Het staatshoofd, Bassirou Diomaye Faye, stelde donderdag vier richtingen voor van een hervorming die erop gericht is om meer middelen en bevoegdheden over te dragen aan de lokale overheden, terwijl gouverneurs, prefecten, voorzitters van departementale raden en burgemeesters aanwezig waren.
De president van de Republiek, Bassirou Diomaye Faye, leidde op donderdag 2 juli 2026 de nationale bijeenkomst van de territoriale uitvoerende machten, een samenkomst gewijd aan de officiële lancering van de vierde akte van decentralisatie en aan de hervorming van de territoriale polen. Voor de premier, de ministers, de gouverneurs, de prefecten, de voorzitters van departementale raden, de burgemeesters en de vertegenwoordigers van technische en financiële partners prees hij degenen die dagelijks het concrete lot van de regio’s dragen, die hij aanduidde als de eerste dienaren van de Republiek, en verduidelijkte hij dat het contact met hen de staat uit haar abstractie haalt.
De president koppelde de oprichting van de territoriale polen aan de dynamiek van structurele verandering waartoe het land zich heeft verbonden, door de Nationale Transformatieagenda Sénégal 2050 te presenteren als het referentiekader dat deze polen een beslissende plek geeft, ontworpen als de motor van een endogene ontwikkeling die de economische concurrentiekracht van elk gebied kan versterken op basis van zijn eigen potentieel.
Hij benadrukte de gekozen methode en zei dat de beoogde transformatie niet vanuit Dakar kan worden opgelegd maar samen met de lokale actoren wordt opgebouwd, zo dicht mogelijk bij de realiteiten en de urgenties van de bevolking. Hij herinnerde eraan dat hij de minister die belast is met het lokaal bestuur had opgedragen om brede consultaties op het hele grondgebied te organiseren om de hervormingsvoorstellen te delen, een proces dat volgens zijn tellingen bijna 3.000 actoren mobiliseerde (verkiezde vertegenwoordigers, gedecentraliseerde diensten, particuliere sector en maatschappelijke organisaties) in twee maanden.
Het staatshoofd kondigde tevens aan dit dialoogkader te willen verankeren in de lange termijn, in navolging van de Nationale Dag van decentralisatie, door het formaat ervan te herzien zodat de uitvoering van de vierde akte beter kan worden begeleid.
Vier richtingen en de gevoelige kwestie van middelen
Aansluitend op de vooruitgang die al is geboekt met de eerdere decentralisatie-acte erkende Diomaye Faye wél dat sommige bevoegdheden nog gefragmenteerd bleven en dat de financiering van decentralisatie als onvoldoende werd gezien, wat bij veel burgers het gevoel van afstand tot de staat veroorzaakt. Hij presenteerde de vierde akte dan ook niet als een louter administratieve hervorming maar als een fundamenteel en op vertrouwen gestoeld initiatief, opgebouwd rond vier richtingen: modernisering van de organisatie van het territoir, versterking van de rechtvaardigheid en van de instrumenten voor territoriale planning en ontwikkeling, vergroting van de financiële middelen voor de lokale overheden en bevordering van samenwerking en mutualisatie tussen de gebieden.
Wat het financiële dossier betreft, prees de president de vooruitgang in de middelen die in de afgelopen vier jaar aan de lokale overheden zijn overgedragen, maar erkende tegelijk dat de financiering van decentralisatie een majeure kwestie blijft. Hij gaf aan dat hij de regering, in samenspraak met de ministeries Financiën en Binnenlandse Zaken (lokale overheden), had verzocht de mogelijkheden tot geleidelijke verbetering van deze middelen te onderzoeken, met het oog op een hervorming van het fonds voor decentralisatie en van het investeringsfonds voor de lokale overheden. Hij noemde ook de mogelijkheid, naarmate de begrotingsruimte van het land toeneemt, om het indexeringsmechanisme op de btw te herzien en de lokale fiscaliteit te moderniseren.
Wat de territoriale polen zelf betreft, maakte het staatshoofd duidelijk dat hun status geen nieuw niveau van de overheden betreft noch een structuur die bestaande ordeningen opheft of vervangt, maar een instrument voor coördinatie en mutualisatie dat moet ingrijpen waar de geïsoleerde acties van de overheden hun grenzen bereiken, met name voor geïntegreerde planning, structurele investeringen en het mobiliseren van financieringen.
Tot slot beschreef hij de territorialisatie van het openbare beleid als een politieke en morele keuze, die sociale rechtvaardigheid verbind met territoriale rechtvaardigheid. Hij feliciteerde de minister belast met de territoriale collectieven voor het leiden van het consultatieproces en kondigde aan dat de operationele fase van de hervorming binnenkort van start zal gaan, zodra de voorstellen uit de consultaties zijn goedgekeurd.
