Klasses te talrijk, afwezigheid van leraren, sociale ongelijkheid en een tekort aan plaatsen in bepaalde studierichtingen: de problemen die door middelbare scholieren worden aangekaart vinden weerklank in een economische analyse van het Franse onderwijssysteem. De journaliste Camille Labbé van Mediapart schetst de conclusies van een nota van Public Finance Lab (PFL), ondertekend door de economen Élise Huillery, professor aan de ENS-PSL, en Romane Paris.
Hun studie bouwt voort op talrijke onderzoeken over onderwijs en trekt de conclusie van een verslechtering van de Franse schoolprestaties, vergezeld van aanhoudende sociale ongelijkheid. De klassen tellen gemiddeld meer leerlingen dan in verschillende Europese landen en zo’n 10% van de lesuren op de middelbare school zouden verloren gaan, vooral door problemen met de vervanging van leraren.
Het rapport wijst ook op de aantrekkelijkheid van het leraarsberoep. De onderzoekers pleiten voor een herwaardering van het loon, die afhankelijk van de loopbaan kan oplopen tot enkele honderden bruto euro’s extra, evenals een versterking van de nascholing.
Voor de economen ligt het probleem ook bij de verdeling van middelen. Als Frankrijk 5,4% van het BBP aan onderwijs besteedt, blijft de uitgaven per leerling 15-20% lager dan bij verschillende Europese landen, vooral door lagere lerarensalarissen en minder leraren per leerling. Ze waarschuwen ook voor de toenemende sociale segregatie tussen openbare en privé-instellingen.
Het hoger onderwijs krijgt specifieke voorstellen, met 5,5 miljard euro extra om de toegang tot studies en de opleidingsomstandigheden te verbeteren. Het rapport raadt aan beurzen te versterken, het aantal studentenwoningen van het Crous te verdubbelen en de capaciteit van bepaalde opleidingen te verhogen. Wat Parcoursup betreft pleit het voor meer transparantie over de criteria en de gebruikte algoritmen, evenals de creatie van 120.000 extra plaatsen in bacheloropleidingen, IUT en STS.
De verwachte demografische daling in de scholen zou volgens de auteurs eerder kunnen dienen als hefboom dan als reden om middelen te verminderen. Met 1,7 miljoen minder leerlingen tegen 2034 stellen zij voor om de posities te behouden om de klasgroottes te verkleinen en de onderwijsomstandigheden te verbeteren. Hun scenario voorziet in tot 11,8 miljard euro extra per jaar voor het onderwijs, gezien als een langetermijninvestering in plaats van louter publieke uitgaven.
