De beëindiging van de olie-inkomsten kan voor de landen die ervan afhankelijk zijn veel brutaler uitpakken dan verwacht. Een artikel van RFI, gepubliceerd op 9 september, bouwt voort op een studie van de denktank E3G die waarschuwt voor de economische en politieke gevolgen van de energietransitie voor olie- en gaslanden.
De geleidelijke daling van het wereldwijde olieverbruik, vooral door de ontwikkeling van hernieuwbare energie, loopt het risico de inkomsten van producentenlanden vanaf 2030 aanzienlijk te verminderen. Vandaag de dag vertegenwoordigt olie meer dan 40% van de overheidsinkomsten in 17 landen en tot 70% in Irak en 90% in Libië.
Afrikaanse landen behoren tot de meest kwetsbare. Volgens E3G zouden de olie-inkomsten met 87% kunnen dalen in Algerije en met meer dan 60% in Nigeria. Een dergelijke krimp zou de overheidsfinanciën van landen die nog steeds sterk op deze rente vertrouwen om openbare diensten te bekostigen en sociale evenwichten te handhaven, bedreigen.
RFI benadrukt ook de politieke risico’s van zo’n schok. Uitgaande van de analyse van Mathieu Auzanneau, specialist in de geopolitiek van olie, herinnert het artikel eraan dat het uitputten van de rente het sociale contract kan verzwakken, vooral wanneer staten niet langer subsidies of sociale uitgaven kunnen handhaven.
Voor de onderzoekers van E3G blijft dit vraagstuk een blinde vlek in de energietransitie. Zij roepen overheden, het IMF en de Wereldbank op om nu al de diversificatie van economieën die afhankelijk zijn van koolwaterstoffen voor te bereiden. Bij gebrek aan begeleiding zou de afname van olie-inkomsten kunnen leiden tot hogere schulden, economische moeilijkheden, sociale spanningen en nieuwe migratiestromen. De deskundigen zijn er bovendien van overtuigd dat het vertragen van de transitie het probleem op termijn alleen maar zou verergeren.
