De benoeming van Fatima Ezzahra El Mansouri tot hoofd van de Marokkaanse regering is tegelijk een eerste en een historisch feit. Op 29 september 2026 heeft koning Mohammed VI deze 50-jarige advocate, voormalig minister en burgemeester van Marrakech, belast met de vorming van de volgende regering, na de overwinning van haar partij, de Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM), bij de parlementsverkiezingen van 23 september. PAM eindigde als eerste met 97 zetels van de 395 in de Kamer van Afgevaardigden.
Het zou te kort door de bocht zijn om deze benoeming te zien als louter het gevolg van een wil om de vertegenwoordiging van vrouwen te bevorderen. Hoewel de persoonlijke intenties van de soeverein niet publiek zijn en niet met zekerheid kunnen worden vastgesteld, laat de politieke, institutionele en sociale context toe te begrijpen welke overwegingen meespeelden bij deze keuze. Allereerst is Fatima Ezzahra El Mansouri geen onbekende die aan de top van de staat is gepromoveerd door uitsluitend symboliek.
Haar parcours biedt de garanties van ervaring die deze functie vereist. Juriste van opleiding, burgemeester van Marrakech, voormalig minister van Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Ontwikkeling en leider van de PAM, beschikt zij over een combinatie van lokale, regerings- en partijiële ervaring. Haar benoeming is de ontmoeting tussen een historische primeur en een profiel dat reeds is beproefd in het uitoefenen van openbare verantwoordelijkheden. Daarnaast komt de koninklijke keuze op een moment dat Marokko haar imago op politiek vlak wenst te vernieuwen zonder de fundamentele verhoudingen van de monarchie in gevaar te brengen.
De Grondwet van 2011 verplicht de Koning om de premier aan te wijzen uit de partij die aan kop eindigt bij de verkiezingen voor de Kamer van Afgevaardigden. De soeverein behoudt altijd een bepalende institutionele rol, via het voorzitterschap van de Raad van Ministers. De benoeming van mevrouw El Mansouri respecteert zowel de electorale logica die voortvloeit uit de constitutionele hervorming als de prerogatieven van de monarchie. De symbolische dimensie is aanzienlijk. In een samenleving waar vrouwen een steeds grotere plaats innemen in het openbare leven, kan hun toetreding tot de top van de uitvoerende macht moeilijk buiten bereik blijven. Marokko had in de voorbije decennia reeds verschillende hervormingen doorgevoerd ten aanzien van de positie van vrouwen en de representatie van vrouwen. De benoeming van een vrouw aan het hoofd van de regering geeft een nieuwe institutionele zichtbaarheid. Ze komt vooral na een politiek tijdperk dat gekenmerkt werd door een groeiende mobilisatie van de jeugd rond ongelijkheden op territoriaal vlak, onderwijs, gezondheid en economische omstandigheden. Fatima Ezzahra El Mansouri erkende zelf in 2025 dat de onvrede die door jongeren werd geuit wijst op tekortkomingen in het publieke beleid. Deze capaciteit om de moeilijkheden van het land te herkennen, zal ongetwijfeld een politiek voordeel zijn geweest en de volgende regering zal moeten voldoen aan hoge maatschappelijke verwachtingen.
De keuze van de Koning moet geplaatst worden in het begin van een nieuw economisch tijdperk dat Marokko tegemoet ziet. De koopkracht, werkgelegenheid en vooral de jeugdwerkloosheid behoren tot de meest gevoelige dossiers. Het werkloosheidspercentage bedroeg 9,5% van de beroepsbevolking in het tweede kwartaal van 2026, terwijl de PAM zich had geprofileerd op het scheppen van een miljoen banen. De nieuwe regeringsleider zal een electorale overwinning moeten omzetten in daadkracht. En er is ook de internationale factor. Marokko staat aan de vooravond van een buitengewone periode met de organisatie van het WK voetbal 2030, in samenwerking met Spanje en Portugal. De aanzienlijke investeringen in infrastructuur, transport en sportvoorzieningen geven de volgende regering een bijzondere verantwoordelijkheid.
Het koninkrijk tracht van dit toernooi een instrument te maken voor internationale uitstraling en economische transformatie. De benoeming van Fatima Ezzahra El Mansouri kan gelezen worden als een combinatie van meerdere imperatieven: het respecteren van het electorale resultaat, het aan het hoofd van de regering plaatsen van een ervaren persoonlijkheid, een institutionele vertaling geven aan de evolutie van de positie van vrouwen en in Marokko én in het buitenland een signaal van vernieuwing uitsturen zonder ruptuur met de continuïteit van de monarchie.
Deze primeur hoeft niet per se te betekenen dat Marokko het regime of de politieke aard van het systeem wijzigt. Ze toont eerder het vermogen van de monarchie om sociale en generatie-overstijgende transformaties te integreren in een institutioneel systeem waarin de Koning de centrale actor blijft. De reikwijdte van de gebeurtenis schuilt precies in deze verhouding tussen continuïteit en vernieuwing.
Door een vrouw aan te wijzen als leider van de regering, presenteert Mohammed VI een nieuw gezicht in de politieke geschiedenis van het Koninkrijk. De eerste vrouw die deze functie bekleedt zal de uitdagingen van werkloosheid, koopkracht, de verwachtingen van de jeugd, parlementaire evenwichten en de enorme klus van het WK 2030 aangaan. De geschiedenis zal haar als eerste in dit hoofdstuk herinneren. De Marokkanen zullen uiteindelijk de resultaten beoordelen.
