Elk jaar, wanneer het tijdstip van Pinksteren weer aanbreekt, waart eenzelfde adem over de wegen van Senegal. Vanuit Dakar, Thiès, Mbour, Kaolack, Ziguinchor of Tambacounda vertrekken duizenden pelgrims, stilstaand in het gebed, met het ritme van gezangen en de hoop diep in het hart gedragen. Allen gaan ze naar éénzelfde plek toe: Poponguine, dit land dat sinds meer dan een eeuw het mariale geloofssanctuarium van Senegal is geworden.
Daarboven, tussen de Atlantische Oceaan en de heuvels van de Petite Côte, rijst de Basiliek Onze-Lieve-Vrouw van de Verlossing. Sinds 1888 ontvang zij vermoeidheden, tranen, dankzeggingen en de hoop van een volk dat naar God wandelt onder het toeziend oog van de Maagd Maria.
Uit de oorsprong van een geloofswerk
Op dinsdag van Pinksteren, 22 mei 1888, waren er nauwelijks 200 pelgrims die Poponguine bereikten. Niemand had toen kunnen vermoeden dat deze bescheiden bijeenkomst, meer dan een eeuw later, één van de grootste pelgrimstochten van West-Afrika zou worden.
Alles begon enkele maanden eerder toen Mgr. Mathurin Picarda deze rotsachtige uitkijk ontdekte die de oceaan domineert. Voor de schoonheid van de plek begrijpt hij dat hier een spiritueel werk geboren kan worden dat generatie op generatie kan overstijgen. Geïnspireerd door Onze-Lieve-Vrouw van de Verlossing uit Normandië, besluit hij in Poponguine een heiligdom te bouwen gewijd aan de Maagd Maria.
Nog vóór hem had pater Joseph Strub deze streek reeds betreden in 1885 om de christelijke vestiging voor te bereiden. Daarna kwam pater Amaun die in april 1888 de eerste pelgrimswandeling naar Poponguine leidde. Een spiritueel inzicht dat de ziel van de pelgrimstocht zou vormen.
Persoonlijkheden die de geschiedenis van het heiligdom hebben getekend
Het verhaal van Poponguine is ook het verhaal van mannen en vrouwen die dit werk in geloof hebben gedragen.
Mgr. Mathurin Picarda blijft de oprichter van dit mariale heiligdom. Zijn spirituele intuïtie blijft tot op heden vele generaties pelgrims inspireren.
Kolonel Pierre Faye, tragisch overleden in 1985, blijft de grote figuur van de moderne pelgrimstocht. Hij heeft de pelgrimstocht teruggegeven haar populaire en missionaire dimensie door de weg naar Poponguine om te vormen tot een werkelijk pad van bekering.
In 1988, tijdens het honderdjarig bestaan van de pelgrimage, schenkt de componist Julien Jouga aan de Kerk van Senegal een lied dat is uitgegroeid tot een symbool van de Senegalese mariaverering. Sindsdien begeleiden zijn woorden de menigten die naar het heiligdom trekken.
Daarna kwam in februari 1992 het historische bezoek van paus Johannes Paulus II. Die dag begroette de paus Senegal als een land van dialoog tussen de religies en verhief hij de kerk van Poponguine tot de status van basiliek minor. Een moment gegraveerd in het geheugen van de gelovigen.
De wandeling, een pad van geloof en onthechting
In Poponguine wordt het geloof niet uitsluitend beleefd in eucharistische vieringen of processies rondom de Maagd Maria. Het wordt vooral beleefd in de wandeling.
Tegenwoordig leggen duizenden jongeren tientallen kilometers te voet af om het heiligdom te bereiken. Onder de zon, in het stof van de wegen, in het tempo van gebeden en gezangen, bewegen zij zich voort als een volk dat als pelgrims op weg is naar genade.
Deze pelgrimswandeling, in grootschalige herstart in 1981 door kolonel Pierre Faye met slechts 52 wandelaars, is in de loop der jaren uitgegroeid tot een ware spirituele school. Elke stap is een opoffering. Elke vermoeidheid wordt een gave. Elk stil moment verandert in een innerlijk gebed.
Voor velen betekent wandelen naar Poponguine het dragen van pijn, hoop en strijd tot aan de voeten van de Maagd Maria. Het is de lichamelijke inspanning aanvaarden als een zuivering van het hart. Het is het leren van geduld, nederigheid en broederschap.
Langs de wegen verwelkomen hele gezinnen pelgrims, bieden hen water, brood of gewoon een bemoedigend woord. In deze eenvoudige gebaren schuilt de schoonheid van het Senegalese saamhorigheidsleven, waar moslims en christenen dezelfde cultuur van gastvrijheid en respect delen.
Poponguine, heiligdom van vrede en hoop
Ook vandaag blijft Poponguine een plek waar geloof, herinnering en hoop elkaar ontmoeten.
In een regionale context die soms wordt gekenmerkt door spanningen en onzekerheden, roept de Kerk de gelovigen op om de pelgrimage te benutten als een moment van gebed voor vrede in Senegal en in de buurlanden. De intenties die aan Onze-Lieve-Vrouw van Poponguine worden toevertrouwd dragen de verlangens van een volk naar stabiliteit, eensgezindheid en eenheid.
Naarmate pelgrims dichter bij het heiligdom komen, tekent zich een bijzondere emotie af op de gezichten die uitgeput zijn door de wandeling. In de verte verschijnt de basiliek, als een belofte aan het eind van de inspanning.
Daarom stijgen de gezangen op, soms ook de tranen. Want in Poponguine komen velen een last achter te laten, een ontvangen genade te danken of troost te zoeken in de stilte van het gebed.
Bijna anderhalve eeuw na de geboorte van de pelgrimstocht blijft Poponguine deze grote innerlijke tocht waarin een heel volk blijft voortgaan naar God onder het moederlijke oog van de Maagd Maria.
