Terwijl de leiders van Afrika en Europa maandag bijeen kwamen in Luanda voor de top UA-UE, domineerde een acute kwestie de agenda: de verstikkende geldstromen die het continent parten spelen. De Angolese president João Lourenço pleitte voor een wereldwijde hervorming van het systeem, en zijn toespraak vond een bijzondere resonantie in Senegal, expliciet genoemd als het nieuwe brandpunt van zorg door een Reuters-diplomatieke dispatch die naast de ontmoeting werd verspreid.
De oproep van de voorzitter van de Afrikaanse Unie, die pleitte voor « instrumenten voor herstructurering die eerlijker zijn », leek op maat geschreven voor Dakar. Zoals Reuters meldt, keerden de zorgen over een « overmatige schuldenlast » weer terug naar de voorgrond, gericht tegen economieën die ooit als stabiel werden gezien, zoals Senegal en Mozambique.
Deze internationale aandacht komt op een moment dat het land door een turbulente periode van ongekende ernst gaat. De recente onthullingen over de werkelijke omvang van de publieke schuld, na een audit herberekend op bijna 118% van het BBP, veroorzaakten een schok op de markten. De afwaardering van de soevereine rating naar « CCC+ » door Standard & Poor’s bevestigde de diagnose: Senegal wordt nu gezien als een risicovolle schuldenaar, wat tragisch het waarschuwingspoint van João Lourenço illustreert over landen die verstikken onder het gewicht van hun schuldenlast.
Voor de nieuwe Senegalese autoriteiten legt de top in Luanda direct een pijnlijke wonde bloot. De premier Ousmane Sonko bevindt zich in een wurggreep: hij moet een acute liquiditeitscrisis beheren terwijl hij, in naam van de nationale soevereiniteit, de drastische voorwaarden weigert die een klassieke herstructurering onder auspiciën van het IMF met zich mee zou brengen.
Het is precies om uit dit soort impasses te geraken dat João Lourenço in Luanda vroeg om « een nieuw visioen van de financiële betrekkingen ». Het falen van het « Gemeenschappelijk Kader » van de G20, waarvan de traagheid tijdens de debatten werd bekritiseerd, toont zijn grenzen aan voor een land als Senegal dat onmiddellijk zuurstof nodig heeft zonder door de keel van brutale bezuinigingen te worden gedwongen.
Tegen deze muur van de schuld zou Senegal kunnen zoeken naar redding in de voorstellen die Zuid-Afrika, dat dit jaar de G20 voorzit, naar voren schuift. Een panel Afrikaanse experts stelde voor om de straffende logica van uitstel/herstructurering te vervangen door een logica van kosteneffectieve herfinanciering. Deze benadering, gesteund in Luanda, zou Dakar in staat stellen zijn begrotingsruimte voor ontwikkeling te behouden, een eis die de Angolese president bij zijn collega’s met klem naar voren bracht.
De steun die de secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres, betuigt aan deze beweging tegen een financiële structuur die als « verouderd en oneerlijk » wordt gezien, biedt Dakar een politiek welkome dekking. Maar voor nu dringt de klok aan: zoals Reuters opmerkt, zonder snel geïmplementeerde, innovatieve mechanismen loopt Senegal het risico het schoolvoorbeeld te worden van een crisis die de top in Luanda had moeten vermijden.
