Waarom de Diomaye-Sonko-diarchie mislukte

Waarom de Diomaye-Sonko-diarchie mislukte

16 juni 2026

In een analyse gepubliceerd op 3 juni 2026 op de blog van Jus Politicum, het tijdschrift voor constitutioneel recht, pleit jurist Abdou Ben Said Assadillah, promovendus aan de Universiteit Bourgogne Europe en docent Publiekrecht aan de Universiteit van Picardie Jules Verne, voor een strikt constitutionele benadering van de breuk tussen Bassirou Diomaye Faye en Ousmane Sonko. Waar velen de politieke oorzaken en de economische gevolgen van de scheiding hebben onderzocht, verschuift de auteur de aandacht naar de juridische fundamenten van de crisis.

Zijn centrale these kan in één formule worden samengevat: de crisis ontstaat uit een « onmogelijke dyarchie » aan de top van de uitvoerende macht. Voor de jurist is de illusie van een tweekoppige macht, geboren uit het feit dat Sonko’s populariteit Faye tot president heeft gebracht en dat de Nationale Vergadering nog steeds wordt gedomineerd door parlementsleden die loyaal zijn aan de voormalige premier, niet bestand tegen de intrinsiek presidentiële aard van de Grondwet van 2001. Hij herinnert eraan dat de president de leider van de regering vrijelijk benoemt en ontslaat, het beleid van de natie bepaalt en de premier feitelijk tot een uitvoeringsrol reduceert. De ontbinding van 22 mei 2026 past dus, volgens hem, binnen de logica van de tekst.

De auteur benadrukt echter de ambiguïteit van het regime, dat hij een dualistisch parlementair systeem noemt. De regering blijft verantwoording verschuldigd aan een Nationale Vergadering die haar kan censureren. Het is uit deze spanning tussen een presidentiële en een parlementaire lezing, vergezeld van de onopgeloste vraag naar opvolging in het vooruitzicht van de presidentsverkiezingen van 2029, dat volgens hem het leiderschapsconflict tussen de twee mannen ontstaat.

De specialist beoordeelt de manoeuvre-marges van de president tegenover een vijandige Nationale Vergadering. Hij acht een splitsing van de Pastef-parlementaire groep onwaarschijnlijk, en merkt op dat ontbinding, juridisch gezien onmogelijk vóór december 2026, politiek riskant zou blijven gezien Sonko’s onverminderde populariteit. Hij concludeert dat de meest redelijke weg de « zachte cohabitation » is die de voormalige premier, nu voorzitter van de Assemblée, naar voren schuift. Maar de auteur wijst op de onzekerheid van deze optie: bij gebrek aan overeenstemming over de samenstelling van de regering en de economische koers, en als de dialoog ontspoort, zou Senegal, zo waarschuwt hij, kunnen afglijden naar een echte institutionele crisis.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.