Senegal wil de ontwikkeling van zijn aquacultuursector versnellen en ervan maken tot een hefboom voor voedselsoevereiniteit, werkgelegenheid en economische transformatie. Dat was de ambitie die gisteren, dinsdag 6 oktober 2026, in Dakar werd geuit bij de opening van de eerste editie van de Internationaal Aquacultuurbeurs (SIAQ), georganiseerd in het Centre international du commerce extérieur du Sénégal (CICES). Gedurende drie dagen zullen publieke actoren, producenten, onderzoekers, investeerders en technische en financiële partners samen nadenken over een echte routekaart om de aquacultuur in Senegal en in Afrika tot bloei te brengen.
Verdeeld over het CICES tijdens de eerste editie van de Internationaal Aquacultuurbeurs (SIAQ) hebben de sectoractoren hun vastberadenheid uitgesproken om van deze activiteit een motor voor economische en sociale ontwikkeling te maken. In zijn openingsrede benadrukte de minister van Landbouw en Visserij, Ousmane Diagne, de aanzienlijke perspectieven die deze sector biedt.
Volgens hem vormt aquacultuur vandaag de dag „een mondiale oplossing”, met name in het licht van voedselsoevereiniteit en duurzame ontwikkeling. Hij herinnerde eraan dat de FAO-cijfers de spectaculaire groei van deze activiteit wereldwijd aantonen. De minister onderstreepte bovendien dat aquacultuur een steeds grotere rol zal innemen in de wereldwijde voedselvoorziening.
De meest recente FAO-cijfers bevestigen deze trend. In haar rapport La Situation mondiale des pêches et de l’aquaculture 2026 (SOFIA) meldt de organisatie dat in 2024 de wereldwijde productie van vis en aquacultuur een record bereikte van 235 miljoen ton, waarvan 195 miljoen ton dierlijke aquatische organismen. Voor het eerst overschreed de aquacultuurproductie van dierlijke aquatische organismen de 100 miljoen ton, terwijl de vangst uit de visserij rond de 92 miljoen ton bleef.
Achter deze mondiale dynamiek komt echter een aanzienlijke onbalans naar voren. Afrika blijft ver verwijderd van de belangrijkste productiebekkens. In het FAO-rapport uit 2024 werd vermeld dat het continent slechts circa 1,9% van de wereldwijde aquacultuurproductie vertegenwoordigt, met 2,5 miljoen ton dierlijke aquatische organismen en algen in 2022. Toch benadrukt de FAO ook dat de Afrikaanse aquacultuurproductie sinds 2000 met 455% is gegroeid, het hoogste groeipercentage ter wereld.
In zijn tussenkomst presenteerde Ousmane Diagne aquacultuur als een strategische sector binnen de nationale beleidslijnen. Het doel is onder meer om er een hefboom van voedselsoevereiniteit, werkgelegenheid en economische transformatie van te maken. De minister benadrukte ook dat de intensivering van de aquacultuurproductie een prioriteit is binnen het sectorbeleid.
„Dit salon kan niet louter een tentoonstellingsruimte zijn”, benadrukte de minister, die het ziet als een „kruispunt” bedoeld om partnerschappen te bevorderen, projecten te laten ontstaan en de toekomstige perspectieven van de sector te schetsen.
Voor Saï Memen, voorzitter van Atlantis Mariculture en medeorganisator van de SIAQ samen met het Agence nationale de l’Aquaculture (ANA), gaat de uitdaging verder dan een eenvoudige professionele afspraak. „Wij wilden een platform opzetten voor uitwisseling en partnerships op het gebied van aquacultuur in Senegal en West-Afrika,” legt hij uit.
Drie dagen lang biedt de beurs panels, tentoonstellingen, demonstraties en B2B-ontmoetingen. Een programma dat erop gericht is producenten, onderzoekers, investeerders en instellingen dichter bij elkaar te brengen. De ambitie van de medeorganisator is vooral om tegen het einde van het programma een duidelijke routekaart te presenteren waarmee de sector een nieuw hoogtepunt kan bereiken.
Saïd Memen benadrukt tevens de diversiteit van de aquacultuur. Het gaat niet uitsluitend om visproductie. Ook oesters, schelpdieren, mosselen en algen horen erbij. Zulk(es) filières kunnen tal van banen opleveren en waarde toevoegen.
Volgens hem beschikt Senegal over de troeven om op Afrikaanse schaal als model te fungeren. „De aquacultuur krijgt zijn vlucht”, stelt hij, terwijl hij onderstreept dat de mondiale aquacultuurproductie inmiddels groter is dan die uit de vangstvisserij.
RECHERCHE, FINANCEMENT ET PRODUCTION
Een van de belangrijkste doelstellingen van de SIAQ is precies om de verschillende schakels in de waardeketen dichter bij elkaar te brengen. „Men moet onderzoekswerk, boerderijen, investeerders en financiers met elkaar verbinden”, onderstreept Saï Memen. De B2B-ontmoetingen moeten het mogelijk maken om uitwisselingen om te zetten in concrete projecten.
De organisatoren hopen ook dat er na drie dagen een Dakar-verklaring voor Afrikaanse aquacultuur uit voortkomt. De gesprekken moeten zowel gaan over publiek beleid als over de productie en verwerking van aquatische producten.
Deze koers sluit aan bij de aanbevelingen van de FAO. De organisatie benadrukt dat de ontwikkeling van aquacultuur gepaard moet gaan met investeringen, technologieoverdracht, versterking van capaciteiten en passend overheidsbeleid. Ook wordt de noodzaak van duurzame en inclusive groei benadrukt.
L’ESPAGNE VEUT RENFORCER SON PARTENARIAT AVEC DAKAR
Spanje, uitverkozen als eregast van de SIAQ, wil eveneens een rol spelen in deze nieuwe dynamiek. Meer dan tien Spaanse bedrijven reisden af naar Dakar en presenteerden uitrusting, technologieën en oplossingen die interessant kunnen zijn voor Senegalese spelers.
Voor de Spaanse ambassadeur in Senegal, Dolores Rios, is het potentieel van het land aanzienlijk. Zij meent dat de ontwikkeling van aquacultuur ervoor kan zorgen dat de bevolking beter gevoed wordt, dat banen ontstaan en uiteindelijk exportmogelijkheden openen.
De diplomate maakte bekend dat Spanje al een studie naar het potentieel van de Senegalese aquacultuursector heeft gefinancierd. Zij pleit nu voor een grotere betrokkenheid van de private sector bij investeringen. Madrid wil bovendien zijn ondersteuning voortzetten via de bevoegde ministeries en in samenwerking met diverse partners.
Dolores Rios herinnerde ook aan het strategische karakter van de betrekkingen tussen Dakar en Madrid. Visserij en aquacultuur vormen volgens haar een van de belangrijkste terreinen van deze bilaterale samenwerking.
Hoewel de vooruitzichten veelbelovend zijn, blijft de ontwikkeling van Afrikaanse aquacultuur voor meerdere obstakels staan. FAO-analyses wijzen met name op belemmeringen zoals toegang tot financiering, beschikbaarheid en kosten van visvoeding, de kwaliteit van de kuitvisjes, infrastructuur, training en technische begeleiding.
Aan dit alles komen de milieu-implicaties. De FAO roept op tot een uitbreiding van de aquacultuur die duurzaam, veerkrachtig en inclusief is, zodat deze bijdraagt aan voedselzekerheid zonder de druk op aquatische ecosystemen te vergroten.
