Tuinderspachten: dreiging voor ons bord

Tuinderspachten: dreiging voor ons bord

29 september 2026

Ter bevordering van de sanitaire veiligheid van straatvoedsel hebben journalisten die gespecialiseerd zijn in gezondheidskwesties afgelopen dinsdag en woensdag een verkenning gedaan op het busstation des Baux Maraichers in Dakar, gevolgd door een karavaan langs de omgeving van het Idrissa Pouye-ziekenhuis in Grand Yoff en het Khadimou Rassoul-centrum in Sicap Mbao. Hoewel het station kampt met sanitaire problemen, letten de verkopers die nabij de sanitaire voorzieningen hun standplaats hebben extra aandacht op de hygiëne van hun voedsel en de netheid van hun verkoopruimten.

De Vereniging van Journalisten in Gezondheid, Bevolking en Ontwikkeling (AJSPD) voert haar veldbezoeken verder uit als onderdeel van haar activiteiten rond de veiligheid van straatvoedsel. Dinsdag maakte zij een verkenning bij het busstation Baux Maraichers om de praktijken rond de bereiding en consumptie van voedsel op deze plek te observeren, die dagelijks bijna 50.000 reizigers herbergt, waarvan sommigen genoodzaakt zijn ter plaatse te eten.

Aan de ingang die toegang geeft tot het blok met eetgelegenheden trekt een wasvaatje dat gebruikt wordt om keukengerei te spoelen aandacht. Het water is grauw en slijmerig en mengt zich met de geur van het ontbijt en met die van het vlees dat voor klanten wordt bereid. Enkele stappen verder blijft een restauratrice haar werk doen en serveert een clientèle die ogenschijnlijk niet afwijkt van haar etablissement, ondanks deze visuele gebreken.

Zittend op een houten kruk verwelkomt zij de journalisten en gaat zij in op de omstandigheden waaronder haar activiteit wordt uitgeoefend. “Het grootste deel van ons voedsel wordt thuis bereid. Er zijn echter wel een aantal dingen die alleen ter plaatse kunnen gebeuren. We zorgen ervoor dat ze goed worden klaargemaakt,” aldus Dado Diallo. Maar zij betreurt de daling van haar omzet, die zij wijt aan de verminderde drukte op het busstation; sommige reizigers kiezen voor andere haltes. In dit gebied vormen vooral chauffeurs en reizigers de belangrijkste klanten.

Voor de verkoop van gekookt voedsel bestemd voor onmiddellijke consumptie gelden specifieke sanitaire vereisten. Het verplicht wassen van de handen met schoon water en zeep, het regelmatig verversen van het water voor afwas, het voorkomen van stilstaand water, het bewaren van voedsel bij een temperatuur hoger dan 60°C of lager dan 5°C, en de medische controles van de personen die het bereiden en serveren behoren tot de noodzakelijke voorwaarden voor een risicovrije consumptie.

In de bezochte restaurants blijkt dat deze hygiëne-eisen niet altijd systematisch worden nageleefd. Wat betreft het onderhoud en de netheid van de locatie, probeert de restauratrice geruststellend te zijn. “We hebben water en een plek om alles af te voeren, we hebben geen problemen. Wanneer wij ’s ochtends aankomen, reinigt het schoonmaakteam (LCS) de plek grondig, de Hygiëdienst voert er vrij regelmatig controles uit. Als iemand niet over de benodigde papieren beschikt, zoals een gezondheidsboekje, krijgen zij een oproep om zich te laten controleren.”

Hoewel sommige restaurateurs beschikken over watervoorziening in hun ruimte, moeten anderen elders water inslaan. Een situatie die hun dagelijks leven bemoeilijkt en hen verplicht om meerdere watertanks te stockeren om aan de dagelijkse behoeften te voldoen. De gemeente reageert. Voor Aminata Diallo, loco-burgemeester van de gemeente Guinaw Rail Sud, ligt de verantwoordelijkheid voor de sanitaire veiligheid van voedsel bij iedereen die op openbare plaatsen verkoopt. Zij moeten alle nodige maatregelen nemen om de volksgezondheid te beschermen. “We kunnen ons veroorloven geen voedsel te verkopen waar sprake is van onhygiëne. Er zijn veel sanitaire zorgen; indien de hygiëne-maatregelen niet worden nageleefd, keert dit terug naar de bevolking omdat het dezelfde mensen zijn die ’s avonds thuis komen en ziek kunnen raken en dit aan hun familie kunnen doorgeven.”

Tijdens het interview over de ondersteuning die haar gemeente biedt aan initiatieven om de hygiëne en sanitaire veiligheid op verkooppunten te versterken, antwoordt Aminata Diallo bevestigend.

FAO HERHAALT DE NORMEN

Bij de FAO reageerde Dr. Mamadou Ndiaye, internationaal consultant in voedselveiligheid bij het onderregional bureau van de FAO, op de situatie bij het station des Baux Maraichers.

“De eerste constatering is dat er al een verbetering zichtbaar is in het gebouw. Er zijn ruimten die goed geventileerd zijn, maar nog beter onderhouden kunnen worden. Het tweede aspect betreft het individuele gedrag. Elke restaurateur heeft een klant en een product dat hij op de markt brengt. Op dit punt is er nog werk aan de winkel om ervoor te zorgen dat het op deze markt verkochte product voldoet aan de hygiëne-eisen.”

De arts Ndiaye gaf ook aan dat de meerderheid van de restaurateurs trainingen had gevolgd in goede hygiënepraktijken en voorlichtingsactiviteiten. Deze verworvenheden moeten worden verankerd zodat de regels die geleerd zijn daadwerkelijk in de dagelijkse praktijk worden toegepast. Deze verkenning werd georganiseerd in samenwerking met de FAO en werd gisteren voortgezet met een caravan door Dakar en zijn voorsteden, gericht op het observeren van de verkoopomstandigheden van voedsel rondom sanitaire structuren.

AAN DE KANT VAN DE GEZONDHEIDSSTRUCTUREN: HYGIËNE NOG STRIKTER GEZORGD

Voor deze tweede dag trok de karavaan naar de omgeving van het Idrissa Pouye-ziekenhuis in Grand Yoff en het Khadimou Rassoul-centrum in Sicap Mbao. Op deze locaties besteden de verkopers van ontbijt meer aandacht aan het onderhoud van hun verkoopruimten.

Bedekte maaltijden, correct onderhouden gereedschap en de aanwezigheid van toegewijd personeel getuigen van een wil om de kwaliteit van de producten te waarborgen voor een clientèle die vooral bestaat uit zieken, begeleiders en chauffeurs. De verkoopster van gierstpap zorgt voor de netheid van haar werkruimte en voor naleving van de hygiënevoorschriften.

Het enige minpunt is het gebruik van plastic zakjes voor de verpakking van de pap. Aminata Dramé legt uit dat de bereiding thuis gebeurt met inachtneming van de hygiënevoorschriften voordat het naar de verkooppunt wordt gebracht. Voor klanten die ter plaatse willen consumeren zijn er potten beschikbaar. Voor degenen die de pap willen meenemen gebruikt zij plastic zakjes. Deze praktijk is breed verbreid onder verkopers van pap of warme dranken. De belangstellenden geven aan dat zij weinig echte alternatieven hebben die geschikt zijn voor hun activiteit. De bakken die op de markt verkrijgbaar zijn, worden vaak als onpraktisch beoordeeld voor de verpakking en het vervoer van deze producten.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.