De bijdrage van Léopold Sédar Senghor aan de Francofonie in Noord-Amerika is door professor Ndiaga Loum grondig onder de loep genomen. Deze docent-agrégé van de afdeling sociale wetenschappen aan de Université du Québec en Outaouais (UQO), houder van de Senghor Leerstoel Francofonie die op bezoek is aan de Louisiana State University (LSU) in de Verenigde Staten van 24 tot 30 oktober 2026, voor de vijfjaarlijkse evaluatie van de Phyllis M. Taylor Leerstoel aan LSU (lid van het internationale netwerk van leerstoelen Francofonie), heeft een lezing verzorgd over het thema: « Comment la conception senghorienne de la Francophonie connecte avec les particularités régionales et les spécificités culturelles du monde francophone en Amérique du Nord? ».
De professor Ndiaga Loum heeft Léopold Sédar Senghor opnieuw onder de aandacht gebracht in de Verenigde Staten. Volgens een notitie van de UQO bood de gelegenheid de docent de revisie van begrippen die Senghor dierbaar waren (beschaving van het universalisme, rendez‑vous du donner et du recevoir, dialoog der identiteiten). De Senghoriaanse filosofie van de Francofonie wordt nauwelijks in enkelvoud geformuleerd en biedt geen eenzijdige verdediging van één taal, benadrukt de docent van Senegalese afkomst. Deze filosofie draagt waarden uit die zelfs de deur openlaten staan voor wat hij « alle moedertalen » en hun neologismen noemde. Twee woorden vatten volgens hem de complexiteit samen van de dialectiek die Senghor in duizenden pagina’s heeft ontwikkeld en die hem heeft geleid op zijn intellectuele pad tot de uiteindelijke verwezenlijking (de zetel van de « immortels », de Académie française): « verankering » en « openheid ».
Door concepten en ideeën te ontlenen aan de filosoof Bergson en aan de Pakistaanse denker van de moslimwereld, Iqbal, herhaalde Senghor dat « de trouw niet ligt in fixatie, maar in beweging ». Hoe deze bewering te begrijpen zonder haar te verdraaien? Ndiaga Loum antwoordt: « Wat hiermee bedoeld is, is dat ontmoetingen met anderen, onze contacten, onze reizen, enzovoort ons blootstellen, vaak zonder dat we het beseffen, aan het overnemen van nieuwe gewoonten die uiteindelijk nieuwe identiteiten creëren die naast wat al is verworven. Niets heeft dan zin om deze wederzijdse bijdragen te ontkennen of te verwerpen uit vrees voor assimilatie; men moet ze aanvaarden terwijl men zichzelf blijft en zich openstelt voor anderen. Zo moet de trouw bij Senghor, Iqbal en Bergson begrepen worden: het wordt een beweging en geen fixatie ».
Tijdens zijn verblijf nam de Pr. Loum deel aan een ontmoeting met de studenten Burgerlijk Recht van de Faculteit Rechtswetenschappen van de Universiteit van Louisiana, georganiseerd door het Center of Civil Law, waarbij hij werd uitgenodigd om zijn visie te delen over de interdisciplinaire regulering van communicatie in het tijdperk van kunstmatige intelligentie: « De theorie van interdisciplinaire regulering die ik al jaren probeer uit te werken, betreft meerdere vraagstukken waar elk verwijst naar verschillende disciplines. Mijn overtuiging is dat het recht, op zichzelf, niet in staat is om voldoende antwoorden te bieden op de vele uitdagingen die de nieuwe digitale omgevingen met zich meebrengen, waaronder vandaag ongetwijfeld kunstmatige intelligentie, en dat het daarom nodig is om de mogelijkheid te overwegen om deze omgevingen te kaderen vanuit een resoluut interdisciplinair perspectief ».
In dit perspectief zal men moeten vermijden dat het “hoe” (het gebruik) het “waarom” en zelfs het “waarom van het hoe” (de ethiek) doet vergeten. « Kortom », besluit de Pr. Loum, « tussen de utopie van een universele regulering en de dystopie van een onmogelijke regulering die leidt tot een apocalyptische wereld waarin de technologie ontsnapt aan de controle van de mens die haar heeft gemaakt, ligt een middenweg die via communicatie of hermeneutischethische Habermas-discussie kan worden uitgetekend. Dat zijn de vragen die ik graag met jullie deel en waarvan onze antwoorden uiteraard kunnen verschillen, vooral als jullie gesloten blijven in het strikte kader van het recht. Voor we bekijken hoe we te werk zullen gaan, moeten we altijd eerst afvragen waarom we dit gaan doen; deze theoretische overweging is geen verspilling van tijd, maar een anticipatie op toekomstige maar vaak gemarginaliseerde obstakels in naam van een veronderstelde praktische effectiviteit ».
