Ons literaire erfgoed is een rijke, compacte ruimte vol creativiteit en schoonheid. De literatuur is een kunst die haar plek vindt in een tijdperk, een historische context en een cultureel landschap, terwijl ze verborgen waarheden van de realiteit onthult. Literatuur is een alchemie tussen esthetiek en ideeën. Het is door de literatuur dat we ons verhaal vormen, een verhaal dat in het geheugen gegrift staat.
Zo bestaat de Afrikaanse literatuur door zijn uniciteit, zijn geschiedenis en zijn eigenzinnige vertellende aard. De prachtige bladeren van onze literatuur hebben als roeping ons een ontmoeting te bieden met de scheppers van het woord en met hun werken die samensmelten met onze talenten en onze intelligenties.
De poëzie is een zeer oud genre met diverse vormen, doorgaans geschreven in verzen maar ook mogelijk in proza, en die de expressiviteit van de vorm vooropzet; de woorden zeggen meer dan henzelf door hun betekenis en klank, en door hun ordening (ritme, metrum, stijlfiguren). De definitie ervan blijkt moeilijk en varieert per tijdperk, zodat elke eeuw er een andere functie en expressie aan heeft gegeven, naast de eigen aanpak die voortkomt uit de persoonlijkheid van elke dichter.
De term « poëzie » en de afgeleiden « dichter », « gedicht » komen uit het Oudgrieks ποίησις (poiesis), het werkwoord ποιεῖν (poiein) betekent « maken, scheppen »: de dichter is dus een schepper, een uitvinder van expressieve vormen. De dichter, erfgenaam van een lange orale traditie, geeft prioriteit aan muzikale klank en ritme, waardoor in de meeste poëtische teksten vaak gekozen wordt voor een verzenvorm die de taal dens maakt. De dichter zoekt ook expressiviteit door het gewicht dat aan de woorden wordt toegekend, en door het gebruik van stilistische middelen en vooral beelden en analogiefiguren, gekozen vanwege hun suggesterende kracht.
Proberen de schepping van een dichter te definiëren is altijd moeilijk, omdat die een persoonlijke en complexe esthetische vorm betreft die academische expressie transcendeert. Een auteur die diverse literaire klanken onderzoekt, zoals Abdoulaye Fodé Ndione, omarmt poëzie met een unieke uitdrukking waarin het werkwoord niet opzichtig is maar eenvoudig bestaat uit een woeste schoonheid en een onophoudelijke zoektocht:
Ik zoek je als bron van mijn verloren gezangen
uit mijn mannelijke stem
Ik zoek je op het podium der waarheden
die wankelen bij onze vastberadenheid
Met een vrije en klare beat klinkt de poëzie van Abdoulaye Fodé Ndione als een prachtige hymne aan liefde en schoonheid. De woorden van de dichter zijn gestileerd en symboliseren hoop via deze poëtische en liefdevolle verklaring.
Ik zoek je voor de afwijzing van spijt
van de ervaren vreugde …
Ik zoek je om de deuren te sluiten
van onze ogen vol verwachting.
De esthetische adem van de taal is krachtig en de cadans die zonder ademhaling voortgaat maakt de kracht van de teksten die een harmonie dragen die tegelijk sober en verrassend is. De poëtische verzen herbergen hier een dubbele betekenis, een inhoud die verdubbeld wordt door symboliek, gedragen door indringende parabolen. Want deze liefdesbekentenis gaat veel verder dan de intieme kring wanneer de auteur menselijke eenwording zoekt in een universele zin.
Kom snel
met ons twee zullen wij kracht zijn
ik zal de fakkel van vrede opnemen
ik zal de rassen rondgaan
en de kartonnen muren van suprematie
zullen smelten bij de ontdekking van de liefde
De poëtische kracht komt voort uit deze langzame opgang die begint als een ode aan liefde, aan de vrouw en die eindigt in een bredere noot, die van een pacifistische wereld die symbool staat voor hoop en vrijheid. De poëzie van Abdoulaye Fodé Ndione zegt meer dan wat ze suggereert; ze nodigt uit tot de schittering van woorden om het belang van kunst te onthullen bij het vinden van de weg naar menselijk onderscheid.
Zo vindt de schepping van Abdoulaye Fodé Ndione bestaansrecht in de beoefening van een poëtiek die dieper gaat dan de academische uitdrukking, gedragen door existentiële diepgang en een beheerde esthetiek.
De poëzie van Abdoulaye Fodé Ndione is mooi omdat de beelden geïnspireerd zijn door de ander, symbool van de oorsprong van creatie. Deze voltooide poëzie straalt de vurige energie uit van de Afrikaanse Renaissance.
Over de hele wereld erkend als een figuur die zich inzet voor de verdediging van onze literatuur, belichaamt Abdoulaye Fodé Ndione de poëtische kracht die zijn oeuvre tot een belangrijke stem maakt in de Senegalese literatuur. Zijn poëtische ernst wordt een lied van hoop en metamorfoses die een korte stilte afdwingt om een unieke en noodzakelijke stem te laten spreken in de onrust van de wereld.
Extraits, Faubourienne, Abdoulaye Fodé Ndione, Les Nouvelles Éditions Africaines du Sénégal, Dakar, 2005.
DE STILTE VAN DE TOTEM OF HET TERUGGEVEN VAN DE AFRIKANSE ESTHETIEK
CHEIKH HAMIDOU KANE OF DE BOUWER VAN DE TEMPELS VAN ONZE MEMORIE
DE GOEDE WREVELEN VAN ELGAS OF DE EMANCIPATORISCHE GOLVEN VAN DE DECOLONISATIE
EEN LITERARIE VERDRAAG TEN BEHOEVE VAN AFRICAANSE LETTEREN
SLAAT, SLAAT DE TAM-TAM VAN LICHT, DE TAM-TAM VAN ONZE VERGELIJKING
AFRIKAANSE WAKEN VAN NDÈYE ASTOU NDIAYE OF DE KUNST VAN HET INITIËREEL VERHAAL
VROUWENSEIZOENEN VAN RABY SEYDOU DIALLO OF HET AFRIKAANSE MATRILINEAIRE ERFGOED
ANNAETTE MBAYE D’ERNEVILLE, EEN FARAO OPROKEND
DE VERZET VAN VROUWEN IN MAROUBA FALLS THEATERWERK
LANDING SAVANE OF DE POËZIE IN REVOLUTIONAIRE LETTERS
MARIAMA BÂ, HET VOORNAAM MAJONE
MURAMBI, HET BOEK VAN DE BEENDEREN OF HET HISTORISCHE VERHAAL VAN EEN MASSACRE
AFROTOPIA OF DE POËTISCHE AFRIKAANSE CIVILISATIE
AMINATA SOW FALL, DE VOLHARDING EN HOOP
ROZE STILTES VAN FATIMATA DIALLO BA OF DE INTENSITEIT VAN MAGISCH REALISME
VAN DE DECOLONISATIE VAN HET KRIJGEN VAN CRITISCHE THOUGHT TOT HET AFRIKAANSE VERHAAL
ABDOULAYE ELIMANE KANE OF DE DENSE MEMOIRE VAN SCHOONHEID
TANGANA OP TEFES, EEN LITERAIR BALLADE TUSSEN NOSTALGIE EN FANTASIE
ISSA SAMB DIT JOE OUAKAM, EEN IKOON VAN DE SENEGALSIEN KUNSTWELD
DE WACHTERS VAN SANGOMAR VAN FATOU DIOME OF DE VERDEDIGING VAN EEN VERBEELDING VERANKERD IN DE CULTUUR EN DE HISTORIE
DE PLEUR VAN MALICK FALL OF HET SYMBOLISCHE VERHAAL VAN HET MASKER
ABDOULAYE SADJI, MEERVOUDIG ALLIANTIE EN HERGEBOORTE
SABARU JINNE, DE TAM-TAMS VAN DE DUVEL OF DE UITING VAN EEN CINEMATOGRAFISCHE LITERATUUR
DE LAATSTE VAN DE KUNSTEN VAN FARY NDAO OF DE VEROVERING VAN DE DROMEN
KHADI HANE’S HOOP-SIERKRING OF HET TAM-TAM VAN ROMANTIE
LÉOPOLD SÉDAR SENGHOR OF DE MEERVOUDIGE GELUID VAN DE AFRikaanse ZANG
UNIVERSALISER DOOR SOULEYMANE BACHIR DIAGNE OF HOE DE HUMANE CULTUUR IN HAAR VERSCHEIDENHEID TE DELEN
LÉOPOLD SÉDAR SENGHOR OF DE POËTISCHE GESTE, DOOR ABOU BAKR MOREAU
SOKHNA BENGA, EEN DELICAAT EN SCHONE POËZIE
NAFISSATOU DIA DIOUF, EEN POËZIE DOORDRANKEN DOOR ZACHTHEID EN RECHTVAARDIGHEID
FATOUMATA BERNADETTE SONKO OF DE WEIGERING VAN DE STILTE
BABACAR SALL OF DE INCARNATIE VAN EEN ALZIENDE POËZIE
MANKEUR NDIAYE OF DE DIPLOMATIE IN HET HART
MAHAMADOU LAMINE SAGNA ONTHULT DE EPITEMOLOGISCHE BREUK IN HET WERK VAN CORNEL WEST
CÉSAIRE: FUNDAMENT VAN EEN POÊTIEK, DOOR MAMADOU SOULEY BA
AMY NIANG OF DE POËZIE VAN EEN WERELD
FADEL DIA OF DE AVONDWAK VAN HET LAND VAN DE KINDERJAREN
Kritiek op de mondelinge rede van MAMOUSSÉ DIAGNE, EEN FUNDAMENTEEL WERK VOOR DE AFRIKANSE VERHALENBOUW
ABDOULAYE RACINE SENGHOR OF HET VERGLIJN D van EEN STRALENDE ESTHETIEK
BAABA MAAL, EEN REIZENDE KUNSTENAAR OP DE AFRIKAANSE AARDEN
MAKHILY GASSAMA OF EEN BELANGRIJKE STEM VAN DE AFRIKAANSE LITERATUUR
EEN TEGENSTELLING VAN DE WESTELIJKE EPIGENOLOGIE
DE ANDERE VISIE OP EEN DOMINERENDE ILLUSIE
Het lijden van het leven, een roman vol esthetiek
DE VERKLOTTING VAN RAABI VAN MOUMAR GUÈYE OF HET VERHAAL VAN EEN KRUISEL VERLANGEN
BAL D’AFRIQUE DOOR MAMADOU DIALLO OF EEN LITERAIR ARTISTE IN PRAKTIJK
DE DRAADBOEKEN OF DE ROMANSE INSCHRIJVING VAN DE REALITE
DE TENTATIE OM CONFLICT TE BEËINDIGEN DOOR DIALOOG
SOUVENIRS D’UN ENFANT DU TERROIR DE SALIOU MBAYE OU DE SCIENTIFISCHE, HISTORISCHE EN INTIME UITDRUKKING
In de hand van God van Annie Coly Sane of het autobiografische pact
Het schemeren van het ijdelheden van Amadou Tidiane Wone of de fictie ten dienste van het reële
Het imaginaire Saint-Louisien onder de proef van de tijd door Alpha Amadou Sy
De kronieken van Maaba Yero van Rassoul Ba of het verhaal van een symbolische en collectieve geschiedenis
Duizend jaar volksverhalen van Souleymane Mbodj of de allegorieën van het Afrikaanse vertellen
Khady Fall Faye-Diagne of een poëzie gevoelig voor de tederheid van het geschiedenisland
Het kind van Balacoss van Malick Diarra of de uitdrukking van een historische en romans-achtig verhaal
De liberalisatie van de maskers van de pseudo-democratie
Het fundamentele werk van de beschaving van Afrika
De zoon van Papa Samba Badji, een verbazingwekkende roman met dramatische intensiteit
El Hadj Hamidou Kassé, poëzie met een uitzonderlijke literaire dichtheid
Habib Demba Fall of de schatten van een fundamenteel verhaal
Force-Bonté van Bakary Diallo of het bijzondere verhaal van een autodidact
Anna Ly Ngaye of de uitdrukking van een vrije en moderne poëzie
Mame Ngoné Faye of een poëzie met een prodigieuze vrijheid
Aoua Bocar Ly-Tall of het in de schijnwerpers zetten van Afrikaanse vrouwen in de geschiedenis van de mensheid
Fatou Warkha Sambe of gerechtigheid op de schouder
De vakbonden in de geschiedenis onder het oog van Babacar Diop Buuba
Meïssa Maty Ndiaye of de poëzie die de lichten samenbrengt
Dr Ibra Mamadou Wane of de traject van een kind van het land, tussen erfgoed, cultuur en geheugen
Assaïtou Diop of geuren van poëzie
De schepping van het heden van Felwine Sarr of hoe utopieën van het continent Afrika tot leven gebracht kunnen worden
Karim – Senegalese roman van Ousmane Socé Diop of het romans zijn onder de proef van ontgoocheling
De verhalen van Amadou Koumba van Birago Diop of de overdracht van het Afrikaanse verhaal
Ndongo Mbaye of de incarnatie van een staande poëzie
Nafissatou Niang Diallo of het autobiografische romansverhaal
