Tijdens een webinar dat gisteren werd gehouden, dinsdag 18 augustus, over de uitdagingen, kansen en knelpunten van de WTO-akkoorden inzake subsidies voor de visserij, riep Gaoussou Gueye, vertegenwoordiger van CAOPA (Afrikaanse Confederatie van Organisaties van Ambachtelijke Visserij), op tot hervorming van de visserijsubsidies die gemeenschappen van ambachtelijke vissers beschermt terwijl men de mechanismen aanpakt die industrialisatie en overcapaciteit stimuleren.
De hervorming van visserijsubsidies mag niet ten koste gaan van degenen die dagelijks afhankelijk zijn van de zee om te leven. Dat is de boodschap van Gaoussou Gueye, van de Confédération africaine des organisations de la pêche artisanale (CAOPA), tijdens het webinaire over de toekomst van de ambachtelijke visserij. Volgens de spreker vormt de door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in 2022 aangenomen overeenkomst zeker een belangrijke stap vooruit, maar zij blijft ontoereikend om te reageren op de realiteit waarmee visserijgemeenschappen wordt geconfronteerd, met name in ontwikkelingslanden.
EEN HISTORISCH VERDRAG, MAAR NOG STEEDS ONVOLLEDIG
De WTO-overeenkomst inzake visserijsubsidies verbiedt met name bepaalde overheidssteun die verband houdt met illegale, ongemelde en niet-reguleerde visserij (INN), evenals subsidies die van invloed zijn op overbeviste voorraden. Ze reguleert ook bepaalde activiteiten op volle zee.
Maar volgens Gaoussou Gueye zijn deze bepalingen niet voldoende. Ze maken geen duidelijke onderscheid tussen ambachtelijke visserij en industriële visserij en geven onvoldoende antwoord op de belangrijkste vraag naar de aanzienlijke subsidies die bijdragen aan de overcapaciteit van industriële scheepvaart.
Deze situatie doet vrezen dat maatregelen die bedoeld zijn om de mariene hulpbronnen te beschermen uiteindelijk het tegenovergestelde effect kunnen hebben voor de meest kwetsbare gemeenschappen.
HET RISICO VAN EEN DUBBEL ONRECHT
Volgens CAOPA vormt ambachtelijke visserij niet de belangrijkste bron van wereldwijde overcapaciteit. Integendeel, zij heeft publieke steun nodig om de veiligheid op zee te verbeteren, de instandhouding van hulpbronnen te versterken en de toegang tot markten te vergemakkelijken.
Daarentegen genieten sommige industriële vaartuigen van aanzienlijke financiële steun die hen in staat stelt verder te gaan en langer op zee te blijven, waardoor de druk op de visbestanden toeneemt.
In dit kader zou het toepassen van dezelfde beperkingen op alle actoren de kleinschalige vissers kunnen verzwakken zonder de ware oorzaken van de overcapaciteit aan te pakken. “De hervorming van subsidies mag geen dubbele onrechtvaardigheid creëren, zowel ecologisch als sociaal,” benadrukte Gaoussou Gueye.
HERORIËNTEREN VAN SUBSIDIES NAAR COLLECTIEVE GOEDEREN
In reactie op deze situatie verdedigt CAOPA een benadering die draait om twee assen, gepresenteerd onder de namen Fish One en Fish Two.
In het kader van Fish One, gewijd aan de uitvoering van hervormingen, pleit de organisatie voor het heroriënteren van openbare subsidies naar collectieve goederen en diensten. De prioriteit moet onder meer liggen bij veiligheid op zee, lokale infrastructuur en de ontwikkeling van de koelketen.
Het doel is ervoor te zorgen dat het overheidsbeleid de vissersgemeenschappen versterkt in plaats van ze te verzwakken.
REGELS DIE AAN DE AMBachtELLE VISSERIJ AANPASSEN
Met Fish Two, gericht op de lopende onderhandelingen, wil CAOPA verder gaan. Ze pleit ervoor dat de internationale besprekingen rechtstreeks ingaan op subsidies die de industriële overcapaciteit bevorderen.
De organisatie vraagt ook om een speciale en gedifferentieerde behandeling ten gunste van ambachtelijke visserij in ontwikkelingslanden, evenals regels die zijn afgestemd op de realiteit van de verschillende visserijtypen.
Voor CAOPA kan er dus geen uniforme regelgeving komen die de fundamentele verschillen tussen een kleine visserij-eenheid en een op grote schaal opererende industriële vloot negeert.
MILJOENEN VAN FAMILIES BETROKKEN
Naast handelsonderhandelingen draait het onderwerp vooral om mensen. Ambachtelijke visserij vormt een essentiële bron van inkomsten en voedsel voor miljoenen Afrikaanse gezinnen. Ze draagt ook bij aan de voedselzekerheid van honderden miljoenen mensen.
Vrouwen spelen een bijzonder belangrijke rol in deze economie, met name bij de verwerking en verkoop van zeevruchten. Daarnaast komen er traditionele kennis en vaardigheden bij die in de loop der generaties zijn opgebouwd en bijdragen aan het beheer en behoud van de kustecosystemen.
De verdediging van ambachtelijke visserij betreft dus niet alleen een sectorale politiek. Het raakt ook werkgelegenheid, voedselzekerheid, de positie van vrouwen in kust-economieën en het behoud van biodiversiteit.
VOEDEN VAN DE BEVOLKING, NIET DE OCEAAN LEEG TE MAKEN
De visie die tijdens het webinaire werd verdedigd, is die van een duurzame oceaan die in staat is de gemeenschappen die ervan afhankelijk zijn, te blijven ondersteunen.
Om dit te bereiken, moet ambachtelijke visserij volledig betrokken zijn bij besluitvormingsprocessen, zowel op nationaal als internationaal niveau. Subsidiebeleid dient te worden geëvalueerd op basis van de bijdrage aan voedselzekerheid en de duurzaamheid van hulpbronnen.
CAOPA roept op om het overheidsbeleid af te stemmen op de FAO-richtlijnen voor duurzame ambachtelijke visserij, terwijl ambachtelijke visserij niet wordt gezien als een probleem dat gereguleerd moet worden, maar als een onderdeel van de oplossing.
Het doel van de komende onderhandelingen is dan ook het vinden van een evenwicht tussen de bescherming van de oceanen en die van de miljoenen mensen die ervan afhankelijk zijn. Voor organisaties van ambachtelijke vissers zal een werkelijk duurzame hervorming de industriële overcapaciteit aanpakken zonder de onmisbare steun aan kleinschalige vissers op te offeren.
De vraag gaat niet langer alleen over hoe subsidies voor de visserij te verminderen, maar over welke subsidies moeten worden afgeschaft, welke moeten blijven en vooral aan wie ze ten goede moeten komen.
