Geboren op 31 januari 1930 volgens zijn biografie, was Boucounta Thior meer dan een kunstenaar. Deze legende uit Dionewar maakte ook opmerkelijke verdiensten op het gebied van visserij, mechanica en vooral op sociaal vlak. Als beeldhouwer- en kunstenaar zijn zijn werken uniek.
Een grote houten maquette van een pirogue staat onder de televisie. Dit decor trekt onze aandacht wanneer we in de salon van Boucounta Thior worden ontvangen, een legende uit Dionewar. De toegang tot de salon loopt via een grote familiële binnenplaats vol schelpen, kenmerk van deze gemetselde constructie. Deze houten beeldhouwwerk wordt Fanal of Panal genoemd, een eerbetoon aan de maritieme identiteit en aan de oceaan die de Saloum-eilanden omringt.
Deze kunstwerk is door Boucounta Thior vervaardigd. Een ander werk van hetzelfde genre door dezelfde kunstenaar, groter en gemonteerd op sokkels waardoor het op de vloer kan staan, is tentoongesteld in het Centre culturel Cheikh Faty Faye van Dionewar. Aan de boeg van deze sculptuur staan drie imposante figuren in de vorm van vissen; op de grootste rust een kleine vis. Het dient gezegd te worden dat de figuur van de vis vaak voorkomt, in verschillende vormen, in het hart van de werken van deze kunstenaar. Dat is geen toeval. Traditioneel zijn de inwoners van Dionewar vissers en zeelieden. Zij behoren tot de Niominka, Sérères van de eilanden.
De vogel is een andere soort die sterk vertegenwoordigd is in het oeuvre van de oudere beeldhouwer, vandaag de dag 96 jaar oud. Deze man heeft zijn eigen signatuur. Hij genoot ervan vogels tot leven te brengen door middel van hout. Volgens schattingen is het delta van de Sine-Saloum een belangrijk ornithologisch sanctuarium dat meer dan 400 vogelsoorten herbergt. De natuur inspireert! De vogelsculpturen van Boucounta Thior zijn, naast adembenemend, ook gemakkelijk te vervoeren.
“Hij is de enige die sommige van zijn werken op zo’n manier kan ontwerpen. Zodra men zijn werk bekijkt, herkent men hem onmiddellijk,” oordeelde zijn zoon, Arfang Malick Thior, die ons ontving wegens ziekte van zijn vader. Volgens Arfang, die in de voetsporen van zijn vader treedt, kwam de voormalige president naar Dionewar tijdens zijn regering en boden de bewoners hem een werk aan dat hij maakte. Het cadeau werd tentoongesteld in het presidentiële paleis.
Maar wat maakt Boucounta Thior tot een legende? Hij droeg meerdere petten. Naast zijn artistieke kwaliteiten was hij ook een begaafd mechanicien.
Voorloper en uitmuntende visser
Sinds 1960, nog voor de komst van de Senelec, was er elektriciteit dankzij een aggregaat. Boucounta Thior zorgde daarvoor, volgens getuigen. Hij werkte in een fabriek in Djifer, een dorp gelegen op zo’n 10 km ten zuiden van Palmarin in de regio Fatick. Dionewar ontving hun eerste generator dankzij een blanke man. Ze deden beroep op M. Thior, die in Djifer woonde. Slechts enkele uren na zijn aankomst slaagde hij erin de machine te repareren. Zo begrepen de dorpelingen dat hij dit kon regelen. Later werd deze aggregaat vervangen door een grotere.
Boucounta Thior was ook een opvallende visser. Hij zette handelingen uiteen die het leven van zijn medevissers veranderden. Dankzij hem begonnen de vissers van het dorp Cymbium olla (yette of yet, in Wolof) te vissen, een grote mariene schelp met de familie Volutidae. Dat is geen kleinigheid. De vissers van zijn dorp vertrekken vaak voor een heel seizoen naar andere gebieden om te vissen waar meer vis is. Hij vond de oplossing.
Hij vertrok om het vissen op yeet te leren bij de Lebous. Deze praktijk bleek waardevol: de wateren van Dionewar barsten van Cymbium olla, een hulpbron zo overvloedig dat zelfs de Lebous naar Dionewar reisden om het te vangen. Zo keerde hij terug naar het dorp en leidt hij de lokale vissers op in deze techniek. De eerste metgezellen die de oudere leringen ontvingen, waren zijn neef Souleye Diop, vader van Youssouf Youm. Souleye Diop, eveneens voormalig soldaat, was de eerste chauffeur van Boucounta Thior’s camion.
Onder de eerste vissers die hij opleidde bevinden zich Assane Gnima en Mamadou Saliou Diallo. Er waren ook veel kapiteins zoals Ousmane Hady Thior. De dorpelingen zagen dat het voordeliger was thuis te blijven en te werken. Zo werden verschillende jonge mensen opgeleid. Tegenwoordig is de visserij van Cymbium olla belangrijker dan ooit. Want het gebrek aan vis is het belangrijkste probleem voor de vissers. Volgens de verhalen gaat dit, naast klimaatverandering, ook gepaard met de exploratie van de Sangomar-olie.
De werken van zijn zoon zullen tentoongesteld worden in het Centre culturel de Dionewar
Een inwoner van Dionewar, El Hadj Sékou Diouf, leerde Boucounta Thior kennen en getuigt over Adama Boucounta Thior. Deze visser prijst een genereus en hardwerkend man. “Hij bood boten aan mensen zodat zij konden werken,” zegt hij.
Dankzij zijn vrijgevigheid en openheid voor anderen kwam iedereen toen die huis bouwde zijn steentje bijdragen door zand te dragen met de middelen die men ter hand had, zoals emmers en gereedschappen. Destijds was het erg moeilijk om een geschikt vervoermiddel te vinden. “Hij was de eerste die hier een éénverdiepingwoning bouwde. En hij was de eerste die vrachtwagens naar dit dorp bracht. Hij was de eerste die een pirogue van filao bezat,” verduidelijkt El Hadj Sékou Diouf.
Vandaag wil de zoon van de oude Thior, Arfang Malick Thior, het stokje overnemen. Hij bewaart zorgvuldig enkele werken van zijn vader om zich door te laten inspireren, terwijl hij zijn eigen creaties maakt met een persoonlijk tintje. “We hebben zijn kennis geërfd. Niet voor honderd procent, maar we nemen de fakkel over,” verzekert de beeldhouwer en visser.
Het Centre culturel Cheikh Faty Faye de Dionewar werkt samen met Arfang Malick Thior, een getalenteerde kunstenaar die het vakmanschap voortzet dat is geërfd van een legende uit Dionewar. De werken van Boucounta Thior’s zoon zullen in het Centrum te zien zijn, waar ze de standbeeld die door deze zoon werd gemaakt, zullen terugvinden.
