« LHBT-personen worden gedwongen om hun gebruikelijke activiteiten te beperken en af te zien van het uitoefenen van hun rechten uit vrees voor arrestatie. » Zo vat Larissa Kojoué, onderzoekster naar de rechten van LHBT-personen bij Human Rights Watch (HRW), de situatie samen zoals beschreven in een gedetailleerd communiqué dat op 12 oktober door de organisatie werd gepubliceerd. HRW hakt in op een groeiende repressie in Senegal en roept de autoriteiten op hier onmiddellijk een eind aan te maken.
Op 11 maart 2026 heeft het parlement, aldus HRW, artikel 319 van het strafrecht gewijzigd. De maximale straf voor vrijwillige seksuele relaties tussen personen van hetzelfde geslacht gaat hierdoor richting tien jaar gevangenisstraf, het dubbele van voorheen. Het voorstel werd aangenomen met 135 stemmen voor, geen enkele tegenstem en drie onthoudingen.
De wet creëert ook een strafbaar feit voor “promotie” van homoseksualiteit, evenals voor steun of financiering aan LHBT-personen en -organisaties. De wet voorziet in een gevangenisstraf tot zeven jaar. Daarnaast verbiedt zij rechters om straffen te schorsen of te verlichten onder het minimum dat is voorgesteld.
Volgens HRW volgde de amendement op aanhoudingen van meerdere mannen in Thiès in december 2025, daarna twaalf anderen in Dakar in februari. De arrestaties verspreidden zich vervolgens naar andere steden, waaronder Saint-Louis, Rosso, Yeumbeul en Ziguinchor.
HRW geeft aan dat zij het totale aantal arrestaties niet onafhankelijk heeft kunnen verifiëren. De organisatie baseert zich op twee bronnen. De Rencontre africaine pour la défense des droits de l’homme (RADDHO) telt minstens 212 arrestaties tussen februari en juli. Het HIV Justice Network spreekt van meer dan 300 in dezelfde periode.
Van de gearresteerden werden 82 beschuldigd van “opzettelijke overdracht van HIV”. Een rechtbank verwierp deze aanklachten vervolgens. De veiligheidsdiensten legden aan HRW uit te hebben gehandeld op basis van in beslag genomen telefoons, meldingen van derden of huiszoekingen in privéruimten.
De door HRW geïnterviewde personen verklaren dat sinds februari gevangenen zonder geïnformeerde toestemming aan testen worden onderworpen. Hun serologische status zou daarna worden aangevoerd om extra aanklachten te plaatsen of detentie te verlengen. Gezondheidswerkers vrezen dat deze praktijken het medisch beroepsgeheim schenden en patiënten wegjagen van de zorg.
“Een derde van de patiënten verschijnt niet meer op hun afspraken voor HIV-behandeling,” vertelde een arts uit Dakar aan HRW. Een andere arts waarschuwt: als mensen niet langer medische centra bezoeken, “wordt dit een publiekgezondheidsprobleem”.
Ook de toegang tot rechtsbijstand is aangetast, aldus HRW. Verschillende advocaten vrezen dat de nieuwe straf voor “promotie” hen kan treffen met professionele, sociale of zelfs juridische gevolgen. “In Senegal worden advocaten geassocieerd met de zaak die zij verdedigen,” vertelde een advocaat uit Dakar aan HRW, wiens familieleden geprobeerd hebben hem te ontmoedigen deze gevangenen te vertegenwoordigen.
Een 24-jarige man werd op 10 april door de districtskamer van Pikine-Guédiawaye veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf, zonder advocaat. Volgens de lokale pers, geciteerd door HRW, is dit de enige veroordeling sinds februari voor “handelingen tegen de natuur”. Op 7 augustus sloot dezelfde rechtbank het onderzoek af in de zaak van twaalf mannen die op 9 februari waren gearresteerd en 87 anderen die in dezelfde golf werden aangehouden. 28 van hen kregen een sepot, terwijl 71 nog voor berechting zijn doorverwezen.
Dakar zal van 31 oktober tot 13 november de Olympische Jeugspelen organiseren, het eerste olympische evenement op het Afrikaanse continent. HRW benadrukt dat het Olympisch Handvest discriminatie verbiedt en dat gastlanden wordt opgeroepen de mensenrechten te respecteren. De Afrikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens en de Volkeren zetelt bovendien in Dakar van 12 tot 21 oktober.
« De huidige repressie … roept ernstige zorgen op over de naleving door Senegal van internationaal recht, van het Olympisch Handvest en van zijn eigen wetten », besluit Larissa Kojoué.
HRW heeft in mei gesprekken gevoerd met 39 personen, waaronder gevangenen, journalisten, advocaten, zorgverleners, mensenrechtenverdedigers, vertegenwoordigers van de overheid en leden van de LHBT-gemeenschap. Op 29 september heeft de organisatie haar conclusies overgemaakt aan de minister van Justitie, aan de Gendarmerie nationale en aan de Police nationale. Zij meldt geen reactie te hebben ontvangen.
