Het audiovisuele erfgoed van Senegal is rijk, maar een aanzienlijk deel van dit geheugen wordt buiten het nationale grondgebied bewaard, benadrukte Adama Aly Pam, hoofdarchivaris bij het UNESCO-hoofdkantoor in Parijs.
“Een aanzienlijk deel van dit geheugen van Senegal wordt vandaag de dag buiten de landsgrenzen bewaard, met name in erfgoedinstellingen van landen waarmee onze geschiedenis nauw verbonden is”, zei hij in een interview met APS, in het kader van de Werelddag voor Audiovisueel Erfgoed, die jaarlijks op 27 oktober wordt herdacht.
Hij maakte bovendien bekend dat de exacte omvang van dit audiovisuele erfgoed nog niet in kaart is gebracht.
Het Senegalese audiovisuele erfgoed moet volgens hem ruim worden opgevat. “Het omvat ook radiogeschiedenis en televisiegschiedenis, evenals de filmproductie, nieuwsbeelden, documentaires, foto’s en geluidopnamen,” verduidelijkte een archivaris paleograaf.
Dit erfgoed bewaart volgens hem ook sporen van de grote momenten in het politieke, institutionele, culturele en sociale leven van het land, naast de collecties van filmmakers, journalisten, fotografen en privéproducenten.
Onder de audiovisuele documenten die buiten Senegal bewaard worden, bevinden zich die in Frankrijk, bij het Institut national de l’audiovisuel (INA) en bij Établissement de communication et de production audiovisuelle de la Défense (ECPAD).
“Het INA geeft uitdrukkelijk aan Franse radio- en televisiearchieven te bewaren en te ontsluiten, met name collecties met betrekking tot de koloniale geschiedenis. Ook hebben INA en ECPAD online een corpus geplaatst dat gewijd is aan onafhankelijkheid en dekolonisatie, samengesteld uit hun collecties,” zei Adama Aly Pam.
Hij benadrukte dat de “echte moeilijkheid” bij het inventariseren van audiovisueel archief ligt in het feit dat Senegal nog geen geconsolideerde kaart heeft die aangeeft hoeveel uren, films, banden, foto’s of opnamen het Senegalese audiovisuele erfgoed vormen.
Het koloniale audiovisuele erfgoed, met name dat over Senegal, bestaat onmiskenbaar in Franse instellingen, maar de conservator van de archieven relativeert wat betreft de teruggave; deze documenten behoren niet per se tot Senegal, legde hij uit.
“Over de term ‘terugvordering’ moet juridisch nuance worden toegepast. Archieven die Senegal behandelen zijn niet per se eigendom van Senegal. De INA bewaart audiovisuele collecties die onder meer de koloniale periode bestrijken en biedt bronnen die specifiek gericht zijn op de koloniale geschiedenis,” stelt hij, pleitend voor een samenwerking die de inventarisatie en het delen van erfgoed tussen Frankrijk en Senegal centraal stelt.
“Daarom zou ik kiezen voor een beleid van gedeeld erfgoed. Het opzetten van een samenwerkingskader dat inventarisatie, digitalisering en de vaststelling van voorwaarden voor gegevensdeling bevordert,” pleit Adama Aly Pam.
