Senegal bevindt zich op een beslissend kruispunt in zijn politieke en economische ontwikkeling. Dit is de conclusie van de Senegalese afdeling van de Internationale Vereniging voor de Rechten van de Mens (SIDH-Sénégal), die de autoriteiten oproept prioriteit te geven aan dialoog en transparantie, terwijl kwetsbare bevolkingsgroepen worden beschermd tegen de huidige moeilijkheden van het land.
In haar communiqué van 29 oktober 2026 herinnert de organisatie eraan dat Senegal, lange tijd gepresenteerd als een democratisch toonbeeld in Afrika, beschikt over opmerkelijke institutionele verworvenheden op het gebied van rechtsstaat, openbare vrijheden en scheiding der machten. Zij wijst ook op diverse initiatieven die sindsdien zijn gestart sinds de machtsovername door president Bassirou Diomaye Faye, waaronder voorstellen tot hervorming van het partijstelsel, de bevordering van civisme en de inspanningen om het parlementaire toezicht op de overheidsdaad te versterken.
De SIDH-Sénégal noemt het nationale dialoogtraject gewijd aan hervorming en modernisering van de rechterlijke macht, gehouden in mei en juni 2024, en de instelling, in oktober 2026, van een jaarlijkse dialoogdag tussen het ministerie van Justitie en organisaties die de mensenrechten bevorderen en beschermen.
Maar de organisatie is van mening dat deze verworvenheden worden ondermijnd door aanhoudende moeilijkheden, gekoppeld aan de last van de publieke schulden, institutionele spanningen, de hoge kosten van levensonderhoud, digitale transformatie en de gevolgen van klimaatverandering.
DE SCHULDENLAST, EEN BEDREIGING VOOR DE MAATSCHAPPELIJKE RECHTEN
De publieke schuldenlast, geraamd op 132% van het bruto binnenlands product (bbp) zoals vermeld in het communiqué, staat bij de belangrijkste zorgpunten van SIDH-Sénégal. Volgens de organisatie kan deze situatie de druk op de overheidsfinanciën versterken en de realisatie van economische en sociale rechten van de burgers in gevaar brengen.
De organisatie vreest dat investeringen in essentiële sectoren zoals gezondheidszorg, onderwijs, sanitaire voorzieningen en sociale bescherming kunnen worden verminderd of uitgesteld. Zij vreest evenzeer dat begrotingsaanpassingen die voortvloeien uit afspraken met ontwikkelingspartners de precairiteit van de kwetsbaarste bevolkingsgroepen kunnen verergeren. Voor SIDH-Sénégal kan schuldenbeheer dan ook niet enkel vanuit de hoek van financiële stabiliteit worden benaderd; het moet ook rekening houden met de gevolgen voor de levensomstandigheden van burgers en de capaciteit van de Staat om basisdiensten te garanderen.
In dit verband roept zij de regering op tot een transparante en inclusieve aanpak van het publieke schuldbeheer, gebaseerd op een verantwoord dialoog tussen de overheidsmachten, het parlement, de media, de maatschappij, experts en burgers. Het doel is onder meer om de effecten van de schuldenlast te anticiperen en mechanismen te ontwikkelen om de gevolgen ervan te verzachten.
DE INSTANTIES WORDEN OPGEROEPT HET DIALOOG TE HERSTARTEN
Wat betreft het politieke vlak maakt SIDH-Sénégal zich zorgen over de herhaalde spanningen tussen de uitvoerende macht en de wetgevende macht. Zij is van mening dat deze verschillen het aanpakken van sociale zorgen belemmeren en de participatie van burgers aan de opbouw van het land beïnvloeden.
Daarom doet zij een beroep op de regering en de meerderheid in het parlement om bij te dragen aan de kalmte in het publieke en mediaveld en om een institutioneel dialoog terug te brengen dat buiten polarisatie staat. Zij onderstreept de noodzaak om alle componenten van de Nationale Vergadering te betrekken, de meerderheidsfractie, Takku Wallu Sénégal en de niet-ingeschreven parlementariërs, en andere nationale actoren.
In dezelfde geest roept SIDH-Sénégal op tot modernisering en rationalisatie van de rol van politieke partijen bij het verwerven van macht. Zij benadrukt het belang van formele erkenning van de oppositie en het versterken van haar rechten en die van de oppositieleider.
Geconfronteerd met economische risico’s en politieke spanningen dringt de organisatie er bij de autoriteiten op aan om de sociale behoeften voorop te blijven zetten in de publieke prioriteiten. Zij benadrukt met name de bescherming van mensen met een handicap, van geïsoleerde gemeenschappen en van bevolkingsgroepen die beperkte toegang hebben tot basisdiensten.
