Aan de Universiteit van Michigan leren onderzoekers van over de hele wereld hoe een van de fragielste en meest waardevolle dragers van de Oudheid te bewaren: het papyrus. Dankzij een uitzonderlijke collectie die in Ann Arbor bewaard wordt, beoogt dit seminarie gespecialiseerde technieken over te dragen die onmisbaar zijn voor het behoud van oude manuscripten en voor hun ontcijfering door toekomstige generaties.
Een zeldzame opleiding gewijd aan een buitengewoon materiaal
De Universiteit van Michigan ontvangt internationale wetenschappers binnen een programma gewijd aan de conservering van papyrus-manuscripten.
Het doel is een belangrijke lacune in de klassieke opleidingen op het gebied van conservering op te vullen. Volgens Marieka Kaye worden programma’s die gewijd zijn aan de conservering van kunstwerken zelden ingegaan op de specifieke kenmerken van papyrus.
Immers, dit materiaal wordt niet op dezelfde manier behandeld als papier of perkament. De kwetsbaarheid en de eigen kenmerken vereisen daarom specifieke methoden voor manipulatio n, conservering en opslag.
Zo stelt het seminarie onderzoekers in staat die niet noodzakelijk eerst ervaring hebben in dit vakgebied om de nodige vaardigheden te verwerven, zodat zij daarna op hun eigen collecties kunnen ingrijpen.
Een uitzonderlijke collectie in Ann Arbor
De Universiteit van Michigan beschikt over een aanzienlijke collectie oude papyri, samengesteld via aankopen en via resultaten van archeologische expedities in Egypte, met name in Karanis tussen 1924 en 1935.
Het belang van deze collectie is zo groot dat een deel van de documenten nog niet volledig bestudeerd kon worden.
Tot de bewaarde stukken behoren onder meer fragmenten die aan de werken van Homerus worden toegeschreven, zoals de Ilias en de Odyssee, evenals geschriften die aan de filosoof Epicurus worden toeschreven.
De collectie bevat ook een bijzonder waardevol document: een zeer oud exemplaar van de Epistels van Paulus.
Des fragments qui peuvent bouleverser notre connaissance du passé
Voor specialisten kan elk fragment een echte historische ontdekking betekenen.
Het christelijke manuscript dat binnen dit programma wordt gepresenteerd, wordt beschreven als een van de oudste bekende teksten die aan de geschriften van Paulus zijn toegewezen. De studie ervan laat toe terug te keren naar de vroegste periodes van de transmissie van christelijke teksten.
Deze documenten vormen dus niet enkel archeologische objecten: ze zijn directe getuigenissen van oude beschavingen en stellen onderzoekers in staat beter te begrijpen hoe samenlevingen, geloofssystemen, literatuur en intellectuele uitwisseling in het verleden functioneerden.
Restaureren om te kunnen lezen
Behouden is echter slechts de eerste stap.
Vele fragmenten moeten nog worden bestudeerd, gerestaureerd en ontcijferd. Sommige zijn geschreven in oude talen zoals Oudgrieks, Latijn of Arabisch.
Het doorgeven van conserveringstechnieken heeft dan ook als doel onderzoekers in staat te stellen deze documenten beter te hanteren en hun wetenschappelijke bestudering mogelijk te maken.
De opleiding creëert zo een echte internationale keten van kennis, die onder meer de Verenigde Staten, Egypte en andere landen met collecties oude manuscripten met elkaar verbindt.
Transmettre le savoir aux générations futures
Voor Arzak Mohamed, deelnemer aan het seminar, biedt deze opleiding precies de mogelijkheid om de verworven vaardigheden verder te dragen dan de Universiteit van Michigan.
Het idee is een schakelpunt te worden tussen instellingen en onderzoekers op verschillende continenten, zodat de verworven kennis kan worden hergebruikt in andere collecties.
Het behoud van deze documenten wordt zo voorgesteld als een overdrachtsmissie: vandaag bewaren zodat toekomstige generaties hun verleden kunnen begrijpen en bestuderen.
Des techniques allant de la conservation à la documentation
Het zomerseminar beperkt zich overigens niet tot het hanteren van de fragmenten.
De deelnemers worden getraind in verschillende technieken, met name op het gebied van:
* de behandeling van papyri;
* hun opslag onder geschikte omstandigheden;
* onderhoud en conservering;
* documentatie van de stukken;
* en de noodzakelijke voorzorgsmaatregelen bij manipulatie en bestudering ervan.
Deze aanpak maakt het mogelijk de fragmenten te behouden terwijl hun toegankelijkheid voor onderzoekers wordt vergemakkelijkt.
Een mondiale herinnering om te bewaren
Via dit initiatief speelt de Universiteit van Michigan zo een rol als centrum voor de overdracht van vakkennis op het gebied van papyrusconservering.
De inzet gaat verder dan de grenzen van de Verenigde Staten: deze fragmenten, gevonden in Egypte onder meer, maken deel uit van een intellectuele en culturele geschiedenis die verschillende beschavingen en continenten aangaat.
In de laboratoria van Ann Arbor is de missie daarom dubbel: het redden van fragmenten die soms enkele millennia oud zijn en het overdragen van de vaardigheden die het mogelijk maken deze stille getuigen van de geschiedenis te laten spreken.
