De diplomatieke ruzie escaleert rondom het mislukken van de kandidatuur van Macky Sall voor het ambt van secretaris-generaal van de VN. Op de dag na de zware kritiek van deRwandeze minister van Buitenlandse Zaken op de Burundese leiding van de Afrikaanse Unie (AU), liet de reactie van Gitega niet lang op zich wachten. De Burundese ambassadeur in Ethiopië en bij de AU, Willy Nyamitwe, publiceerde op 28 maart 2026 op X een scherpe reactie, waarin hij de uitspraken betreurenswaardig vond wat betreft zowel de toon als de inhoud.
De Burundese ambassadeur spreekt zich fel uit tegen de beschuldigingen van gebrek aan transparantie en schending van regels. Hij herinnert eraan dat de stilteprocedure, verre van onregelmatig of nieuw, een ‘goed gevestigde’ besluitvormingsmethode is die vaak binnen de Pan-Afrikaanse organisatie wordt toegepast. Voor de diplomaat bewijst het feit dat zo’n twintig lidstaten ervoor kozen om dit stilzwijgen te doorbreken niet dat er een institutionele crisis is, maar eerder de vitaliteit en de effectiviteit van de interne consultaties. ‘Er is geen besluit aan de lidstaten opgelegd’, benadrukt hij, en hij onderstreept dat elk land soeverein zijn recht op uiting heeft kunnen uitoefenen.
De Burundese vertegenwoordiger verdedigt bovendien fel de acties van president Évariste Ndayishimiye, de huidige voorzitter van de AU. Hij stelt dat deze heeft gehandeld in strikt respect van zijn mandaat en verwijst naar zijn duidelijke instructies die vragen dat de Commissie van de Afrikaanse Unie de beslissing aan de stilteprocedure ‘volgens de regels en procedures van onze Unie’ voorlegt.
De termijn van 24 uur gerechtvaardigd door interne problemen
Wat betreft het meest omstreden punt van deze zaak, namelijk de op 24 uur beperkte termijn die aan de staten werd gelaten om zich uit te spreken, ontlastte Willy Nyamitwe volledig zijn president. Hij verduidelijkt dat deze bekritiseerde termijn niet door Évariste Ndayishimiye is vastgesteld, maar voortvloeit uit een ‘interne regeling op het niveau van het voorzitterschap van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers (COREP)’. Een beslissing die werd genomen ondanks de vooraf geuite voorbehouden door de juridisch adviseur en het secretariaat van de instelling. Hij noemt dan ook elke poging om deze verantwoordelijkheid aan de Burundese staatshoofd toe te schrijven onjuist.
Buiten de procedurele toelichtingen is de uitlating van de Burundese ambassadeur bedoeld als een duidelijke bijsturing richting zijn Rwandese tegenhanger. Hij verwerpt de poging om de zaak te overdrijven en onnodig te personaliseren wat hij beschouwt als « een routinematig institutioneel proces ». Verwijzend naar een toon die « minachtend of brandend » zou zijn, waarschuwt de diplomaat tegen openbare opmerkingen die de geloofwaardigheid van de continentale instellingen ondermijnen en « de vervelende indruk van een gebrek aan discipline en ervaring » in de omgang met gevoelige dossiers kunnen geven. Hij nodigt tenslotte zijn collega-diplomaten uit om hun meningsverschillen via de traditionele diplomatieke kanalen op te lossen, en pleit voor een terugkeer naar een discretere diplomatie gebaseerd op wederzijds respect.
