(AfriquesPlus) – De Zuid-Afrikaanse rechter Navanethem Pillay heeft de Nobelprijs voor de Vrede 2026 ontvangen voor haar inzet voor mensenrechten en het internationaal recht. Op 85-jarige leeftijd belichaamt deze voormalige rechter van het Internationaal Strafhof voor Rwanda een loopbaan die gekenmerkt is door de strijd tegen discriminatie en de verdediging van slachtoffers van massamisdaden.
In een artikel dat op 9 oktober 2026 in Le Monde verscheen, schetsen journalisten Mathilde Boussion en Stéphanie Maupas het parcours van deze juriste, geboren in 1941 in Durban in een familie met Tamilische afkomst. Geconfronteerd met de discriminatie van het apartheidsregime, opent zij na haar afstuderen in 1965 haar eigen advocatenkantoor. Zij verdedigt dan anti-apartheidsactivisten en spreekt zich uit tegen de mishandelingen van politieke gevangenen. Na het einde van het segregatie-regime wordt zij de eerste gekleurde vrouw die zitting krijgt in de Hoge Hof van Zuid-Afrika.
Haar carrière krijgt daarna een internationale dimensie. In 1996 werd zij benoemd tot het Internationaal Strafhof voor Rwanda; zij maakte deel uit van het vonnis tegen Jean-Paul Akayesu, wiens veroordeling in 1998 de eerste internationale gerechtelijke erkenning van genocide als misdaad betekende. Daarna zou zij dit rechtscollege voorzitten, voordat zij andere functies bekleedde bij internationale instellingen die zich inzetten voor mensenrechten.
Recentelijk leidde Navanethem Pillay een onderzoekscommissie van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties; het rapport, gepubliceerd in september 2025, concludeerde dat er genocide gaande was in Gaza. Deze positie leverde haar felle kritiek op van de Israëlische autoriteiten, terwijl Palestijnse leiders haar inzet verwelkomden.
Volgens Le Monde vindt deze onderscheiding plaats in een context van toenemende spanningen rondom de internationale rechtsgang, met name door Amerikaanse sancties tegen rechters van het Internationaal Strafhof en door de druk op de instellingen daarvan. Door Navanethem Pillay te eren, benadrukt het Nobelprijscomité de verdediging van het internationaal recht en van fundamentele rechten, juist op het moment dat de toepassing daarvan ter discussie staat.
