Al dertien jaar geleden, in Boubou (Buiten cliché’s), bekritiseerde Mariama Samba Baldé de banaliteit van racisme en de vooroordelen die voortkomen uit het koloniale verbeeldingsvermogen. Via haar teksten en haar foto’s herinnerde ze eraan dat geen huidskleur, geen kledingstuk iemand een vaste plaats in de sociale hiërarchie toekent. Haar werk richtte zich op die toewijzing die erin bestaat de ander neer te zetten om de eigen superioriteit te bevestigen.
In een interview met Télésud waarschuwde ze tegen wat zij noemde « de geest in een boerka »: een geest die gevangen zit in zijn zekerheden, niet in staat is de ander als gelijke te erkennen en die erop uit is zijn normen op te leggen door te eisen dat hij zijn cultuur opgeeft. Ze benadrukte ook de verantwoordelijkheid van politieke retoriek, van onderwijs en van instellingen in de reproductie van deze vooroordelen, pleitte voor sancties tegen racistische daden, maar ook voor een werkelijk educatief werk en voor de deconstructie van koloniale erfenissen.
Dertien jaar later krijgt de Trappes-tragedie een bijzondere weerklank in haar waarschuwingen. Het racisme dat zij beschreef behoort niet tot het verleden. Het blijft bestaan, het verandert en blijft verwoestende sporen achterlaten. Zoals Mariama Samba Baldé herinnerde, ligt het gevaar niet bij de vreemdeling, maar bij die geest die hem tot een bedreiging meent te moeten maken. Haar woorden zijn nog altijd zeer actueel.
