In Taïba Ndiaye en Bokhol hebben grote centrales voor hernieuwbare energie de gebieden waar ze gevestigd zijn ingrijpend veranderd. Ze brachten agrarische voorzieningen, sociale infrastructuren, banen en nieuwe energieoplossingen. Maar ze hebben ook twijfels achtergelaten over landbezit, compensaties, lokale werkgelegenheid en de verdeling van de baten. Terwijl Senegal tegen 2030 het aandeel van hernieuwbare energie in zijn elektriciteitsnet wil verhogen tot 40%, blijft er op het terrein een vraag bestaan: kan een energietransitie nationaal zijn zonder volledig eerlijk te zijn voor degenen die de infrastructuur huisvesten?
Te Taïba Ndiaye, in de regio Thiès, domineren de windturbines nu het landschap. De 46 windturbines van het park, bijna 180 meter hoog inclusief mast en rotorbladen, zijn een vertrouwd gezicht geworden op het grondgebied. Met een capaciteit van 158,7 MW en een oppervlakte van 42 hectare levert het park elektriciteit aan het nationale net. Op nationaal niveau heeft de ingebruikname ervan de productiecapaciteit van hernieuwbare energie in het land met 15% doen toenemen, aldus het bedrijf.
“Alles wat we produceren wordt aangekocht door Senelec,” legt Cheikh Ahamadou Bamba Gueye uit, de directeur van het Parc éolien de Taïba Ndiaye. Het park werkt binnen een Take or Pay-constructie, zoals bij onze bezoek op het terrein werd toegelicht.
Met andere woorden, de elektriciteit geproduceerd door het park is bestemd voor het Senelec-netwerk, conform de contractuele voorwaarden tussen de partijen. Het park verkoopt dus niet rechtstreeks elektriciteit aan huishoudens of bedrijven die in de nabijheid gevestigd zijn. Deze verduidelijking laat het paradox zien die bewoners ervaren.
Die bewoners hebben moeite te begrijpen dat windturbines op hun land elektriciteit produceren die in het nationale net wordt geïnjecteerd, terwijl er geen aansluiting of speciaal systeem is waardoor de nabije dorpen er direct van kunnen profiteren.
Cheikh Ahmadou Bamba Gueye, directeur du PETN
De parkleiders leggen uit dat het juridische kader het niet toelaat dat een onafhankelijke producent zoals Infinity Power zijn eigen lijnen aanlegt om dorpen rechtstreeks aan te sluiten. De distributie valt onder Senelec.
“Ons wordt de stroom afgekapt zoals bij iedereen, en we betalen de elektriciteit precies zoals iedereen,” merkt Maguette Ndiaye, animatrice foncière en landbouwproducent in Taïba Ndiaye, op. Het park draagt de naam van de gemeente, bezet een deel van haar land en heeft haar omgeving getransformeerd, maar volgens haar profiteren de bewoners niet van een bijzonder voordeel wat elektriciteitsvoorziening betreft.
Voor Maguette gaat het probleem verder dan de elektriciteitsfactuur. Het gaat over de manier waarop mensen zijn betrokken bij besluitvorming en de manier waarop de baten van zo’n groot project voor het gebied zijn bedacht. “Alles wordt onderhandeld,” zegt ze. Maar wat ze toevoegt, is dat “is dat op onze plek op een bevredigende manier onderhandeld?”
Het land staat centraal in deze discussie. In Taïba Ndiaye werkt een groot deel van de landbouwers op het domaine national. Zij kunnen een perceel beschouwen als familiegoed omdat het wordt bewerkt of al generaties lang is doorgegeven, zonder formeel eigendomscertificaat.
Mevrouw Ndiaye werkt precies aan dit vraagstuk. Haar rol als animatrice foncière omvat onder meer het bewustmaken van producenten over het veiligstellen van hun land en het verschil tussen “het vermoeden dat het ons toebehoort” en het in officielle titel bezitten uit te leggen. “Wij leggen het verschil uit tussen ‘het leek ons toebehoord te zijn’ en het bezitten van een officiële titel,” legt ze uit.
Wanneer infrastructuur landbouwgronden inneemt, kan die juridische kwetsbaarheid doorslaggevend worden. De uitdagingen gaan niet alleen over de oppervlakte die door een infrastructuur wordt ingenomen. Het gaat ook om gewassen, bomen, paden, delen van percelen die nu moeilijk te exploiteren zijn en, breder nog, de mogelijkheid voor een familie om op de grond inkomsten te blijven genereren.
Ndiap Ndiaye, landbouwproducent in Taïba Ndiaye, zegt direct getroffen te zijn op twee velden. Het eerste veld was ongeveer twee hectare groot. Een pad liep er dwars doorheen, waardoor stukken land aan beide kanten niet meer echt bruikbaar zijn. Op de tweede zijn pilaren geplaatst. Hij zegt ook geen officieel bewijs te hebben ontvangen voor een van de betalingen.
Parcelle agricole maintenue à proximité des éoliennes de Taïba Ndiaye
Een landbouwperceel is niet slechts een oppervlakte. Het is een productieve activa die jaar na jaar inkomen oplevert. Voor Maguette Ndiaye kan een maniokveld bijvoorbeeld meer dan 500 000 CFA-frank opleveren, afhankelijk van de kwaliteit van de bodem, onderhoud en oppervlakte. Ze wijst op de economische waarde die soms wordt onderschat door land. Een productieve mango-boom kan volgens haar meer dan 150 000 CFA per jaar opleveren. Ter illustratie, een landbouwer met 20 mangobomen zou uit deze bomen meer dan 3 miljoen CFA per jaar kunnen halen.
Daarom zien sommige geïnterviewde producenten compensatie op korte termijn niet als een voldoende antwoord op het verlies van een landbouwactiviteit. Het geld kan snel opgaan, terwijl het land jaar na jaar blijft produceren.
Deze kritiek vindt weerklank in een rapport met de titel « Le parc éolien de Taïba Ndiaye au Sénégal, l’énergie renouvelable, mais pour qui ? », gepubliceerd in augustus 2024 door de Nederlandse NGO Recourse en de Senegalese organisatie Lumière Synergie pour le Développement (LSD). Dit onderzoek, uitgevoerd terwijl het project nog onder de verantwoordelijkheid van Lekela viel in de beginjaren van exploitatie, identificeerde zorgen over transparantie, toegang tot informatie, participatie van gemeenschappen, landverwerving, herstel van bestaansmiddelen, de impact op vrouwen en milieu‑effecten. Het rapport moet echter worden gelezen als een historisch momentopname van het project, en niet als een evaluatie van de huidige praktijken van Infinity Power, dat het park in 2023 heeft overgenomen.
Volgens dit onderzoek gaven bijna 90% van de getrokken respondenten aan ontevreden te zijn en hield een ruime meerderheid vol dat het proces niet transparant genoeg was verlopen. Het rapport wees ook op bezwaren over de wijze van compensatie van land en bomen. Verder documenteert het een proefproject voor groenteteelt dat aan enkele zwaar getroffen producenten werd aangeboden, met interessante economische resultaten, maar waarvan de selectie van begunstigden ook kritiek opleverde.
Infinity Power presenteert daarentegen een andere interpretatie. Het bedrijf beweert dat de personen die door het project werden getroffen, werden gecompenseerd volgens tarieven die hoger liggen dan het nationaal tarief, en dat herstelmaatregelen voor bestaansmiddelen zijn ingezet. Amadou Oumar Sow, directeur duurzaamheidsontwikkeling voor West-Afrika, benadrukt onder meer de investeringen in landbouw, onderwijs, economische empowerment van vrouwen en milieubescherming.
Extrait du décret n° 2010-439 du 6 avril 2010 sert de référence officielle à l’État pour fixer le barème foncier d’indemnisation. Un texte souvent jugé inadapté à la réalité économique des agriculteurs locaux, incitant les promoteurs à utiliser des barèmes internationaux de compensation.
Des attentes initiales aux réalisations sur le terrain
À Taïba Ndiaye, het gevoel van mis-match beperkt zich niet tot de landbouwers die direct getroffen werden. Mbene Kharma, voormalige assistente-directeur bij Vestas, het bedrijf dat de installatie van de windturbines verzorgde en betrokken bij meerdere lokale structuren, bewaart eveneens de herinnering aan de sterke verwachtingen die bij de installatie van het park waren opgeroepen.
Ze noemt onder meer de electrificatie van de dorpen als een van de baten die aan de bevolking zijn voorgesteld tijdens de besprekingen rond het project.
Mbene schat tegenwoordig in dat het bilan toch lager uitvalt dan verwacht. Ze noemt vooral jongeren, sportverenigingen en kleine ondernemers die volgens haar meer financiële ondersteuning zouden moeten krijgen. In de gemeente bestaan meer dan 30 sport- en cultuurverenigingen, terwijl talrijke jongeren zelfstandige activiteiten ontwikkelen zonder de middelen om deze te laten groeien.
Ze erkent wel dat er initiatieven zijn genomen, met name op het gebied van verwerking van landbouwproducten. Maar volgens haar sluiten die onvoldoende aan bij de behoeften van de jeugd. Volgens haar richten de initiatieven zich vooral op vrouwen boven de 30 of 35 jaar, terwijl de jongeren in de gemeente grotendeels buiten deze regelingen blijven.
Mbène Kharma, actrice de développement local à Taïba Ndiaye.
Het terrein toont echter wel nuance. Yacine Ndiaye, voorzitter van de vrouwencommissie voor de bevordering van vrouwen bij het gemeentehuis van Taïba Ndiaye, is van mening dat het park een positieve invloed heeft gehad op de economische autonomie van vrouwen en jongeren. Ze treffen we aan in een van de door Infinity Power volledig gefinancierde verwerkingsunits, waar vrouwen van de gemeente actief zijn in de verwerking van gedroogde mangos, maniok en lokale granen. Ze verwelkomt deze faciliteiten, die hen een kader en middelen bieden om inkomstenverwarmende activiteiten te ontwikkelen. Maar voor haar moeten deze verworvenheden nog verder worden geconsolideerd en uitgebreid, zodat meer vrouwen ervan kunnen profiteren.
Malick Gueye, algemeen secretaris van de dorpshoofden, heeft eveneens een positief beeld van de relatie tussen het park en de gemeenschappen. Voor hem verdient deze relatie lof. In meerdere dorpen hebben landbouwinvesteringen de productiekansen verbeterd. Zonne-energie aangedreven pompstations hebben sommige producenten in staat gesteld hun rijst- en graanoppervlaktes te vergroten.
De voorzitter van de Adviesraad Jongeren, Abdoulaye Ndiaye, deelt deze waardering, maar benadrukt ook wat nog gedaan moet worden. Na een bezoek aan de realisaties van het park zei hij onder de indruk te zijn van de investeringen, met name de tuinen met geboorde putten en zonnekits, waarvan een aanzienlijk deel bestemd is voor jongeren onder de 35 jaar en voor vrouwen. Voor hem moeten de jongeren nu meer georganiseerd, projecten opgezet en gebruik gemaakt van de aanwezige begeleidingsmogelijkheden.
Een park dat veel produceert, maar weinig werk oplevert
De vraag naar lokale werkgelegenheid rijst ook in de balans van de voordelen. Het windpark van Taïba Ndiaye is een investering van ongeveer 200 miljard CFA-frank. Met 46 turbines kan het tot 158,7 MW produceren. Toch erkent El Hadji Makhtar Sylla, HSE-verantwoordelijke van het park, dat een hernieuwbare centrale van deze aard doorgaans niet zo’n grote permanente arbeidskrachten vereist als een groot industrieel project. “De hernieuwbare sector werft tegenwoordig inderdaad niet veel mensen aan,” erkent hij in wezen.
Het bedrijf benadrukt de werkgelegenheid die is gemobiliseerd tijdens de bouw, de onderhoudsactiviteiten, de lokale dienstverleners en programma’s voor jongeren. Maar zodra het park in exploitatie is, blijft het aantal vaste jobs direct gekoppeld aan de werking beperkt.
Daarom onderstreent het bedrijf de andere baten van het project, met name de landbouwactiviteiten, de verwerkingsunits en de initiatieven ten gunste van jongeren en vrouwen.
Infinity Power vertrouwt hiervoor met name op zijn programma voor gemeenschapsinvesteringen om deze verschillende activiteiten te financieren.
Amadou Oumar Sow, directeur duurzaam ondernemerschap, schetst vier hoofdkanalen van interventie: menselijk kapitaal en wetenschappelijke educatie, steun aan jeugd en landbouw, economische empowerment van vrouwen en het milieu. Het bedrijf beweert sterke landbouwsectoren ontwikkeld te hebben, zonnebronnenputten te hebben geïnstalleerd, verwerkingsactiviteiten te hebben ondersteund en trainingsprogramma’s te hebben opgezet. Het wijst ook op investeringen in school- en gezondheidsinfrastructuur, afvalbeheer en herbebossing.
Makhtar Sylla, responsable HSE du Parc éolien de Taiba Ndiaye (PETN)
El Hadji Makhtar Sylla verwijst naar een jaarlijks budget van een miljoen euro dat gedurende twintig jaar — de voorziene duur van het project — wordt besteed aan maatschappelijke verantwoordelijkheid en acties op het gebied van onderwijs, gezondheid, landbouw, afvalbeheer en herbebossing.
In de praktijk zijn op het terrein meerdere realisaties zichtbaar. De tuinen met putten en zonnekits, de verwerkingsunits en de apparatuur voor vrouwen getuigen van deze aanwezigheid. Maar de verwachtingen die bewoners uitdrukten gaan soms verder dan deze verwezenlijkingen. Maguette Ndiaye benadrukt met name het belang van het waarborgen van een inkomstenbron voor mensen die delen van hun land verloren hebben.
“Laat ons niet tevreden zijn met slechts een geldbedrag dat snel op is,” pleit ze, en dringt aan op mechanismen waardoor voormalige telers kunnen blijven verdienen aan hun land, zelfs na de verkoop.
In Bokhol, de beloften van zonnestraling tegenover de realiteit van het gebied
Des panneaux solaires de la centrale photovoltaïque de Bokhol, Senergy 2
In Bokhol, in het Dagana‑district in het noorden van Senegal, is na zeven uur rijden en ongeveer 425 kilometer vanaf Dakar Senergy 2 in oktober 2016 in gebruik genomen, de eerste industriële zonne‑fotovoltaïsche centrale van het land en de eerste van dit type in West‑Afrika. Africa REN, dat nu het bedrijf is dat de installatie exploiteert, omschrijft het als een van zijn pioniersprojecten op het continent.
Bij het begin van september 2026 heerst er nog steeds hitte op de site. Bij de ingang van Senergy 2 controleren drie bewakers de toegang. Achter hen strekt het fotovoltaïsche veld zich uit over tientallen hectares. Slechts enkele werknemers zijn aan het werk.
Faty Ndiaye, responsable de l’exploitation et de la maintenance de Senergy 2
Faty Ndiaye, verantwoordelijk voor de exploitatie en het onderhoud, begroet het bezoek en legt samen met Diouldé Gueye het functioneren van de centrale uit. Senergy 2 levert een capaciteit van 25 MWp op een terrein van 50 hectare, waarvan 37 hectare daadwerkelijk wordt gebruikt. De 92.016 zonnepanelen leveren rechtstreeks aan het Senelec-netwerk.
Het spektakel is wellicht minder indrukwekkend dan de enorme windturbines van Taïba. Geen masten van bijna 180 meter hoog. Geen zichtbare beweging op grote afstand. Maar achter de panelen staat dezelfde uitdaging centraal: elektriciteit produceren en injecteren in het nationale net.
Cheikh Touré, ingenieur en technisch verantwoordelijke bij Africa REN, presenteert de structuur als een onafhankelijke elektriciteitsproducent. “Onze enige klant is de Senelec,” somt hij op. Het bedrijf produceert en injecteert elektriciteit in het nationale net, terwijl de Senelec zorgt voor de distributie.
Voor Senergy 2 ligt de jaarlijkse productie volgens hem tussen de 40 en 41 GWh. De variaties hangen vooral af van de zonnesterkte, de vervuiling van de panelen (stofophoping), de onbeschikbaarheid en storingen in het net. Walo Storage, het tweede project dat in 2025 in gebruik werd genomen, bedraagt naar eigen zeggen circa 36 GWh aan jaarlijkse zonne-energieproductie, aldus mevrouw Touré.
Cheikh Touré, ingénieur et responsable technique au sein d’Africa REN
Beide installaties zijn gekoppeld aan twintigjarige koopt-van-energie-contracten. De initiële prijs voor Senergy 2 bedroeg 65 CFA per kilowattuur, aldus hij. Voor Walo Storage noemt hij een prijs die lager ligt dan 50 CFA per kWh.
Net zoals Taiba Ndiaye zijn deze contracten gebaseerd op een Take or Pay-mechanisme. De producent verplicht zich tot een jaarlijks productievolume en tot beschikbaarheids- en prestatielijnen. Het contract voorziet ook in het geval dat Senelec niet alle beschikbare productie afneemt. Volgens Cheikh Touré voorziet er een jaarlijkse marge van één gigawattuur voordat ongebruikte productie aan Senelec gefactureerd kan worden. In de praktijk wordt Senergy 2 zelden geconfronteerd met deze situatie gezien de vraag naar dit deel van het net.
Op enkele kilometers van de zonnepanelen dient zonne-energie evenwel ook een andere functie: het aandrijven van pompen die de velden irrigeren.
Moustapha Gueye, landbouwkundige en voorzitter van de Unie van GIE’s van Bokhol, vertegenwoordigt volgens eigen zeggen minstens 1 200 mensen die in de landbouw actief zijn. Voor hem is de impact van zonne‑gestuurde pompsystemen « zeer belangrijk ».
Voorafgaand aan deze Africa REN-installaties vormde elektriciteit een van de belangrijkste belemmeringen voor productie. De rekeningen waren hoog en stroomonderbrekingen konden irrigatie onderbreken. Nu de installaties op zonne-energie draaien, kunnen boeren blijven pompen wanneer het net uitvalt.
“Tegenwoordig kan gezegd worden dat het in elk huis is doorgedrongen,” vertelt hij, omdat elke landbouwperceel heeft geprofiteerd van de zonne‑gestuurde pompinstallaties. Volgens hem betaalden boeren vroeger ongeveer 90.000 CFA per hectare voor de tijdens het pompen gebruikte elektriciteit. De zonne-energie verlaagt deze last.
Amadou Ndiongue, akkerbouwer en lid van de Unie van Bokhol-boeren, beschrijft eveneens een verandering. De waterputinstallatie die hij gebruikt, werkt nu uitsluitend op zonne-energie, na het stilleggen van de elektriciteitsdruk van de Senelec wegens onbetaalde facturen. In totaal zijn 369 hectare aangesloten op deze installatie.
“Zonder deze installatie hadden we niet kunnen verbouwen,” legt hij uit. De werking van de pomp profiteert ook van veehouderij, volgens hem, omdat de pomp zorgen voor een regelmatige watervoorziening.
Maar het systeem kent ook grenzen. Boubacar Thiam, een agrariër, wijst op een moeilijkheid: wanneer de zon ondergaat, stopt het pompen.
Zijn GIE telt 36 personen. Volgens zijn schatting zijn meerdere percelen na investeringen in arbeid en zaden verlaten, wat een verlies van ongeveer 7 tot 8 miljoen CFA-frank voor zijn groep betekent. Wanneer het pompen stopt om 18:00 uur, bereikt het water niet alle gecultiveerde zones.
“Als het pompen ’s nachts door zou gaan zoals met elektriciteit uit het net, zou het voldoende zijn,” aldus hij. Overdag leveren de panelen de benodigde energie voor het pompen. ’s Avonds verhindert het ontbreken van opslag de voortzetting van de irrigatie.
Op circa 500 meter van Senergy 2 combineert Walo Storage precies 16 MWc aan zonnestraling met een batterij van 10 MW en 20 MWh. De installatie moet onder meer bijdragen aan de frequentie-regulatie en het leveren van energie tijdens piekuren. Volgens de gegevens van het project moet het ongeveer 26.600 ton CO₂ per jaar helpen voorkomen.
Voor Boubacar Thiam zou dit soort systemen ook kunnen helpen om pompen na zonsondergang te laten draaien.
Het landbezit in Bokhol heeft niet hetzelfde gezicht
Het Bokhol‑geval laat ook zien waarom niet alle hernieuwbare centrales dezelfde spanningen rond land hebben. De gemeente kent een andere configuratie dan Taïba Ndiaye. De eerste Africa REN-installaties zijn niet op familieboerderijen geplaatst, maar op percelen die toebehoren aan de gemeente. Voor Senergy 2 werd het terrein gevormd door gemeentelijk land.
Oumar Dieng, gemeentesecretaris van de gemeente Bokhol, zegt dat de onderhandelingen over Senergy in 2012 zijn begonnen. Voor de eerste locatie werd 50 hectare gereserveerd door de gemeente. Een protocol van tien jaar, met vernieuwing, werd vervolgens gesloten. Voor de tweede locatie werd 70 hectare genoemd.
Volgens hem is geen bevolkingsgroep verhuisd voor de installatie van Senergy 2. Er is dus geen verlies geweest van familielandcultuur zoals sommige boeren in Taïba Ndiaye beschrijven.
Sokhna Oumou Faye, responsable environnementale et sociale d’Africa REN
Dat betekent niet dat de komst van de centrale op leeg terrein plaatsvond. Voorafgaand aan het project gebruikten lokale bevolkingsgroepen deze gronden voor de pluk van bosvruchten, met name soump en jujubier. Sokhna Oumou Faye, verantwoordelijke milieu en sociale zaken bij Africa REN, verwijst naar ongeveer honderd vrouwen die zich in groeperingen verenigden en een deel van hun inkomsten uit deze activiteiten haalden.
“Toen het bedrijf op het terrein kwam, heeft men gesproken met hen en gevraagd wat zij wilden dat het bedrijf zou opzetten om inkomsten te genereren,” legt ze uit.
Het antwoord draaide vooral om financiering van activiteiten. Africa REN meldt dat ze met een bancaire instelling hebben gewerkt om een fonds van 30 miljoen CFA-frank op te zetten voor het herstel van bestaansmiddelen van deze vrouwen.
De situatie rondom Walo Storage verschilt. Het project raakt een gebied dat door één familie wordt opgeëist. Saïdou Djiby Diallo, oudste zoon van Djiby Diallo, verantwoordelijk voor een familie die getroffen is door het project, zegt ontevreden te zijn over de opbrengsten tot nu toe. Hij noemt verwachtingen op het gebied van water en werkgelegenheid in de dorpen die getroffen zijn.
In Bokhol heeft landbezit dus niet hetzelfde effect gehad als Taïba Ndiaye. Voor Senergy 2 bestaat het grootste deel van de inname uit gemeentelijk land en er is geen verplaatsing van bevolkingsgroepen noch verlies van familiaal land. Toch heeft de installatie wel de toegang tot hulpbronnen voor bevolkingsgroepen beïnvloed, waardoor de exploitant maatregelen voor herstel van bestaansmiddelen heeft getroffen.
Implementaties gerealiseerd, maar verwachtingen blijven hoog
Africa REN benadrukt de sociale en economische investeringen rondom de centrales. Sokhna Oumou Faye noemt onder meer een landbouwbedrijf dat met financiering van 15 miljoen CFA-frank is opgezet, afgebakend en uitgerust met pompen. Een aanvullende financiering van 10 miljoen is daarna gemobiliseerd om de activiteit te versterken. Meer dan 50 personen, onder wie jongeren en vrouwen, nemen deel aan deze activiteit.
Maar een van de meest zichtbare engagementen betreft de electrificatie van omliggende dorpen. Volgens Sokhna Oumou Faye was er in een protocol met de gemeente Bokhol onder meer voorzien in de electrificatie van vijf dorpen, goed voor ongeveer 600 huishoudens. “We waren overeengekomen onder meer vijf omliggende dorpen van electrificatie te voorzien, dus 600 huishoudens, en dat hebben we gedaan,” stelt ze. Volgens haar heeft de operatie ongeveer 70 miljoen CFA-frank gekost en is deze uitgevoerd met Senelec.
De cijfers over werkgelegenheid tonen echter een grote scheiding tussen de bouwfase en de exploitatie. Voor Senergy 2 geeft Africa REN aan circa 300 directe banen en meer dan 150 indirecte banen te hebben gegenereerd tijdens de bouw van de centrale. Tegenwoordig telt de exploitatie 25 bewakers, allemaal afkomstig uit de gemeente, evenals jongeren die op roulatiebasis worden aangetrokken voor onkruidbestrijding en schoonmaakwerk.
Voor Walo Storage zouden tijdens de bouw circa 200 directe en een kleine 50 indirecte banen zijn gegenereerd. Het permanente personeel is daarna veel kleiner. Het bedrijf stelt dat haar voorkeur uitgaat naar inwoners van de gemeente voor banen die geen hoge technische kwalificatie vereisen en dat het gelijkheidsprincipe bij gekwalificeerde functies wordt toegepast.
Deze laatste precisering staat nu centraal in een debat in Bokhol.
Khalil Gaye, jeune bokholois
Khalil Gaye, een jonge ondernemer uit de gemeente, meent dat de bevolking bij de installatie niet honderd procent geïnformeerd was. Volgens hem hadden de bewoners hoge verwachtingen en een deel daarvan is nog niet vervuld.
Hij noemt met name de elektriciteitstarieven. Volgens hem hebben de inwoners van Bokhol niet geprofiteerd van een voorkeurs-tarief ondanks de aanwezigheid van zonnecentrales op hun grondgebied. Hij verwijst ook naar de verwachtingen rondom lokale werkgelegenheid. Jongeren zouden graag getraind en geïntegreerd zijn in de technische activiteiten van de centrales, maar volgens hem blijft een groot deel van de lokale vaardigheden buiten de technische functies.
Wat betreft Khalilou Gaye, lid van het opvolgingskader en actief in de lokale samenleving, erkent hij het belang van de investeringen in landbouw, vrouwen, veeteelt en infrastructuur. Maar hij vindt dat de inspanning nog groter kan. Hij noemt een jaarlijkse bijdrage aan de gemeente van circa 16 miljoen CFA-frank en beschouwt dit bedrag als onvoldoende gezien het economische potentieel van het gebied.
Hij ziet in de komst van nieuwe projecten al een kans om de protocollen te herzien en zo de lokale baten te verbeteren.
Lees verder : [Onderzoek 2/2] Voorbij de megawatten, sociale rechtvaardigheid, de opvallende verschuiving in Senegal’s hernieuwbare?
