Als hoofdproductontwikkeling in de ICT-sector, maar vooral gedreven door persoonlijke ontwikkeling en menselijke relaties, publiceert Na Astou Fall haar eerste boek over de realiteiten van het huwelijksleven. Door haar eigen ervaringen, haar waarnemingen en de openhartige verhalen van vele vrouwen roept zij op om voorbij de illusies van het huwelijk te kijken en relaties bewuster op te bouwen, gebaseerd op communicatie, zelfkennis en wederzijds respect.
U bent professioneel ICT-hoofdproductontwikkeling. Hoe bent u ertoe gekomen om te schrijven?
Verrassend voor veel mensen wanneer ik zeg dat ik Product Owner ben en een boek heb geschreven over het huwelijk. Men denkt vaak dat schrijven voorbehouden is aan mensen met een literaire opleiding. Toch geloof ik dat de liefde voor lezen, schrijven en reflecteren geen beroep kent.
Maar naast mijn beroep ben ik vooral een vrouw, een echtgenote, een moeder, en ik ben gepassioneerd door lezen, schrijven, persoonlijke ontwikkeling, zelfkennis en menselijke relaties. Het is die passie die mij ertoe heeft aangezet dit boek te schrijven.
Waarom hebt u ervoor gekozen om uw eerste boek aan het huwelijk te wijden?
Ik koos ervoor dit eerste boek aan het huwelijk te wijden omdat ik ervan overtuigd ben dat het een van de belangrijkste beslissingen in het leven is, en toch een van de dingen waar we het minst op voorbereid zijn.
Ik had het gevoel dat toekomstige getrouwden veel voorbereid worden op de dag van de bruiloft, maar nauwelijks op het leven dat daarna begint. Alsof praten over de moeilijkheden, teleurstellingen of het werk dat het huwelijk vergt een taboe was.
Ik wilde dit stilzwijgen doorbreken. Delen wat ik heb geleerd, de reflecties en de inzichten die me hebben laten groeien, met de hoop dat anderen er op hun eigen pad ook iets aan kunnen hebben.
Ik had niet de pretentie alle antwoorden te hebben. Ik wilde simpelweg een opening maken voor nadenken en het huwelijk benaderen met meer oprechtheid en diepgang.
Ik koos ervoor er een boek van te maken omdat ik diep geloof dat woorden door de tijd heen blijven bestaan. Een boek is erfgoed. Het blijft leven, aanzet tot nadenken en lezers helpen verder nadat de auteur zijn laatste woord heeft gevormd.
De titel, Le mariage, ce que l’on ne nous dit pas, raakt bijzonder. Wat wordt er volgens u niet gezegd?
Deze titel is geboren uit een heel eenvoudige constatatie. Ik denk niet dat ons opzettelijk iets wordt ontzegd over het huwelijk. Er bestaan wel veel facetten die weinig besproken worden, of waar je pas echt aandacht voor krijgt als je ze ervaart.
“Wat ons niet wordt gezegd” zijn de lessen die het huwelijk ons in de loop der tijd leert: wat het over onszelf onthult, wat het ons dwingt te leren, de keuzes die het ons dwingt te maken en de manier waarop het ons laat groeien.
Dit is precies wat ik in het begin- en eindhoofdstuk van het boek behandel. Ik deel onder meer wat ik had willen weten voordat ik trouwde en wat het huwelijk mij door de jaren heen heeft geleerd.
In feite is die titel een uitnodiging om een gesprek te openen dat we soms liever uitstellen. Het is niet geschreven om het droombeeld van het huwelijk te doorbreken, maar om ieder van ons te helpen het huwelijk met een bewuster blik te benaderen.
In uw voorwoord schrijft u dat u « noch expert, noch psycholoog, noch huwelijksadviseur » bent. Waarom was het belangrijk dit te verduidelijken?
Het was belangrijk om dit uit eerlijkheid tegenover mijn lezers te zeggen. Ik wilde niet doen geloven dat ik een absolute waarheid in huis heb of namens professionals kan spreken wiens beroep het is.
Dit boek is vooral een verantwoording van een overdenking, gevoed door mijn observaties, mijn lezingen, mijn ervaringen en talloze uitwisselingen. Ik pretender niet alle antwoorden te hebben. Ik hoop gewoon dat mijn woorden sommige lezers helpen de juiste vragen te stellen.
U stelt dat dit boek is geboren uit uw observaties, uw ervaringen en talloze gesprekken met vrouwen. Welke constaten kwamen het meest terug?
Tijdens mijn gesprekken kwam het meest terug dat vrouwen emotioneel erg moe waren. Niet omdat ze hun partner minder liefhadden, maar omdat ze jarenlang kampen met misverstanden, teleurstellingen, onverlichte dingen en wonden die nooit expliciet werden uitgedrukt of niet op een manier die hen echt deed voelen gehoord.
Ik merkte ook dat sommige koppels gaandeweg de uitwisseling hadden ingeruild voor stilte, nabijheid voor afstand. Toch voelde ik door deze getuigenissen dat de liefde er nog wel was. Wat hen uit elkaar hield, was niet altijd een gebrek aan gevoelens, maar misverstanden die zich opstapelden, onverholde wonden en communicatie die niet meer constructief was.
Deze constellaties hebben mij diep geraakt. Ik dacht: als mensen beter leren communiceren, naar elkaar leren luisteren en elkaar beter leren begrijpen voordat de wonden te diep zijn, kunnen veel koppels voorkomen dat ze lijden in stilte.
Op welk moment dacht u: “Het is tijd om dit boek te schrijven”?
Het besluit groeide beetje bij beetje. Een telkens terugkerende vraag was: waarom worden we zo weinig voorbereid op het leven na het huwelijk? En vervolgens: “En waarom jij niet, als het je zo na aan het hart ligt?”
Op dat moment begreep ik dat dit boek geschreven moest worden. Ik wist niet hoe het ontvangen zou worden, maar ik wist dat ik dit niet langer voor mezelf kon houden. Het enige wat restte was het op te schrijven.
U zegt dat men jongeren meer voorbereidt op de ceremonie dan op het huwelijksleven. Waarom blijft deze voorbereiding volgens u onvoldoende?
Volgens mij blijft deze voorbereiding onvoldoende omdat ze vaak gebaseerd is op het huwelijk als gebeurtenis, in plaats van op het huwelijk als relatie. Er wordt veel tijd besteed aan het organiseren van de ceremonie, maar veel minder aan het bespreken van communicatie, conflicthandling, verwachtingen of zelfkennis. Juist dit zijn de aspecten die het dagelijkse leven van een koppel na de feestvreugde blijven bezighouden.
Ik denk niet dat dit uit onwil komt. Ik geloof simpelweg dat deze onderwerpen nog te weinig aan bod komen vóór het huwelijk, terwijl ze toekomstige partners zouden helpen met meer helderheid en beter omgaan met de realiteiten van het samenleven als de emoties van de eerste tijd zijn afgevlakt.
Wat zijn de belangrijkste illusies die toekomstige echtparen hebben over het huwelijk?
Naar mijn mening hebben we allemaal wel enkele illusies voordat we trouwen. We dromen ervan dat ons verhaal lijkt op de mooiste romantische films of sprookjes die eindigen met: “Ze leefden nog lang en gelukkig.”
We vermoeden dat omdat we echt de ware liefde hebben gevonden, dit toereikend zal zijn om alle moeilijkheden te overwinnen. Liefde is onmisbaar, maar vervangt niet de communicatie, het respect, de inzet en de zelfreflectie die een leven met z’n tweeën vraagt.
Voor mij maakt dit het huwelijk niet minder mooi. Integendeel, het laat het juist toe om het lief te hebben zoals het werkelijk is: een relatie die elke dag opnieuw wordt opgebouwd.
Tot schrijfstuk lijkt het huwelijk eerder een school dan een eindbestemming. Wat bedoelt u daarmee?
Als ik zeg dat het huwelijk een school is in plaats van een eindbestemming, bedoel ik dat na de ondertekening van het huwelijk er nog immens veel geleerd moet worden. Je leert samenleven met een ander, communiceren, meningsverschillen managen, compromissen sluiten, vergeven, maar ook jezelf beter leren kennen. Elke ervaring, blij of moeilijk, wordt een les die ons laat groeien.
Daarom spreek ik van een school, want het is een voortdurend proces van leren.
Volgens u, welke moeilijkheden hebben jonge koppels tegenwoordig het minst voorbereid?
Volgens mij zijn jonge koppels weinig voorbereid op verschillende realiteiten: constructieve communicatie, het omgaan met onenigheden, het naast het ego plaatsen van jezelf en het begrijpen dat iedereen met zijn eigen geschiedenis, opvoeding en kinderwonden komt. Liefde is essentieel, maar het ontslaat niet van inspanningen.
Éten als u zegt: “liefde zonder jezelf te verliezen”. Hoe bewaart men zijn identiteit in het huwelijk?
Zijn identiteit behouden betekent niet minder van zijn partner houden. Het betekent blijven bestaan als individu terwijl men samen een “ons” bouwt. Het huwelijk mag nooit vragen om afstand doen van waarden, persoonlijkheid of een relatie met God. Voor mij is een evenwichtig liefdesverhaal er een waarbij ieder groeit zonder zichzelf te verliezen.
Waar ligt de grens tussen noodzakelijk compromis en het opgeven van jezelf?
Voor mij is de grens eenvoudig: compromis brengt twee mensen dichter bij elkaar, terwijl zelfopoffering een van hen uitwist. In een relatie moet iedereen af en toe concessies doen. Maar wanneer één iemand voortdurend afstand doet van wie hij is om de relatie te behouden, dan is het geen compromis meer maar onevenwicht.
Worden vrouwen vaker dan mannen aan het risico van zichzelf verliezen in de relatie blootgesteld?
Dat kan zowel mannen als vrouwen overkomen. Maar vrouwen lopen er vaak meer risico mee in onze Senegalese cultuur. Vanaf jonge leeftijd worden veel vrouwen opgevoed om voor anderen te zorgen, het huishouden te beheren en de behoeften van de familie voorop te zetten. Dat zijn mooie waarden, maar wanneer ze zonder evenwicht worden ervaren, kunnen ze leiden tot het uiteindelijk vergeten van zichzelf.
Voor mij mag het liefhebben van je partner nooit betekenen jezelf verliezen. Een koppel is sterker wanneer beiden zorg dragen voor de ander, zonder zichzelf te verliezen.
U behandelt het huwelijk vanuit het perspectief van persoonlijke ontwikkeling. Waarom deze keuze?
Omdat ik ervan overtuigd ben dat het huwelijk vooral een ontmoeting met jezelf is. Vaak denken we dat de moeilijkheden uitsluitend bij de ander liggen, terwijl het huwelijk ook een deel van onszelf onthult dat we niet altijd kennen.
Daarom koos ik voor een benadering vanuit persoonlijke ontwikkeling. Ik wilde de lezer uitnodigen om zichzelf ter discussie te stellen en zichzelf beter te leren begrijpen voordat men de ander probeert te begrijpen. Deze aanpak kwam vanzelf; persoonlijke ontwikkeling en zelfkennis boeien mij al vele jaren.
Hoe beïnvloedt zelfkennis het succes van een liefdesleven?
Zelfkennis is essentieel, omdat je niet duidelijk kunt communiceren wat je zelf niet begrijpt. Als je weet wat je waarden, grenzen, behoeften en wonden zijn, reageer je met meer afstand en rijpheid.
Omgekeerd, als je jezelf niet kent, kun je van je partner verwachten dat hij jouw tekortkomingen opvult of wonden uit het verleden geneest. Naar mijn mening wordt een relatie gezonder wanneer iedereen eerst leert zichzelf beter te kennen.
Kan men echt een gezonde relatie bouwen als persoonlijke wonden niet zijn geheeld?
Ik denk niet dat men helemaal genezen hoeft te zijn om een mooie relatie te bouwen. Iedereen komt met zijn eigen verhaal in het huwelijk. Voor sommige mensen bevat dat verhaal ook wonden of kwetsbaarheden. Belangrijk is wel dat men zich daarvan bewust is. Een wond die men negeert kan ongewild doorsijpelen in de relatie via reacties, angsten of de manier van communiceren.
Voor mij is een gezonde relatie geen relatie van twee perfecte mensen, maar twee mensen die samen vooruitgaan, met nederigheid en vriendelijkheid.
Denkt u dat sociale media bijdragen aan een geïdealiseerd beeld van het huwelijk?
Jamaarlijk, ja. Tegenwoordig dragen sociale media sterk bij aan een geïdealiseerd beeld van het huwelijk. Men ziet vooral de mooiste momenten van koppels. Dit kan singles aanzetten om hun verwachtingen te baseren op die beelden, en getrouwden om hun dagelijks leven te vergelijken met wat ze online zien. Wat getoond wordt, is zelden een volledige weergave van een heel leven samen.
Voor mij ligt het echte gevaar niet in de sociale media zelf, maar in het verwarren van wat zij tonen met de realiteit van het dagelijks leven.
In onze samenlevingen blijft het huwelijk vaak een hoge maatschappelijke druk. Kan die druk leiden tot verkeerde keuzes?
Ja, ik denk van wel. Wanneer iemand zich sterk onder druk voelt om te trouwen, kan diegene geneigd zijn een relatie aan te gaan die niet echt bij hem past uit angst om alleen te blijven of om familie en vrienden teleur te stellen.
Het huwelijk is een belangrijke beslissing die vrij en bewust moet worden genomen. Natuurlijk kan niemand de toekomst voorspellen, en alleen Allah kent wat elk besluit brengt. Maar het is cruciaal om de maatschappelijke druk niet onze keuze te laten dicteren.
Welke gesprekken zouden jonge mensen moeten voeren voordat ze trouwen?
Volgens mij zouden we vaker moeten praten over communicatie, conflicthandling, zelfkennis en elkaars verwachtingen. Het is ook essentieel om waarden, visie op het huwelijk, levensplannen en de manier waarop iemands emoties worden uitgedrukt te bespreken. Veel misverstanden ontstaan simpelweg omdat we denken dat de ander de wereld op dezelfde manier ziet als wij, terwijl iedereen zijn eigen denkwijze, liefde en communicatie heeft.
Ik ben ervan overtuigd dat communicatie een vaardigheid is die men leert. Het is ook een van deleidmotieven van mijn boek, omdat betere communicatie veel misverstanden kan voorkomen.
Uw boek bevat reflectie-oefeningen. Waarom koos u voor dit interactieve formaat in plaats van enkel een essay?
Ik heb deze oefeningen opgenomen omdat ik niet wilde dat de lezer alleen zou lezen. Ik wilde dat hij met zichzelf in dialoog kon gaan. Inzichtvragen nodigen uit tot afstand nemen, zichzelf beter leren kennen en van het lezen een echte persoonlijke reflectie maken.
Daarnaast wilde ik de lezer ook aanzetten tot schrijven, omdat ik geloof dat schrijven een krachtig bevrijdend instrument is. Woorden geven aan emoties, angsten of wonden maakt het vaak mogelijk om helderder te zien en met meer rust vooruit te komen.
Welke oefening vindt u het belangrijkste voor een toekomstige bruidegom of bruid?
Ik twijfelde zwischen twee oefeningen. De eerste is “Wat had ik graag willen weten?”, omdat die toekomstige bruidegom of bruid aanzet tot nadenken voordat men zich verbindt. De tweede is de “innerlijke dialoog”, omdat die leert emoties nauwkeurig te identificeren en uit te drukken. Als ik er maar één mag kiezen voor een toekomstige bruidegom of bruid, dan kies ik voor de eerste. Maar eenmaal getrouwd, raad ik aan om vaak terug te keren naar de tweede.
Wat heeft u over uzelf ontdekt tijdens het schrijven van dit boek?
Tijdens het schrijven van dit boek ontdekte ik dat ook ik nog veel te leren heb. Elk hoofdstuk dwong me mezelf in vraag te stellen, na te denken over mijn manier van denken, communiceren en liefhebben. Ik dacht een boek te schrijven om een gedachte te delen, maar ik realiseerde me dat dit boek mijzelf ook heeft laten groeien.
Het heeft me laten inzien dat men nooit stopt met leren over zichzelf. Ik geloof dat dit voortdurende proces van evolutie ons in zowel het huwelijk als het leven vooruit helpt.
Was er hoofdstuk dat u bijzonder moeilijk vond om te schrijven?
Het moeilijkste hoofdstuk om te schrijven was het laatste, dat van de wedergeboorte. Ik wilde dat de lezer dit boek met hoop zou sluiten. Ik wilde niet eindigen met de moeilijkheden, maar met de mogelijkheid te groeien, te herbouwen en met meer bewustzijn verder te gaan.
Het is een hoofdstuk dat ik veel heb geschreven, herschreven en gepolijst. Ik zocht naar de juiste woorden. Ik wilde dat het tegelijk oprecht, rustgevend en hoopgevend zou zijn. Waarschijnlijk is dit het hoofdstuk waartoe ik het langst heb gewerkt.
Welke boodschap wilt u dat elke lezer na het sluiten van uw boek meeneemt?
Ik zou willen dat elke lezer dit boek afsluit met meer hoop dan angst. Dat hij begrijpt dat het huwelijk niet alleen een ontmoeting met de ander is, maar ook een ontmoeting met zichzelf. En dat echte liefde niet gaat om makkelijker houden van, maar om bewust houden van.
Als dit boek toelaat bij zelfs maar één persoon de juiste vragen te stellen voordat men de juiste antwoorden zoekt, heeft het zijn missie vervuld.
Is dit boek uitsluitend voor getrouwde personen bedoeld, of ook voor singles, verloofden en koppels in wording?
Dit boek richt zich vooral tot vrouwen, of ze nu singles, verloofd, getrouwd of herstellend na een tegenslag zijn. Daar ligt mijn focus in de eerste plaats.
Maar ik ben ervan overtuigd dat ook veel mannen baat zullen hebben bij het lezen ervan, omdat de onderwerpen iedereen aangaan. Het kan hen ook helpen beter te begrijpen hoe veel vrouwen naar het huwelijk kijken, en wat hun verwachtingen zijn.
In de kern is dit boek bedoeld voor iedereen die wil bouwen aan relaties die bewuster, evenwichtiger en rustiger zijn, ongeacht iemands huwelijksstatus.
Wat zou u tegen iemand zeggen die gelooft dat liefde op zichzelf voldoende is om een huwelijk te laten voortduren?
Ik zou zeggen dat liefde een prachtig begin is, maar op zichzelf niet genoeg is om een huwelijk te laten duren. Een koppel heeft ook behoefte aan communicatie, vertrouwen, respect, geduld, vergeving en een gezamenlijke wil om samen te groeien. Liefde geeft de drang om te bouwen, maar het zijn de dagelijkse keuzes die ervoor zorgen dat die bouw blijft bestaan.
