« In Franssprekend Afrika ten zuiden van de Sahara wonen wel honderden miljoenen mensen, maar er is slechts Senegal. » Pit Baccardi, een bekende figuur in de Franse rapwereld en voormalig artistiek directeur van Universal Music Africa, vat zo’n situatie samen die verschillende muzikanten de afgelopen weken aan de kaak stellen. Zoals Mustapha Kessous schrijft in Le Monde op 5 oktober 2026, betaalt YouTube geen vergoeding uit voor videoclips van artiesten uit geen enkel ander Franssprekend land in de regio.
Het platform vergoedt makers via reclame, binnen het open partnerprogramma dat in 138 landen actief is, waarvan slechts 14 in Afrika gelegen zijn. Elders is de verhouding simpel: « Of ze nu 10.000 of 100 miljoen weergaven hebben, de artiesten ontvangen nul CFA-franc », legt Davy Lessouga uit, hoofd Afrika-Francophone bij het label Believe.
Gemonetarisering garandeert echter niet dat men er een goed bestaan mee kan opbouwen. Volgens Davy Lessouga ligt het inkomen per duizend weergaven in Senegal op circa 0,099 eurocent. Het is twee keer hoger in Nigeria en tien keer hoger in Zuid-Afrika, waar de adverteerders talrijker zijn, om nog maar te zwijgen van Europa. De Senegalese exception blijft dus betrekkelijk.
Voor de buren is het nog erger. De Ivoriaanse hit « Coup du marteau », gereleased in december 2023, vóór de Afrikaanse kampioenschappen, heeft meer dan 177 miljoen weergaven gehaald. « Afrika », zegt Lessouga, « heeft meer dan 50% van de weergaven vertegenwoordigd maar heeft minder dan 1.000 euro opgebracht ». De inkomsten van dit nummer kwamen bijna volledig uit luisteraars buiten het continent.
« Ik wil mijn djai », riep de Ivoriaanse Himra op Facebook op 16 september, terwijl hij om zijn geld vroeg in nouchi, de Ivoriaanse straattaal. Zijn landgenoot Suspect 95, gevolgd door bijna 900.000 abonnees, ziet hierin een vorm van minachting: « Niet gemonetariseerd zijn, betekent dat we niets waard zijn. »
De Ivoriaanse regering heeft de zaak in handen genomen. De minister van Cultuur, Françoise Remarck, steunt de artiesten en kondigt aan dat Meta binnenkort naar Abidjan zal komen om te praten over monetisatie. Ze heeft dezelfde aanpak met YouTube beloofd.
