Zwarte verf op slogans, frames van muren losgerukt, het kantoor van de oprichter leeggehaald. Eind oktober werd het historische hoofdkwartier van het Mouvement des forces démocratiques de Casamance (MFDC), gevestigd in Mangoukouro, in de stad Ziguinchor, ontruimd door de gendarmerie. In een onderzoek gepubliceerd op 5 november 2026 door Jeune Afrique ziet journaliste Marième Soumaré hierin een herinnering aan de ‘rode lijn’ van Dakar tegenover de onafhankelijkheidsbeweging, terwijl de regering moeite heeft de vredesonderhandelingen te concretiseren ondanks de wapenstilstand.
Volgens het blad vielen gendarmes, vergezeld door het leger, op 26 oktober het terrein binnen en arresteerden 26 personen, van wie de meesten diezelfde avond nog werden vrijgelaten. De volgende dag schilderden ze de insignes met zwarte verf over en werden de lokalen ontruimd. ‘Veel documenten zijn in beslag genomen. Ze worden onderzocht om te zien of hier bruikbare informatie uit gehaald kan worden voor toekomstige acties’, zei een gendarme tegen lokale media. Een maand eerder was Hamidou Djiba, de door zichzelf uitgeroepen woordvoerder van een van de facties van het MFDC, vrijgelaten onder het regime van voorlopige vrijheden. Hij was in augustus 2025 gearresteerd op beschuldiging van ‘samenzwering tegen de autoriteit van de staat en de integriteit van het grondgebied’ en van ‘deelname aan een opstandige beweging’, nadat hij in een video een ‘Republiek Casamance’ had uitgeroepen.
Ondanks de onderhandelingen met het MFDC om uit een situatie van ‘noch oorlog noch vrede’ te komen, blijft de staat onverzettelijk wat onafhankelijkheid betreft. ‘Dakar heeft altijd hetzelfde verhaal gehouden: zelfs als we naar Mars zouden moeten reizen om te onderhandelen, zouden we daartoe bereid zijn. Maar praten over onafhankelijkheid komt niet in aanmerking’, vertelde een bron dicht bij de onderhandelingen, geciteerd door JA. President Bassirou Diomaye Faye, die in maart 2024 aan de macht kwam, heeft voor continuïteit gekozen door het ad hoc comité voor Casamance aan te houden onder leiding van admiraal Farba Sarr, samen met een tiental functionarissen uit het leger en de inlichtingendiensten die belast zijn met de dialoog met de onafhankelijkheidsstrijders. Het proces wordt vertraagd door de fragmentatie van een beweging die heen en weer geslagen is tussen politieke vleugels en strijders, fracties en dissidentie. ‘Er is vooruitgang geweest, maar de weg is lang. Als de engagementen niet worden nagekomen, kan dat het vertrouwen van de strijders schaden’, waarschuwt een bron.
De verplichtingen van de Staat moeten zich verankeren in het Plan Diomaye voor Casamance, gelanceerd begin 2025. Veel bronnen in Ziguinchor en Dakar betreuren het ‘bescheiden budget’ ervan. ‘Ze kunnen van alles aankondigen wat ze willen, maar deze regering heeft niet genoeg geld om haar beloften waar te maken’, zegt een tegenstander uit Casamance. De bemiddelaar Henri Ndecky, die heeft geholpen bij de inlevering van wapens van de Diakaye-tak, zo’n 250 strijders, erkent dat wat betreft reactietijd ‘de termijnen niet hetzelfde zijn als onder de vorige regering’. Hij wijst op de moeilijkheden van demobilisatie. De commandant van deze factie, Fatoma Coly, die met zijn familie wordt bedreigd door voormalige strijders, kon niet terugkeren naar zijn dorp. Desondanks prijst hij de behandeling door de Staat van meer dan 60.000 dossiers van Casamançais die door de oorlog hun burgerlijke staat verloren hebben.
« Deze accalmie geeft hoop bij de bevolking en bij de strijders. Als hun reïntegratie lukt, zouden de onderhandelingen ooit kunnen eindigen », pleit Henri Ndecky. Andere bronnen vrezen dat de accalmie slechts een illusie is en dat de trafieken die de regio teisteren, in de vergetelheid raken.
