In een artikel dat onlangs in het tijdschrift Jacobin verscheen, analyseert journalist Branko Marcetic de aankondiging van een twee weken durend staakt-het-vuren tussen Washington en Teheran als een historisch keerpunt. Voor Marcetic is deze adempauze niet louter een tactische pauze, maar het symbool van een debacle voor de “maximumdruk”-strategie van de regering-Trump. Na slechts zes weken van vijandelijkheden, wat een demonstratie van Amerikaanse macht had moeten zijn, veranderde dit in een bekentenis van machteloosheid tegenover een complexe regionale realiteit.
Het artikel onderstreept dat president Donald Trump in het nauw werd gedreven, gedwongen om een uitweg te zoeken voor een oorlog die hij zelf had uitgelokt. Volgens de auteur vormt de keuze van het Witte Huis om het tienpuntenvredevoorstel van Iran — ten koste van de aanvankelijke eisen van Washington — een majeure politieke capitulatie. Deze beslissing markeert, aldus de analyse gepubliceerd in Jacobin, het einde van de illusie van een snelle en kostenloze militaire overwinning.
Hij stelt dat dit staakt-het-vuren vooral een “bittere nederlaag voor het militarisme” vertegenwoordigt. Hij bekritiseert het blinde geloof van Amerikaanse strategen in luchtoverheersing als middel tot diplomatieke dwang. Voor de auteur heeft deze aanpak de vastberadenheid van Iran alleen maar versterkt, terwijl de Verenigde Staten op het internationale toneel werden geïsoleerd, wat bewijst dat keiharde macht haar grenzen heeft tegenover een soeverein en goed voorbereid tegenstander.
In het hart van zijn analyse herinnert Marcetic eraan dat de oorlogdoelstellingen van Washington ontdaan bleven van substantie. Ver weg van het veiligstellen van de Straat van Ormuz heeft het conflict juist een nog strengere blokkade veroorzaakt die dreigt de wereldeconomie te lamleggen. Marcetic benadrukt dat de dreiging van “totale vernietiging” door het Witte Huis alle geloofwaardigheid heeft verloren, waardoor de Verenigde Staten Iran niet langer als doelwit maar als noodzakelijk gesprekspartner moeten beschouwen.
De auteur onderzoekt verder het chaotische klimaat binnen de Amerikaanse administratie. Branko Marcetic beschrijft neoconservatieve adviseurs die overweldigd zijn door de gevolgen van hun eigen oorlogsretoriek. Het risico op een volledige escalatie in het Midden-Oosten en de toenemende druk van Europese bondgenoten hebben het Witte Huis gedwongen zijn positie te heroverwegen, en ze verkozen een vernederende terugtocht boven een onomkeerbare humanitaire en economische catastrofe.
In de kolommen van Jacobin waarschuwt Marcetic echter dat deze vrede buitengewoon fragiel blijft. Hij merkt op dat het succes van dit staakt-het-vuren afhankelijk zal zijn van het vermogen van de president om weerstand te bieden aan de oorlogszuchtige voorstanders in zijn eigen kamp, die diplomatie zien als een teken van zwakte. Voor Marcetic blijft intern verraad de grootste bedreiging voor de duurzaamheid van deze overeenkomst, omdat industriële en militaire belangen aanzetten tot hervatting van de gevechten.
Een belangrijk punt dat Branko Marcetic aan de orde stelt, betreft de Democratische oppositie in Washington. De auteur waarschuwt hen tegen de verleiding om dit staakt-het-vuren te bekritiseren uit electorale opportunisme. Hij betoogt dat het de president tot een verhoging van de inzet om “harder” te lijken een ernstige historische fout zou zijn. Het voortbestaan van deze wapenstilstand hangt volgens hem af van een nationaal draagvlak voor de zinloosheid van deze oorlog.
Bij het verkennen van de langetermijngeopolitieke gevolgen stelt Marcetic dat dit falen het einde markeert van het tijdperk van absoluut unilateralisme. Het inzetten van derde partijen zoals Pakistan laat zien dat de Verenigde Staten niet langer alleen de wereldorde kunnen dicteren. Deze mislukte snelle oorlog heeft de structurele tekortkomingen van de Amerikaanse macht blootgelegd en de machtsverhoudingen voor het komende decennium hertekend.
Samengevat schildert dit artikel van Branko Marcetic voor Jacobin een landschap waarin diplomatie de boventoon voert door gebrek aan militair succes. Volgens de auteur is de les bitter maar noodzakelijk: het imperialistische hoogmoed is gebroken door de veerkracht van de regio. Een laatste verwijzing naar de bron: de analyse van Branko Marcetic in Jacobin zal een referentiedocument blijven om te begrijpen hoe een wereldmacht door het falen van haar eigen militarisme tot rede werd gebracht.
