Ontmoet op het hoofdkantoor van de Generale Delegatie van Wallonië-Brussel, tijdens het festival ATAAYA, Barly Baruti, een vooraanstaande figuur in de Congolese stripwereld, die zijn loopbaan, zijn beginjaren en zijn visie op de negende kunst met het publiek deelde.
Soms volstaat een kinderlijke passie om de contouren van een carrière te tekenen. Voor Barly Baruti werden tekenen en vertellen al vroeg een vanzelfsprekende zekerheid. Uitgenodigd in het kader van het festival ATAAYA keerde de meester van de Congolese strip terug naar de oorsprong van zijn artistieke parcours voor een aandachtig publiek. « Ik hield heel veel van lezen, ik hield ook heel veel van vertellen », legt hij uit om de motieven te illustreren die hem naar de strip hebben geleid. Tussen de liefde voor lezen en die voor het vertellen van verhalen, zegt de Congolese auteur geleidelijk zijn keuze te hebben gemaakt: « Ik zei tegen mezelf: ik ga strips maken. »
Deze roeping uitte zich al op jonge leeftijd. Baruti vertelt dat hij begon te tekenen toen hij nog een kind was. Zijn eerste echte creatie dateert echter uit zijn zestien jaar. Hij toont het publiek bovendien zijn allereerste album, getiteld “La voiture”, het avontuur, waarmee hij aantoont hoe een passie die in de loop der jaren uitgroeit tot een beroep en een middel tot expressie is geworden.
Tijdens het gesprek rijst vanzelf een vraag: welke van zijn verschillende creaties heeft hij het liefst geschreven? De auteur antwoordt met een zinvolle vergelijking. « Het is alsof iemand kinderen heeft; je kunt niet zeggen dat je van dit kind houdt en niet van een ander », benadrukt hij. Voor Baruti heeft elk werk dus een eigen plaats in zijn loopbaan. Hij stelt vooral dat hij in elk van zijn realisaties dezelfde passie legt. « Telkens wanneer ik een strip maak, doe ik het echt met passie. Want als je van je werk houdt, moet je het met passie doen », benadrukt hij.
Deze opvatting van artistiek werk weerspiegelt een benadering waarbij creatie verder gaat dan louter het produceren van beelden of albums. Ze steunt ook op de persoonlijke inzet van de kunstenaar en op zijn vermogen om een verhaal of een boodschap over te brengen.
Volgens Baruti ligt een van de grote krachten van het stripverhaal precies in de toegankelijkheid ervan. Graffiti en tekeningen kunnen helpen om drempels op het gebied van lezen en begrip van teksten te overbruggen.
« Ik hou van de stripverhalen omdat ze mij in staat stellen te communiceren », legt hij uit. De kunstenaar ziet in tekenen een werkelijk taalmiddel dat een idee kan overbrengen, zelfs voor wie minder tekstueel bedreven is.
« Zelfs wanneer iemand niet veel kan lezen, kan die al begrijpen wat ik zeg, slechts door de uitdrukking die ik in mijn tekeningen leg », vervolgt hij.
Deze capaciteit van de negende kunst om via beeld te communiceren vormt volgens hem wat haar bijna magische aard geeft. Het tekenen wordt zo een dialooginstrument dat de woorden overstijgt en verschillende publieksgroepen in een verhaal laat terugzien.
AANMOEDIGEN VAN DEGENEN DIE WIL CREËREN
Buiten zijn eigen carrière benadrukt Baruti bovendien het belang van het steunen van mensen die een artistieke activiteit willen starten. Voor hem moet de wil om te creëren en zich te uiten aangemoedigd worden in plaats van ontmoedigd. « Ik probeer iedereen te ondersteunen, die een wil heeft, die de wil heeft om te doen », aldus hij.
Deze bereidheid om anderen te begeleiden weerspiegelt een zorg voor overdracht en de opvolging in de kunsten. In zijn bewoordingen roept de auteur op om niemand tegen te houden die een passie nastreeft wanneer hij echte vastberadenheid toont. « Iemand die van iets houdt, moet je niet tegenhouden. Hij heeft de wil om vooruit te gaan », aldus hij. Met tientallen jaren gewijd aan tekenen en vertellen, verschijnt Baruti als een van de belangrijke stemmen in de Congolese stripkunst.
Zijn passage op het festival ATAAYA heeft het publiek niet alleen zijn parcours doen ontdekken, maar ook een visie op creatie onthullen die is gebaseerd op passie, communicatie en overdracht. Zijn nieuwste album, “Les Singes jaunes”, verlengt een artistieke productie die rond de strip is opgebouwd. De auteur nodigt geïnteresseerden uit om zijn werk op het internet te vinden door naar zijn naam te zoeken.
De ontmoeting met Barly Baruti zal uiteindelijk verder gaan dan een loutere uitwisseling met een auteur. Het was een ware les in passie en volharding. Door zijn ervaring herinnert de Congolese tekenaar eraan dat kunst vaak ontspringt aan een eenvoudige wens: lezen, vertellen en een verhaal vormgeven. En wanneer die wens een roeping wordt, kan ze uitgroeien tot een taal die zelfs degenen raakt die niet veel lezen.
