Grootere klassen, afwezige leraren, sociale ongelijkheid en gebrek aan plaatsen in specifieke studierichtingen: de problemen die door middelbare scholieren worden aangekaart, vinden weerklank in een economische analyse van het Franse onderwijssysteem. De journaliste Camille Labbé, in Mediapart, presenteert de conclusies van een nota van het Public Finance Lab (PFL) ondertekend door de economen Élise Huillery, hoogleraar aan de ENS-PSL, en Romane Paris.
Hun studie steunt op talrijke onderzoeken over onderwijs en constateert een achteruitgang in de prestaties van het Franse onderwijs, vergezeld van aanhoudende sociale ongelijkheid. Klassen bevatten gemiddeld meer leerlingen dan in meerdere Europese landen en naar schatting gaat circa 10% van de lesuren op de middelbare school verloren, met name door problemen bij het vervangen van leraren.
Het rapport onderstreept ook de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep. De onderzoekers pleiten voor een verhoging van de beloning, die afhankelijk van de loopbaanstap kan oplopen tot enkele honderden bruto euro’s extra, evenals een versterking van de bijscholing.
Voor de economen ligt het probleem ook in de verdeling van middelen. Hoewel Frankrijk 5,4% van zijn bbp aan onderwijs besteedt, blijft de uitgaven per leerling 15 tot 20% lager dan in verschillende Europese landen, met name door lagere lerarensalarissen en een lagere leraren-begeleidingsratio. Zij waarschuwen ook voor de toenemende sociale segregatie tussen openbare en particuliere scholen.
Het hoger onderwijs krijgt specifieke voorstellen, met 5,5 miljard euro extra gepland om de toegang tot studeren en de opleidingsvoorwaarden te verbeteren. Het rapport beveelt onder meer aan om studiefinanciering te versterken, het aantal studentenwoningen van het Crous te verdubbelen en de capaciteit in sommige opleidingen te vergroten. Wat Parcoursup betreft, pleit men voor meer transparantie over de criteria en algoritmen die worden gebruikt, evenals de creatie van 120.000 extra plaatsen in bachelor-, IUT- en STS-opleidingen.
De verwachte demografische daling in de scholen zou volgens de auteurs eerder een hefboom kunnen zijn dan een reden om middelen te verminderen. Met 1,7 miljoen minder leerlingen tegen 2034 stellen ze voor om de banen te behouden zodat de klasgrootte verkleind kan worden en de onderwijsomstandigheden verbeteren. Hun scenario voorziet in tot 11,8 miljard euro extra per jaar voor onderwijs, gezien als een langetermijninvestering in plaats van een eenvoudige overheidsuitgave.
