Onvolkomenheden in begrotingsdocumenten, aanhoudende verwijzingen naar een afgewezen begrotingscollectief, gebrek aan transparantie rond de uitvoering van uitgaven: het verslag van de Commissie Financiën en Begrotingscontrole van de Nationale Vergadering belicht meerdere onzekerheidszones in het initiële Begrotingswet Financiële Inzichten 2027 (PLFI) 2027. De inkomstenverwachtingen, de publieke schuld en de energie-subventies roepen eveneens bedenkingen op.
In zijn presentatie van PLFI 2027 verdedigt de regering een begroting die “verantwoordelijkheid, strengheid en heropleving van de overheidsfinanciën” als motto heeft, in overeenstemming met Vision Sénégal 2050. Het plan voorziet 5.653,9 miljard FCFA aan inkomsten en 7.005,6 miljard aan uitgaven, wat leidt tot een begrotingstekort van 1.351,7 miljard FCFA, oftewel 4,7% van het BBP. Het structureel tekort zou, volgens de prognose, van 450 miljard FCFA in 2026 naar 47,7 miljard in 2027 afnemen. Deze trajectuitgang is onder meer gebaseerd op de vooruitzichten van een financieringsprogramma door het Internationaal Monetair Fonds (IMF) ter waarde van 2,2 miljard dollar, circa 1.243 miljard FCFA, voor de periode 2026-2029. De groeiprognoses blijven echter voorzichtig: na een verwachte groei van 6,75% in 2025, zou de groei afnemen tot 2,7% in 2026 en tot 1,5% in 2027. De regering voorziet bovendien verschillende prioritaire investeringen, waaronder de bouw van vijf grote ziekenhuizen ter waarde van 416 miljard FCFA in engagements-autorisation (toelatingen tot uitgaven), de ontwikkeling van infrastructuur in het onderwijs en de universiteiten, evenals de voortzetting van projecten op het gebied van water, vervoer en landbouw. De subsidies voor familiale veiligheid (bourses de sécurité familiale) zouden stijgen van 35 naar 140 miljard FCFA, terwijl 480 miljard FCFA bestemd zouden zijn voor het aflossen van achterstanden bij de private sector.
Onvolkomenheden in de begrotingsdocumenten
Het debat draait echter vooral om de samenhang tussen de documenten die aan de Tweede Kamer worden voorgesteld. Het rapport signaleert discrepanties tussen het PLFI, het Economisch en Financieel Rapport en de bijlagen. Het begrotingstekort wordt volgens verschillende documenten geraamd op 1.351,7 miljard, 1.351 miljard of 1.341 miljard FCFA. Ook zijn er verschillen in de groeiverwachtingen. Een andere zorgpunt: meer dan 120 verwijzingen naar het begrotingswijzigingscollectief (PLFR) 2026, dat door de Nationale Vergadering is verworpen, bevinden zich in de begrotingsdocumenten. Kamerleden vragen zich af wat de relevantie daarvan is en hoe de uitgaven die oorspronkelijk in dit afgewezen collectief waren voorzien, zullen worden opgevangen. Als reactie stelt de regering dat de economische aannames onafhankelijk blijven van het lot van het PLFR en dat de doorgevoerde correcties de begrotingsbalansen niet zullen veranderen. Wel erkent men tekorten in de leesbaarheid van het Economisch en Financieel Rapport en belooft men de presentatie daarvan te verbeteren.
Transparantie en schulden onder toezicht
De Commissie benadrukt ook de afwezigheid of late levering van verschillende documenten die volgens de organieke wetgeving omtrent begrotingswetten (LOLF) verplicht zijn, waaronder de kwartaalrapportages van de begrotingsuitvoering en de plannende wetsontwerpen voor de verantwoording. De regering kondigt aan dat het verslag van de uitvoering voor het derde kwartaal vóór 15 november zal worden gepubliceerd. Daarbij meldt men dat de begroting-wet 2024 nog steeds afhankelijk is van de betrouwbaarheid van de statistieken. De staatschuld vormt een andere bron van vragen. Parlementariërs vragen om toelichting over de schuldenlast die door audits is vastgesteld, met name het auditrapport van Forvis Mazars, en over de stand van onderhandelingen met het IMF. Ze eisen ook de bekendmaking van het economisch en financieel memo. De ministers verzekeren dat títulos die op de regionale markt van de UEMOA zijn uitgegeven, niet meetellen voor de voorgestelde herprofilering en waarschuwen voor de consequenties van een vrijwillige betalingsachterstand. De energie-subventies blijven eveneens onderwerp van zorg. Terwijl het budget een totaal van 477 miljard FCFA voorziet, zouden de behoeften in 2026 kunnen oplopen tot 790 miljard, tegenover 250 miljard zoals oorspronkelijk in de begroting opgenomen, wat een verschil van circa 540 miljard oplevert. De regering erkennen dat de afwijzing van het collectieve begrotingskader de dekking van dit extra kostenpost bemoeilijkt.
Publieke mechanismen eveneens ter discussie
De rapportage wijst ook op vragen omtrent de oprichting van een fonds voor herstructurering van bedrijven in moeilijkheden, ter waarde van 22 miljard FCFA, bedoeld om onder meer Air Sénégal te ondersteunen. Sommige Kamerleden vrezen een overlap met bestaande regelingen zoals FONGIP, FONSIS en DER/FJ. De regering verdedigt daarentegen de specificiteit van dit nieuwe instrument. De reorganisatie van 19 publieke agentschappen, via zeven fusies en tien herplaatsingen, moet 50 miljard FCFA aan besparingen opleveren. Wat fiscale maatregelen betreft, vragen de kamerleden een evaluatie van het Plan voor Economisch en Sociaal Herstel (PRES) voordat er nieuwe maatregelen worden doorgevoerd. Ze wensen ook duidelijkheid over de fiscaliteit rond geldtransfers en de bijdrage van economische solidariteit. De budgetten van de instellingen vertonen overigens gemengde evoluties: de dotatie aan de Presidence van de Republiek bedraagt 223,86 miljard FCFA, een stijging van 9,44%, terwijl de dotatie aan het Ministerie van de Voorgezette Zaken met 9,58% stijgt tot 32,37 miljard. Daarentegen zou het budget van het Parlement met 5,33% dalen tot 21,11 miljard. De budgetten van de Cour des comptes en de Cour suprême zouden met respectievelijk 2,81% en 1,64% verminderen.
Een goedkeuring onder voorbehoud van verduidelijkingen
Aan het einde van haar behandeling merkt de Commissie verdeeldheid onder de Kamerleden op. Sommigen verwelkomen de aangekondigde verlaging van het tekort, de sociale beschermingsmaatregelen en de afbetaling van achterstanden bij de private sector; anderen achten de prognoses onvoldoende consistent en vragen naar hun draagkracht op lange termijn. Het rapport wijst uit dat de begrotingsinkomsten, de schuldenproblematiek en de begrotingen van de publieke machten door een meerderheid zijn verworpen. De Commissie pleit ervoor dat de plenaire vergadering deze positie volgt, terwijl de regering heeft toegezegd de begrotingsdocumenten aan te vullen met bijgewerkte versies. Al deze verduidelijkingen worden als noodzakelijk beschouwd om de onzekerheden rondom het budget 2027 uit te schakelen.