De nieuwe roman van de Senegalese schrijfster Mariama Ndoye, getiteld “Sursis”, is bedoeld als een hoopvol verhaal voor de duizenden vrouwen die worstelen met kanker, met als doel “de negativiteit rondom deze ziekte te bestrijden”.
“Ik heb het geschreven om de negativiteit rondom deze ziekte, kanker, te bestrijden,” verklaarde de schrijfster over haar nieuwste roman, die gebaseerd is op haar persoonlijke ervaringen met de ziekte.
“Ik weet dat er veel mensen zijn die vechten. Dit boek dient om hoop te geven aan degenen die aan deze ziekte lijden. En hen te zeggen: verenigd zullen wij winnen; het is geen onoverkomelijke kwaal, men moet willen en erin geloven,” blijft zij overtuigd.
Mariama sprak met de APS, naast de lanceringsceremonie van haar nieuwe roman, op zondag, in het Senegal-paviljoen van de 18e Internationale Boek- en didactisch materiaalbeurs (FILDAK), die maandag werd afgesloten.
De schrijfster zei dat ze moeite had met het schrijven van dit boek, lange tijd aarzelend voordat ze eraan begon en uiteindelijk toch aan de slag ging, aangewakkerd door haar moed.
Artsen “doen het onmogelijke tegen kanker. De Staat levert grote inspanningen”, maar de strijd tegen deze ziekte betreft “allereerst onszelf en onze naaste omgeving”, heeft zij gezegd, en zij moedigt “iedereen … aan de patiënten te steunen, hen niet te ontmoedigen, want iedereen zal op een dag sterven”.
“Kanker moet ophouden een zwaard van Damocles”
Kanker is een ziekte zoals elke andere. Men moet die term niet langer belasteren tot een dodelijke ziekte. Voor sommigen is het wel zo, maar dat komt doordat het moment van hun leven was aangebroken. Maar het betekent niet dat kanker per definitie onoverkomelijk is.
De schrijfster, vier jaar geleden gediagnosticeerd met deze ziekte, zegt dat ze standhield dankzij de steun die ze van haar naasten ontving.
“Zodra de diagnose wordt gesteld, voelt de persoon zich veroordeeld. Waarom? Omdat het waar is dat het een avontuur is. Er zijn middelen nodig, moed nodig, maar ik zeg: vooral steun is nodig,” verklaarde Mariama Ndoye, tevens conservatrice van het Musée Léopold Sédar Senghor in Dakar.
“Maar na vier jaar zeg ik tegen mezelf dat ik anderen moet helpen zich vast te houden. Want ik ben geholpen,” aldus zij.
Op het eind van zondagnamiddag 18 oktober 2026, samenvallend met de maand gewijd aan de strijd tegen kanker, signeerde de auteur haar roman voor vele kopers, met onder meer de volgende opmerking: “Kanker moet ophouden een zwaard van Damokles boven het hoofd van vrouwen te hangen.”
Met haar ‘arme maigre’, haar pen, wil ze haar medeburgers aansporen de armen niet te laten hangen, want op zeker moment erkent ze: “ja, we geven inderdaad het op, we vragen ons af wat het nog waard is, de behandeling is zwaar, ik heb gedaan wat ik kon. En dan vertrekken we met vertrouwen, als gelovige.”
“We bevinden ons allemaal in afwachting op deze aarde”
Maar meteen wordt de zieke gegrepen door naasten die herhaaldelijk zeggen: “Blijf bij ons, we hebben je nodig; hou vol, eet, sta op, loop.” En dat is wat ons uit de modder haalt.
De auteur van “L’arbre s’est penché” (Editie Eburnie – 2011), die in 2012 de Prix Ivoire voor het beste Franstalige roman won, vraagt vrouwen vooral vooruit te kijken, hun borsten te controleren en mammografieën te laten doen.
“Elke voorbijgaande maand is het een kleine knob, daarna groeit die, doet pas pijn wanneer het kwaad er al is. Het is dus een hypocriete ziekte, sluw, zoals een krab,” legt de voormalige directeur van het boeken- en leeswerk van Senegal uit.
Kanker nestelt zich meestal geleidelijk en wordt moeilijk te behandelen wanneer het “te veel ruimte inneemt”. “Maar ik wil tegen iedereen zeggen dat men ervan genezen kan”, benadrukt Mariama Ndoye, verwijzend naar de hoofdboodschap van haar 131 pagina’s tellende roman, aan deze ziekte gewijd en die zij “De Krab” heeft genoemd.
Met betrekking tot de titel van de roman, “Sursis”, vindt zij dat die gerechtvaardigd is door de menselijke toestand: allen verkeren we in afwachting op aarde. “Het is als een uitstel dat ons is verleend, omdat we allemaal ooit een moment van ons leven zullen eindigen.”
De auteur van “Sursis” is inmiddels in remissie, vier jaar na de diagnose, maar het duurt tien jaar om zeker te zijn dat er geen terugval zal zijn, aldus Mariama Ndoye.
Het vergt inderdaad moed om zonder emotie over deze ziekte te schrijven, om er zonder emotie over te praten, omdat het moeilijk was, zei ze toen ze terugblikte op het moment waarop ze begon met het schrijven van deze roman.
“We schrijven met tranen,” zei ze, toevoegend dat wat haar heeft bewogen dit boek te schrijven, is het idee dat zelfs degenen die niet kunnen lezen, als ze erover horen, geholpen kunnen worden door te horen dat de auteur op een bepaalde leeftijd was, een gevorderde kanker had, zich heeft ingezet, met de steun van haar dierbaren.
De schrijfster wilde vooral ook iedereen bedanken die er voor haar was. “Ik ben hen veel dank verschuldigd,” zei ze.
“Soms hebben onverwachte mensen, waarvan ik niet naderbij stond, een zo belangrijke rol gespeeld in deze beproeving die ik heb doorstaan, dat ik hen ook erkentelijkheid verschuldigd ben,” vertrouwt ze toe.
