onderwijssoevereiniteit ondanks daling van 1%

Onderwijsbudget 2027: minister verdedigt onderwijssoevereiniteit ondanks daling van 1%

17 november 2026

Voor de commissies Financiën en Onderwijs van de Nationale Vergadering heeft de minister van Onderwijs gisteren een begrotingsvoorstel van 980,8 miljard FCFA voor 2027 gepresenteerd. Ondanks een lichte daling steunt dit bedrag nog steeds voor meer dan 97% op de binnenlandse middelen van het land.

Het was een oefening die zowel technisch als plechtig was, die de minister van Onderwijs donderdag 12 november 2026 uitvoerde voor de Commissie Financiën en Budgettaire Controle, uitgebreid met de Commissie Onderwijs, Jeugd, Sport en Vrijetijd. Doel: het begrotingsvoorstel voor 2027 van zijn ministerie ter beoordeling aan de parlementariërs voor te leggen, vastgesteld op 980.813.105.069 FCFA aan betalingskredieten.

Een bedrag dat circa 9,9 miljard FCFA lager uitkomt (-1%) dan de 990,75 miljard FCFA van het begrotingsjaar 2026. De daling die de minister meteen relativeerde, wijt hij aan de terugval van externe financieringen: projecten die gefinancierd worden uit externe bronnen dalen van 54,96 miljard in 2026 naar 24,18 miljard in 2027, een afname van 30,78 miljard FCFA.

De nationale inzet stijgt

“Wanneer externe financieringen afnemen, neemt Senegal het roer zelf in handen,” pleitte de minister. In de praktijk stijgen de interne middelen die aan het onderwijs worden besteed van 935,79 miljard naar 956,63 miljard FCFA, een stijging van 20,84 miljard (+2,23%). Meer dan 97% van het budget voor 2027 berust zo op de eigen bronnen van het land, wat de minister omschrijft als een “onderwijssoevereiniteit”.

De verdeling per programma weerspiegelt de concrete prioriteiten. Het basisonderwijs concentreert op zich bijna de helft van de enveloppe, namelijk 478,37 miljard FCFA. Daarna volgen het algemeen middelbaar onderwijs (197,20 miljard), het algemeen voortgezet onderwijs (184,90 miljard), het bestuur en de coördinatie (89,00 miljard), het voorschoolonderwijs (29,33 miljard, met een significante stijging) en het basisonderwijs voor jongeren en volwassenen (2,01 miljard).

Historische schoolresultaten

Voor de cijfers schetst de minister eerst een beeld van 2026 als een jaar met “tangibile resultaten”. De slagingspercentages bij nationale examens zouden volgens hem een spectaculaire groei hebben doorgemaakt: 94,49% bij het CFEE (tegen 70,73% in 2025, bijna 24 procentpunten meer), 83,05% bij het BFEM (+4 punten) en 55,01% bij het baccalaureaat (+7 punten in één jaar). Dergelijke prestaties schrijft hij toe aan de hele onderwijscommunity — leraren, ouders, inspecteurs en schoolleiders — en aan een versterkte toewijzing van didactische materialen.

De minister erkende echter de grenzen van het systeem: “Ik ben niet gekomen om u een ideaal beeld te presenteren. Ik ben gekomen om de waarheid te vertellen.” Te veel scholen hebben geen omheiningen, geen water, geen kantine, geen elektriciteit of internet; te veel lesgroepen zijn multigraag of overvol; het analfabetisme blijft hoog. “Elke school zonder water, elke klas zonder beschutting, elk kind dat niet naar school gaat, is een extra reden om de inspanning nooit te onderbreken,” benadrukte hij.

Werkzaamheden, digitalisering en kunstmatige intelligentie

Op het gebied van infrastructuur heeft het Programma voor de verbetering van de schoolomgeving (PAES 2025-2029) in 2026 de bouw mogelijk gemaakt van 14 complete basisscholen, 3 middelbare scholen, 6 lycea, 2 wetenschaps- en technologielocaties, evenals de renovatie van 14 instellingen. Ongeveer 1.305 klaslokalen en 44.000 lopende meter omheiningsmuren zijn gerealiseerd. Momenteel lopen 4.500 klaslokalen, 46 scholen, 46 middelbare scholen en 46 lycea met biocimatische architectuur. “Deze projecten mogen niet halverwege stoppen,” waarschuwde de minister.

Wat betreft het personeel: na de aanstelling van 4.980 leraren in 2025, staan er nog eens 2.527 op de lijst voor een speciale aanwerving in 2026.

Het digitale onderwijs vormt het andere hoofdaccent van de Refondation. Het PLANETE 3.0-platform is nu op alle niveaus uitgerold, 6.547 pedagogische tablets zijn uitgedeeld en 12.385 leraren zijn opgeleid in digitale vaardigheden en kunstmatige intelligentie, met een doelstelling van 105.000 leraren. De minister besteedde bijzondere aandacht aan ALLO GOOR GI, een spraakassistent gebaseerd op AI die via een eenvoudige telefoon benut kan worden: in de eerste week van de proef registreren we bijna 1.000 oproepen, waarvan 96% in Wolof. “Wanneer men met onze kinderen in hun taal spreekt, antwoorden ze,” benadrukte hij, en hij kondigde aan dat er een gratis telefoonnummer komt bij ARTP.

Inclusie en territoriale gelijkheid

De minister maakte ook melding van de opvang van 25.622 daara, informele koranschooltjes, die 1.845.000 leerlingen herbergen, waarvan in 2026 1.127 leerlingen begeleiding kregen binnen het kader van het Programma voor ontwikkeling, modernisering en integratie van daara. Het Gelijkwaardig Model voor Bilinguaal Onderwijs (MOHEBS) wordt uitgerold in 7.864 scholen, en een Nationaal Taalbeleidsdocument is in aanleg, een primeur in de geschiedenis van het land. Engels is nu al vanaf de voorschool en de basisschool een vak.

Het begrotingsvoorstel voor 2027 is opgebouwd rond vijf strategische assen: waardering van het beroep van leraar; verbetering van de onderwijsomgeving; versterking van inclusie en gelijkheid; leiding geven aan strategische onderwijshervormingen; en verbetering van de efficiëntie en governance van het ministerie.

Voor de parlementariërs wierp de minister twee plechtige engagementen op: een engagement van waarheid, met een transparante verdeling van data over uitvoering en vertragingen, en een engagement van coherentie, zodat “elke frank zijn sporen nalaat in het dagelijkse leven van de scholen.” “Geen slapende lijn. Geen fantoomproject. Geen programma zonder impact,” benadrukte hij, en hij nodigde de Vergadering uit om het toezicht in volle omvang uit te oefenen: “Ik vraag u om dit met ons samen te doen, zodat elke frank die voor het onderwijs wordt goedgekeurd ook daadwerkelijk in de school terechtkomt.”

“Een stem die een generatie bindt”

In een afsluiting vol plechtigheid verwees hij naar de Wolof-wijsheid “Nit nitay garabam” (de mens is het medicijn voor de mens) en plaatste hij het kind centraal: “Dit budget is niet het budget van een minister. Het is ook niet dat van een regering. Het is het budget van het kind van Bakel en dat van Oussouye.”

“Er zijn stemmen die een begrotingsjaar betreffen. Er zijn er die een generatie verbinden. Deze behoort tot die laatste groep,” verklaarde hij, en vroeg om de aanvaarding van het begrotingsvoorstel 2027 “zodat elke ochtend, in elke school van Senegal, de bel blijft luiden voor al onze kinderen.”

De parlementaire debatten over dit begrotingsvoorstel zullen dan ook strak lopen, tussen een meerderheid die het nationale initiatief wil ondersteunen en een oppositie die ongetwijfeld de algehele verlaging van de enveloppe zal bevragen, in een context waarin onderwijs blijft behoren tot de prioriteiten van de Nationale Transformatie-agenda “Senegal 2050.”

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.