In een artikel dat op 25 september 2025 werd gepubliceerd, belicht journalist Sheriff Bojang Jnr voor Jeune Afrique het olieparadox dat Senegal en Gambia tegenover elkaar plaatst, twee landen die zich toch in hetzelfde geologische gebied vol koolwaterstoffen bevinden.
Het contrast tussen de twee naties is opvallend. Aan Senegalese zijde heerst een olierijke euforie. Het veld Sangomar, gelegen op minder dan 500 meter van de Gambian wateren, begon in juni 2024 met de productie en zou jaarlijks meer dan een miljard dollar opleveren. In augustus 2025 had het al 24 miljoen vaten gepompt, bijna 70% van zijn jaarlijkse doel, meldt de pan-Afrikaanse media.
Nog indrukwekkender is het gasproject Grand Tortue Ahmeyim (GTA), gezamenlijk ontwikkeld met Mauritanië en op 1 januari 2025 gelanceerd, dat erop gericht is de productie van vloeibaar aardgas van 2,5 miljoen ton per jaar te laten groeien naar 10 miljoen ton tegen 2030. Een spectaculaire opschaling die Senegal positioneert als een belangrijke speler in de energiesector in West-Afrika.
Deze successen rusten op een ambitieuze exploratiestrategie: terwijl Gambia in zes decennia slechts vijf boorgaten heeft geboord, heeft Senegal er meer dan 150 geboord, waarvan 45 offshore, benadrukt Cany Jobe, directeur Exploratie en Productie bij de Gambia National Petroleum Corporation (GNPC), geciteerd door Jeune Afrique.
Gambia in afwachting van een geologisch wonder
Aan de andere kant van de grens is de ontgoocheling volledig. Sinds de jaren 1960 heeft Gambia vijf putten geboord – drie offshore en twee onshore – en allemaal bleken ze droog. Grote oliemaatschappijen zoals African Petroleum, de Australische FAR Ltd, de Maleisische Petronas en de Britse BP hebben allemaal hun kans gewaagd, maar zonder succes.
Deze vloek van zwarte goud voedt frustraties in een land dat volledig door Senegal wordt ingesloten, behalve een kleine kuststrook aan de Atlantische Oceaan. “Waarom Senegal en wij niet?”, vragen de Gambianen zich af, aldus het artikel. Voor velen wegen de geologische nuances niet op tegen deze schijnbare onrechtvaardigheid.
Toch matigen de experts deze hoop. Babacar Youm, geologisch analist gevestigd in Brussel, legt uit: “Twee blokken kunnen naast elkaar liggen in hetzelfde bekken en heel verschillende resultaten opleveren. Senegal had geluk met Sangomar, een ‘valstrik’ die goed is opgebouwd met een reservoir en een afdichting op zijn plek. Enkele kilometers verder kunnen de Gambische prospects een van deze sleutelfactoren missen. Het is een kwestie van geologie, geen sabotage.”
Een regionale dynamiek die de ongelijkheid versterkt
De West-Afrikaanse context maakt de situatie voor Banjul des te moeilijker. Senegal en Mauritanië staan op het punt miljarden te vergaren via hun grootschalige projecten, terwijl Europa, op zoek naar alternatieven voor Russisch gas, de Afrikaanse grenzen opzoekt. Deze regionale dynamiek maakt van Gambia “de ongelukkige neef”, naar de woorden van de onderzoeker Lamin Ceesay zoals geciteerd in het artikel: “Anderen gaan vooruit en wij wachten nog altijd.”
De opeenvolgende vertrekkende oliebedrijven helpen niet. “Elke keer dat een bedrijf vertrekt, versterkt dat het gevoel dat er iets mis is,” vertelt een voormalig topambtenaar van het Gambian Ministry of Petroleum aan Jeune Afrique. “Of de voorwaarden te streng zijn, of de geologie te risicovol, of de politieke situatie te chaotisch.”
Desondanks hopen de Gambian autoriteiten. President Adama Barrow erkende in zijn toespraak over de staat van de natie in 2025 dat er nog geen commerciële ontdekking was gedaan, terwijl hij toch wees op “zeer veelbelovende en positieve” resultaten. Tijdens de Internationale Oliebeurs en de Conferentie over Sub-Sahara-Afrika in Lagos in februari noemde Cany Jobe zelfs Gambia als “de komende oliegrens”.
Het succes van Senegal herinnert er echter aan dat bij olie-exploratie vasthoudendheid en de omvang van investeringen vaak het verschil maken. Een les die Gambia zal moeten overdenken als het ooit zijn droom van zwart goud in tastbare realiteit wil omzetten.
