Op de drempel van de aangekondigde stakingen op 21, 22 en 23 oktober in meerdere sectoren, waaronder het nationaal onderwijs, het hoger onderwijs, de rechtspraak en het openbaar vervoer, hebben negen leden van de regering gisteren, maandag 19 oktober, het sociaaleconomische bilan van de Staat verdedigd. Tegen de aanhoudende spanningen herhaalde de uitvoerende macht haar toewijding aan dialoog en riep zij de centrale vakbonden op om hun oproepen tot stakingen op te schorten. Van de 84 engagementen in het Nationale Pact voor sociale stabiliteit en inclusieve groei zijn 35 volledig gerealiseerd en 25 in uitvoering, aldus de minister van Openbare Dienst en Werk. Van de generalisatie van de woningtoelage tot administratieve regularisatieoperaties, evenals de aanwervingen in onderwijs en gezondheidszorg, benadrukt de regering de geboekte vooruitgang, terwijl zij impliciet de omvang van de nog te voltooien projecten erkent.
SOCIAAL PACT, HET BEOORDELING VAN DE REGERING
Gecoördineerd door minister Mamadou Lamine Dianté van Openbare Dienst en Arbeid bracht deze interministeriële conferentie negen leden van de regering bijeen, waaronder de woordvoerder Bacary Sarr, en de ministers van Justitie, Nationaal Onderwijs, Hoger Onderwijs, Lokale Overheden, Werkgelegenheid, Vervoer en Budget. Deze interstatelijke mobilisatie had als doel een stand van zaken te geven over de door de Staat gemaakte engagementen en antwoorden te bieden op de zorgen die voortkomen uit de toename van sociale bewegingen. De woordvoerder van de regering beschreef deze bijeenkomst als een oefening in transparantie en verantwoording, gericht op het rapporteren van de maatregelen die door de diverse ministeries zijn genomen. Voor het Executief was het een gelegenheid om de voortgang te evalueren, lopende dossiers te erkennen en de bereidheid te bevestigen om de onderhandelingen met de vakorganisaties voort te zetten.
MAMADOU LAMINE DIANTE: « EEN UITVOERINGS-TARIEF VAN 42% »
Dianté maakte bekend dat van de 84 engagementen in het Nationale Pact voor sociale stabiliteit en inclusieve groei 35 volledig zijn gerealiseerd en 25 nog in uitvoering zijn. Hiermee komt de feitelijke uitvoeringsgraad uit op circa 42%. Volgens de prognoses van de minister zou dit percentage aan het einde van het tweede semester kunnen oplopen tot 71%, mits de lopende maatregelen succesvol worden afgerond.
ACCOU TUSSEN NODIGE VERZEKERD TRANSPARANTIE EN SOCIALE VOORZIENINGEN
Onder de opgesomde verworvenheden noemde men de publicatie van de nieuwe Arbeidswetgeving en Sociale Zekerheid, de generalisatie van de woningtoelage voor ambtenaren, de regularisatie van de situatie van decisionerende leraren en diverse administratieve herplaatsingsoperaties. De regering tracht daarmee aan te tonen dat de akkoorden met de sociale partners zijn vertaald in concrete maatregelen, ook als de uitvoering per sector en beroepscategorie aanzienlijk verschilt.
RECRUITMENTEN OM DE OVERHEIDSDIENSTEN TE VERSTERKEN
De minister verwees naar de inspanningen op het gebied van aanwervingen in de publieke dienstverlening: 4.527 leraren betroffen, waarvan 2.000 reeds zijn aangesteld en 2.527 in behandeling zijn; daarnaast 2.500 zorgmedewerkers. Deze operatie wordt gepresenteerd als een antwoord op personeelstekorten en als onderdeel van de verbetering van de dienstverlening aan de bevolking.
ME MOUSSA SARR, MINISTER VAN JUSTITIE, GARDE DES SCEAUX Bijna 90% van het met justitiearbeiders ondertekende akkoorden-protocol uitgevoerd
Tijdens de persconferentie van de regering over het “maatschappelijke klimaat”, maandag 19 oktober 2026, vertelde minister van Justitie Moussa Sarr dat bijna 90% van de punten van het op 7 augustus 2025 tussen de Staat en de vakbonden van de justitiearbeiders ondertekende protocol is uitgevoerd. “We kunnen praktisch zeggen dat 90% van de punten is uitgevoerd. Alleen deze laatste kwestie blijft open”, verklaarde hij, met de kanttekening dat de onderhandelingen voortgaan om het laatste geschilpunt met betrekking tot de herplaatsingsmodaliteiten op te lossen.
Het op 7 augustus 2025 gesloten protocol met de Vakbond van Justitiewerkers (SYTJUST) en de Nationale Unie van Justitiewerkers (UNTJ) heeft tot doel de bepalingen van het Decreet nr. 2019-575 van 5 februari 2019, houdende herorganisatie van de beroepen en carrières van de justitieambtenaren, uit te voeren. In dit kader hebben 546 medewerkers zes maanden lang training gevolgd aan het Centre de formation judiciaire (CFJ) tussen december 2025 en mei 2026. “Na deze opleiding zijn de deelnemers geëvalueerd, hebben zij hun diploma’s en attestaties behaald”, benadrukte de minister.
Inzake de opvolging van dit protocol meldde Me Moussa Sarr dat de eerste vergaderingen werden gehouden op 12 juni en 23 juli 2026 onder leiding van zowel de minister van Justitie als die van Openbare Dienst. Het vervolg kwam voort uit een eerste afstemmingsbijeenkomst en een vraag van de vakbonden. Uit deze gesprekken kwam de opzet van een centrale “one-stop shop” voor het centraliseren van herplaatsingsdossiers, zodat de behandeling van aanvragen sneller verloopt. Volgens hem heeft het ministerie van Openbare Dienst ook ingestemd met het regulariseren van de voortgang van de betrokken medewerkers tot en met 2026, ongeacht of dit voortkomt uit dienstjubileum of automatische bevordering. Verder gaf hij aan dat salaris-simulaties die in het kader van deze gesprekken zijn gemaakt, een significante verhoging tonen, met een minimale stijging van 200.000 CFA-frank per maand. Het hoofdgeschilpunt, aldus de minister, draait nu om de modaliteit van herplaatsing. Terwijl de administratie voor een herplaatsing op basis van een gelijk of hoger index wil gaan, geven de vakbonden de voorkeur aan behoud van de huidige rangen. Een dergelijke maatregel zou mogelijk door andere ambtenaren aangevoerd kunnen worden als precedent, waarschuwde Sarr.
Volgens hem hebben de vakbonden, die vasthouden aan hun voorstel als onderdeel van sociale onderhandelingen, de gesprekken opgeschort om hun achterban te raadplegen, waarna zij later weer hun standpunt bevestigden. Ondanks dit verschil van mening prees de minister de sociale sfeer in de justitiesector, waar de onderhandelingen doorgaan zonder het uitbreken van een nieuwe staking. Hij benadrukte de bereidheid van de regering om het gesprek voort te zetten en opnieuw een compromis te zoeken in de komende weken om de volledige uitvoering van het protocol te waarborgen.
OPENBARE VERVOER – REGELING VAN DE PASSIVITEIT VAN DE WEG- EN SPOORWEGWERKNEMERS
Tijdens de persconferentie over het “maatschappelijke klimaat” die gisteren, maandag 19 oktober 2026, werd gehouden, kondigde minister Abdoul Ahad Ndiaye van het Lands- en Luchtvervoer een onderneming aan van 3 miljard CFA-francs in de begrotingen van 2025 en 2026 voor de afhandeling van de eis van voormalige spoorwegmedewerkers. Volgens hem omvat dit bedrag een voorschot van 2 miljard CFA-francs dat is opgenomen in de Tweede herziene begrotingswet van 2025 en 1 miljard CFA-francs zoals voorzien in de begrotingswet van 2026. De minister benadrukte dat overboekingen naar de IPRES-rekeningen (Pensioenenfonds van Senegal) het uitbetalen van gepensioneerden en burgers die rechten genieten mogelijk hebben gemaakt, na de liquidatie van de Société nationale des chemins de fer du Sénégal (SNCFS) en de Régie des chemins de fer du Sénégal (RCFS).
Bovenop deze inspanningen voor een verzoening van de sociale spanningen in het vervoer, noemde de minister ook maatregelen die zijn getroffen om de hervormingen in de verschillende onderzegers van het openbaar vervoer te begeleiden. “In het wegvervoer waren 29 van de 34 acties uit het operationele plan op 30 september 2026 al ingegaan, wat neerkomt op 85,3%”, stelde Ndiaye.
Met betrekking tot het totale actieplan uit de Nationale Vergaderingen over openbaar vervoer van oktober 2024, met aanbevelingen voor verbetering van de werking van de sector en voor de transformatie ervan, liet Ndiaye weten dat 55 van de 80 geïdentificeerde acties waren gestart. Hij verzekerde dat de dialoog met de vakorganisaties uit de sector zal blijven bestaan, aangezien dit een essentieel instrument is om de zorgen van de werknemers duurzaam aan te pakken en hervormingen te voltooien in het wegen-, spoor- en luchtvervoer.
HOOGER ONDERWIJS — Boubacar Camara: de eisen in behandeling
De minister van Hoger Onderwijs, Onderzoek en Innovatie, Boubacar Camara, verzekert dat de eisen van werknemers inzake de woningtoelage en de Instituten voor Professioneel Hoger Onderwijs (ISEP) worden behandeld. Hij sprak gisteren, maandag 19 oktober, op de vooravond van de staking die werd aangekondigd door het Front voor de Defensie van het Werk (FSDT).
Twee punten staan centraal in de vakbondszorg van het hoger onderwijs. Ten eerste de generalisatie van de woningtoelage voor administratief, technisch en dienstpersoneel van openbare universiteiten (PATS). Over dit dossier erkende de minister van Hoger Onderwijs, Onderzoek en Innovatie (MESRI) de gegronde aard van de eis, maar benadrukte dat de uitvoering afhankelijk is van de beschikbaarheid van financiële middelen. “Deze eis is legaal, legitiem, en redelijk. Ze is nooit door een staatsdienst in vraag gesteld,” verklaarde hij.
8 MILJARDEN CFA VOOR DE HOUSING VERGELING
De kostenimpact van deze maatregel wordt geschat op circa 8 miljard CFA-francs voor de betrokken personeelsleden. Om de financieringsmogelijkheden te bepalen, zijn de verantwoordelijke instellingen uitgenodigd om simulaties uit te voeren. Als hun middelen niet toereikend zijn om alle behoeften te dekken, is het voornemen van de minister om in overleg te treden met het ministerie van Financiën. “Wij wachten op de cijfers, we zullen de berekeningen maken en bespreken om het uit te voeren,” aldus Camara. Hij benadrukte dat vakbonden flexibiliteit hebben getoond door een geleidelijke invoering van de maatregel voor te stellen.
TEXTEN VAN ISEP WACHTEND OP FINALISATIE
Het tweede punt betrof de Instituten voor Professioneel Hoger Onderwijs (ISEP), die bacheloreden tweejarige beroepsopleidingen aanbieden om hun arbeidskansen te verbeteren. Volgens de minister is de oriënteringswet die deze instellingen regelt pas in januari 2024 goedgekeurd, ondanks dat ze al meer dan een decennium bestaan. Verschillende regelgevende teksten moeten nog worden afgerond, zoals die met betrekking tot de werking van de instituten, het statuut van leraren en administratief, technisch en dienstpersoneel, en de organisatie van diploma’s. Camara verduidelijkt dat de ontwerpdecreten aan de staatsdiensten ter observatie zijn voorgelegd. De verzamelde opmerkingen zijn geïntegreerd voordat de teksten terugkeurig in het administratieve circuit werden gestuurd voor definitieve afronding. Terwijl hij de traagheid van het proces erkende, noemde hij de legitieme zorgen van de vakbonden. “Wat betreurt men, is slechts dat het traag is gegaan, en dit schept onzekerheid,” gaf hij toe. Geconfronteerd met de eisen van de werknemers bevestigde de minister de wil van zijn ministerie om het dialoog met de vakbondsorganisaties te handhaven. Hij herinnerde eraan dat regelmatige ontmoetingen met vakbondschefs en verenigingen nu elke maandag om 17.00 uur plaatsvinden.
HOOGER ONDERWIJS — Boubacar Camara: de eisen zijn in behandeling
De minister van Hoger Onderwijs, Onderzoek en Innovatie, Boubacar Camara, verzekert dat de eisen van de werknemers met betrekking tot de woningtoelage en de Instituten voor Professioneel Hoger Onderwijs (ISEP) worden behandeld. Hij sprak gisteren, maandag 19 oktober, op de vooravond van de staking die werd aangekondigd door het Front voor de Defensie van het Werk (FSDT).
PROTOCOL VAN DE VERBINTEN VAN 16 APRIL 2026 — Guirassy meldt 99% uitvoering van de engagementen tegen het einde van oktober
OP de vooravond van de driedaagse staking van de G7 roept Moustapha Guirassy de leraren op om de dialoog te prefereren om het onderwijs te beschermen. De minister van Nationaal Onderwijs stelt dat 99% van de engagementen die tegen het eind oktober moesten zijn nagekomen, door zijn departement zijn opgepakt.
De minister van Nationaal Onderwijs, Moustapha Guirassy, meldt een uitvoeringsgraad van 99% van de engagementen uit het akkoordenprotocol van 16 april 2026, met een uiterste termijn eind oktober. Volgens hem blijft slechts één punt in kwestie: de diploma-gerichte opleiding van adjunct-leerkrachten en contractleerkrachten, gepland tijdens de grote schoolvakanties van 2026. Een bilan dat hij gisteren presenteerde tijdens de regeringspersconferentie om de inspanningen van zijn diensten te rechtvaardigen. “Ik ben verrast, want de dialoog is nooit verbroken of opgeschort geweest,” verklaarde hij, betreurd het feit dat de oproep tot staking werd gedaan op het moment dat de leerlingen weer naar school gingen. Om zijn positie uit te leggen herinnerde hij eraan dat het Follow-up Comité van de Akkoorden nu maandelijkse, zo niet tweewekelijks, bijeenkomsten houdt met de vakorganisaties, in plaats van de vorige tweejaarlijkse frequentie. Het doel is om de voortgang van de engagementen nauwlettender te volgen en gezamenlijk oplossingen te bieden voor de moeilijkheden. Hij verwees naar administratieve beperkingen en veranderingen binnen de regering om vertragingen in de overeenkomsten te verklaren.
VOORUITGANGEN IN BETALINGEN EN OPLEIDING
Naast dit globale bilan noemde Guirassy verschillende concrete verwezenlijkingen. De vergoedingen verschuldigd aan externe opleiders van de CREFPE voor de jaren 2023 tot 2025 zijn volledig uitbetaald, zo stelde hij. Wat betreft de vergoedingen bij eindexamens ligt het betaalpercentage boven de 75%, terwijl de stappen nog worden gezet voor de resterende dossiers. De minister benadrukte de inspanningen op gebied van opleiding en werving van leraren. Uit zijn cijfers blijkt dat 6.400 leraren zijn opgeleid in diverse voorzieningen, en dat dit jaar 8.421 leraren zijn aangesteld. Voor de sessie 2025-2026 bedraagt het aantal ingeschreven stagiaires 11.641, tegenover 800 in 2023-2024. Daarnaast zijn er investeringen in onderwijsinfrastructuur, met onder meer 2.500 klaslokalen in aanbouw en programma’s om de noodlokalen te verminderen.
ROEP AAN DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE VAKBONDEN
In zijn boodschap deed Moustapha Guirassy een beroep op de verantwoordelijkheidszin van de vakbonden, onderstrepend wat de verstoring van het onderwijs betekent voor leerlingen en hun gezinnen. “ Achter elke verloren schooldag zit een kind dat wil leren; misschien loopt er een kind blijvend gevaar om uit school te vallen,” benadrukte hij en voegde eraan toe dat het behoud van school een gezamenlijke prioriteit moet blijven. De minister bekritiseerde de timing van de beweging, vlak voor de Jeugdsportspelen (JOJ) Dakar 2026, en stelde dat deze mobilisatie het imago van Senegal internationaal kan schaden. “We kunnen ons niet alles permitteren ten voordele van een zaak, hoe legitiem die ook is,” aldus hij. Terwijl hij het recht van leraren op het uiten van hun eisen erkende, beval hij aan het einde de dialoog met zijn ministerie open te houden en riep hij de vakbonden op formeel hun oproep tot staking te beëindigen. Ter herinnering: het G7, de zeven meest vertegenwoordigde lerarenbonden, kondigde aan drie dagen te staken vanaf morgen, woensdag 21 oktober 2026.
ALGEMENE STAKING VAN 72 UUR DOOR FSDT – De Regering waarschuwt voor het niet naleven van wettelijke procedures
Terwijl het Front voor de Defensie van de Arbeid (FSDT) een algemene staking van drie dagen aankondigt vanaf woensdag 21 oktober, de regering waarschuwt vakbondsleiders tegen het niet naleven van wet- en regelgeving en procedures. “Alle nodige maatregelen zullen worden genomen om, op het hele nationale grondgebied, de vrije circulatie van goederen en personen te garanderen, evenals de vrijheid van werknemers om te gaan werken,” waarschuwde Mamadou Lamine Dianté, minister van Openbare Dienst, Arbeid en Hervorming van de Publieke Dienst, en stelde vakbondsleden aansprakelijk voor disciplinaire sancties bij het niet naleven van de wettelijke regels rond het recht op staking. In zijn toespraak tijdens de regeringspersconferentie over het “maatschappelijke klimaat” gisteren, de vooravond van de 72-uren-staking door de centrales en leraren- en gezondheidsvakbonden van G7, die begint op 21, 22 en 23 oktober, riep Dianté vakbondsvertegenwoordigers, personeelsvertegenwoordigers, statelijke medewerkers en werknemers van private bedrijven op tot “verantwoordelijkheid”. Tegelijkertijd herhaalde hij de bereidheid van de regering om het dialoog met sociale partners voort te zetten, met de nadruk op het naleven van de regels binnen de administratie om zo een kwaliteitsvolle publieke dienstverlening te waarborgen.
PACTE VAN SOCIALE STABILITEIT: 35 ENGAGEMENTEN WAARDE GERALEERD VAN DE 84
Terugblikkend op het Nationale Pact voor sociale stabiliteit ten behoeve van duurzame en inclusieve groei, meldde Dianté dat 35 engagementen van de regering gerealiseerd zijn uit 84 activiteiten die onder dit kader vallen; dit komt neer op een uitvoeringsgraad van 42%. “In totaal waren er 84 activiteiten opgenomen in de engagementen van de regering voor de afgelopen periode. Van deze 84 activiteiten zijn 35 volledig gerealiseerd, wat neerkomt op 42%, en 25 activiteiten zijn in uitvoering,” stelde de minister van Openbare Dienst, Werk en Hervorming van de Publieke Dienst. Volgens Dianté wordt de opvolging van het Pact semestrieel uitgevoerd en is het tweede halfjaar van 2026 nog niet ten einde. Hij benadrukte dat de uitvoering van de 25 lopende activiteiten het uitvoeringspercentage van de engagementen van de regering tot 71% zou kunnen brengen, inclusief de reeds uitgevoerde 35 activiteiten. Als voorbeelden van dit pact, dat bedoeld was voor drie jaar en inmiddels een jaar en vijf maanden loopt, noemde hij de goedkeuring, proclamatie en publicatie van de nieuwe Arbeids- en Sociale Zekerheidswetten.
